بیم‎ها و امیدهای حذف آزمون مدارس ابتدایی و تیزهوشان

رویداد۲۴- محمدرضا نیک نژاد، کارشناس آموزش‌وپرورش معتقد است که حذف آزمون‌ مدارس تیزهوشان، نمونه دولتی و... بدون زمینه‌سازی بسیار خطرناک است و با شکست مواجه خواهد شد؛ چرا که سازو کار ورود دانش آموزان به این مدارس مشخص نیست در این شرایط نمی‎توان اقدام به حذف یکباره این آزمون‏ها کرد.

روز گذشته محمد بطحایی، وزیر آموزش‌وپرورش از تصویب حذف آزمون در مدارس ابتدایی و پایه هفتم برای ورود به مدارس تیزهوشان خبر داد. این طرح که قرار است مهرماه 97 اجرا شود هدف جلوگیری از آثار مخرب رقابت‌های ناسالم و ایجاد محیط شاد و پرنشاط به مدارس دارد.  اما اینکه این طرح قرار است با چه ساختاری وارد نظام آموزشی شود، سوالی است که هنوز پاسخ دقیقی به آن ندادند.

محمدرضا نیک نژاد از کارشناسان آموزش‌وپرورش در گفت‌وگو با رویداد۲۴ درباره تصویب کلی این طرح بیان گفت:حذف آزمون گامی همراه با  نظام آموزشی نوین است که می‌توان آن را اقدام مثبت بزرگی ارزیابی کرد.

 

او افزود: در کشور ما مدارس به انواع گوناگون ازجمله نمونه دولتی، تیزهوشان و نمونه مردمی دسته‌بندی‌شده  است. امروزه بر کسی پوشیده نیست و درگذشته وزیر پیشین هم آن را مطرح کرد که آموزش باید بنیادین باشد که در وجود فرزندان ما نهادینه شود. آزمون‌ها و ورودی‌های مختلف، دانش آموزان را به همان روش آزمونی تربیت می‌کند و آن‌ها برای خوب حفظ کردن، خوب امتحان دادن و خوب دانسته‌های خود را روی برگه آوردن پرورش می‌دهد.

نیک نژاد ادامه داد: درصورتی‌که امروزه به اثابت رسیده این روند آموزش آسیب‌زاست. همچنین آموزش‌وپرورش را از اهداف اصلی دور می‌کند. دانش‌آموزی که در این فرایند در مدرسه تیزهوشان درس می‌خواند و یاد می‌گیرد و همه‌جا مبتنی بر نمره کامل است و حتی این روند در دانشگاه هم ادامه پیدا می‌کند درنهایت بعد از 16 سال حتی مسائل ابتدایی را هم یاد نگرفته است.

این کارشناس آموز و پروش تاکید کرد: درواقع نظام آموزشی باید آموزش‌های فردی و اجتماعی را منتقل کند. نه اینکه فقط آن‌ها را برای آزمون‌های تستی که هیچ سودی ندارد آماده کند و بار علمی آنها بالا ببرد. برای همین اجرای این طرح حداقل در برخی از پایه‌ها ضرورت دارد.

نیک نژاد ادامه داد: نکته مهم در اجرای طرح این است که سیستم آموزشی دوره ابتدایی که مهم‌ترین دوره برای پرورش شخصیت، فردی و اجتماعی دانش آموزان نیز است از بیماری آزمون و نمره، معدل محوری رها می‌شود. آزاد شدن از این موضوع می‌تواند دستاوردهای خیلی بهتری را جایگزین کند. 

او با تاکید بر اینکه برای اجرای طرح باید نکاتی را در نظر گرفت گفت: اول اینکه برگزاری آزمون ریشه چند دهه در کشور ما دارد. برای همین طبیعتا براندازی آزمون، قدرت بالایی لازم دارد تا اجرای آن موفق شود. چون در این جریان دست مافیای اقتصادی از سوی مؤسسات آموزشی و مافیای ساختاری مطرح است. 

نیک نژاد افزود: بسیاری از کارشناسان و مسئولان مرتبط بااینکه باور دارند آزمون آثار مخربی دارد اما مخالف حذف آزمون ورودی هم هستند. دلیل شان هم این است که جامعه هنوز آمادگی اجرای طرح را ندارد. هنوز بسیاری از خانواده‌ها وقت، پول و سرمایه می‌گذارند که فرزندانشان در این آزمون‌ها موفق شوند و به این مدارس راه پیدا کنند.

او ادامه داد: همچنین بسیاری از مدارس نمونه دولتی، تیزهوشان و نمونه مردمی برنامه‌های جدی برای آزمون ورودی دارند و مدیران اصلا از اجرای طرح هیچ اطلاعی ندارند. اعلام یک‌باره این خبر شوک برای همه و جامعه وارد کرده است. 

این کارشناس آموزش‌وپرورش تاکید کرد: البته هرچند من از تصویب چنین طرحی خوشحال هستم اما به نظرم آموزش‌وپرورش هنوز آمادگی اجرای این طرح را ندارد و زمینه‌سازی آن شکل نگرفته. برای همین ابتدا لازم است زیرساخت‌ها کاملا درست شود. 

او با تاکید بر اینکه ما هنوز در سیستم آموزشی امروز خود دچار اشکال هستیم گفت: اکنون در مدارس تیزهوشان برای دانش آموزان پایه نهم سوالات پیش‌دانشگاهی طرح می‌شود. این فضا برای دانش آموزان بسیار آسیب‌زاست. درحالی‌که خانواده‌ها هزینه قابل‌توجهی برای تحصیل فرزندشان در مدارس تیزهوشان می‌دهند و به آینده امید بستند.

نیک نژاد افزود: به همین دلیل هم هست که اعتقاددارم اعلام خبر حذف آزمون آشفتگی ایجاد می‌کند. مگر اینکه بتوان خانواده‌ها را قانع کرد. با این شرایط  باید مسئولان پاسخ یک علامت سوال بزرگ بدهند که آیا زیرساخت‌ها آنقدر محکم و توجیه‌کننده است که اساتید و مسئولان مرتبط و همچنین خانواده‌ها آن را بپذیرند. چون برای پیشبرد اهداف اجتماعی، فرهنگی، آموزشی نمی‌توان تنها باقدرت و زور طرحی را تصویب و اجرا کرد.

نیک نژاد در خاتمه گفت: درست است که نظام‌های آموزشی جهان تایید می‌کند که مدارس نباید آزمون محور باشد. اما اجرای آن اکنون در کشور ما با روش غلطی روبروست. ما چندین سال است که حرف از حذف آزمون‌ها را داریم اما برداشتن این آزمون‌ها بدون زمینه‌سازی بسیار خطرناک است و با شکست مواجه خواهد شد. چون اگر قرار است مدارس تیزهوشان، نمونه دولتی و... فعالیت داشته باشند، با چه سازوکاری خواهد بود یا اینکه وقتی چند درصد مدارس ما شامل مدارس با آزمون ورودی هستند، چطور یک‌باره می‌توان این مدارس را حذف کرد.