غبارروبی از یک کتاب پس از 7 قرن
رویداد۲۴-عصر چهارشنبه ۱۱ بهمن ۱۳۹۶ کتاب تصحیح شده «نزهة القلوب» حمدالله بن ابوبکر بن حمدالله مستوفی قزوینی به سال ۷۴۰ هجری قمری در کتابسرای مینوی خرد، جنب سردر عالی قاپو در ابتدای خیابان تاریخی سپه قزوین با حضور مصحح کتاب جناب آقای میرهاشم محدث رونمایی و جشن امضای آن نیز برگزار شد.علاوه بر میرهاشم محدث، ناصر تکمیل همایون جامعه شناس، نویسنده و پژوهشگر تاریخدان معاصر و نیز جمعی از چهره های شاخص حوزه و دانشگاه میزبان محفل گرم دوستان در کتابسرای مینوی خرد بودند. «نزهة القلوب» دانشنامهای است در یک مقدمه، سه مقاله، یک خاتمه. مقدمه در نجوم و تاریخ اسلام و طول و عرض جغرافیایی و تقسیم کشورها به هفت اقلیم.
مقاله اول در کانی شناسی، گیاه شناسی و حیوان شناسی است. مقاله دوم که در زمینه خود یکی از شاهکارها درباره انسان به معنای کلی آن است. تشریح و طب و اخلاق و خصایل و رذایل و اعتقادات و هرچه به آدمی مربوط است،می باشد. مقاله سوم در تاریخ و جغرافیا و خاتمه این کتاب در عجایب و غرایب است.
محمدعلی حضرتیها، مدیر کل میراث فرهنگی استان قزوین و مجری برنامه در ابتدای این مراسم به نمایندگی از طرف مردم قزوین تشکر صمیمانه و ویژهای از میرهاشم محدث برای انتخاب و تصحیح اثر ماندگار حمدالله مستوفی کرد و تألیف «نزهة القلوب» در سده هفتم و هشتم هجری را مانا و همیشگی دانست.
نخستین سخنران مراسم، ناصر تکمیل همایون، همشهری حمدالله مستوفی بود. او در همان ابتدای سخنرانیاش دو تبریک و شادباش را به حاضران یادآوری نمود. یکی فرا رسیدن «جشن سده» و دیگری داشتن و ارج نهادن به اثری چون «نزهة القلوب» و تصحیح بینظیر و کم نقص آن توسط میرهاشم محدث. تکمیل همایون در ادامه سخنرانی خود به این موضوع اشاره کرد که در مقابل شرق شناسان بسیاری که بهدنبال شناخت آداب و رسوم، رفتار و کردار شرق بودهاند و تا به امروز نیز هستند ما نیز میبایست از شناخت غرب غافل نباشیم و اندکی درنگ ننماییم.
او همچنین به زمانی که بهعنوان کتابدار کتابخانه ملی کشور فرانسه مشغول بهکار بوده نقبی زد و گفت: از اینکه میدیدم «نزهة القلوب» حمدالله مستوفی قزوینی بهعنوان منبع آشنایی غربیها با ایران و اسلام به کار میرود لذتی دوچندان نصیبم میشد. حمدالله مستوفی یک جغرافی، تاریخدان ملی است که بعدها افرادی نظیر کسروی، اقبال آشتیانی و... راه او را برگزیدهاند.
در ادامه مراسم میرهاشم محدث، پژوهشگر تاریخ از قزوین بهعنوان شهری پر از قدمت یاد کرد و «نزهة القلوب» را یکی از مهمترین دانشنامههایی دانست که تا قرن هشتم در ایران به زبان فارسی نوشته شده است. او گفت: این کتاب را حمدالله مستوفی در سنین پختگی، پس از تألیف چهار کتاب دیگرش، نمودار الثواب، تاریخ گزیده، تصحیح شاهنامه و ظفرنامه نوشته است.
محدث از مهجوری و غریبی ۷۱۰ ساله این کتاب و مظلومیتی که بر آن رفته پرده برداشت و افزود: در طول 10 سالی که عمر و روزگارم را صرف تصحیح «نزهة القلوب» کردم و روزی سه تا 10 ساعت به این کتاب پرداختم جزء لذت بخش ترین لحظات زندگیام بود.«نزهة القلوب» حمدالله مستوفی قزوینی به تصحیح میرهاشم محدث توسط انتشارات سفیر اردهال در دو جلد به بازار کتاب آمده و در اختیار کتاب دوستان و محققان قرار گرفته است. در انتهای مراسم، پس از رونمایی و جشن امضا از اقدامات و زحمات و حضور چهرههای شاخص در مراسم تجلیل و قدردانی شد.