بروکسل برای حفظ برجام «مقررات مقابلهای» خود را احیا میکند
رویداد۲۴-عراقچی:اروپاییها حالا از ایران میخواهند که وارد مباحثه بر سر دیگر مسائل شوند. پاسخ ما روشن است. اول توافق هستهای را به یک تجربه موفق تبدیل کنید؛ سپس ما درخصوص دیگر مسائل بحث میکنیم.» مقام های اروپایی در شرایطی برای مواجهه با تصمیم احتمالی واشنگتن مبنی بر خروج از توافق هسته ای دست به کار شده اند که سید عباس عراقچی، معاون سیاسی وزارت خارجه ایران اجرای موفقیت آمیز برجام را عامل موثری برای تداوم گفت و گوهای ایران و اروپا در سایر مسائل اختلافی دانسته است. در شرایطی که دونالد ترامپ در خلال امضای فرمان تعلیق تحریم های هسته ای ایران تهدید کرد چنانچه برجام مطابق با نظر آمریکا تغییر نکند او دیگر پایبند تعهدات هسته ای کشورش نخواهد بود. تهدیدی که مقام های اروپایی را بر آن داشته تا روش هایی را برای کاستن از تبعات تحریم های آمریکا علیه شرکتهایی که با ایران تجارت می کنند، جستجو کنند. چنانکه یک مقام ارشد اروپایی برای مواجهه با توقف اجرای برجام از سوی آمریکا اعلام کرده است «اتحادیه اروپا ممکن است در صورت خروج آمریکا از برجام مقرراتی که سال ۱۹۹۶ برای محافظت از شرکتهایش در برابر تحریمهای واشنگتن وضع کرده بود را مجدداً احیا کند».
دنیس چایبی، رئیس کارگروه ایران در سرویس سیاست خارجی اتحادیه اروپا که در همایشی در اروپا سخن می گفت، در این رابطه افزود:«یکی از گزینههای پیش روی بروکسل احیای «مقررات مسدودساز» (مقررات مقابلهای) در برابر تحریمهای آمریکا خواهد بود. چایبی ضمن اشاره به اینکه اروپا در حال بررسی برخی گزینههای احتمالی است، انجام این کار را به لحاظ حقوقی چندان پیچیده ندانست، زیرا به باور او ابزارهای حقوقی برای آن موجود هستند.
مقررات مقابلهای که نخستین بار در سال ۱۹۹۶ برای محافظت از کشورهای عضو اتحادیه اروپا در برابر اجبار به تبعیت از تحریمهای آمریکا علیه ایران و کوبا به تصویب رسید، باعث شد شرکتهای اروپایی بتوانند یک دهه تحریمهای آمریکا علیه ایران را نادیده بگیرند. اگرچه این قوانین هنوز پابرجاست، اما با توجه به همراهی اروپا با تحریمهای آمریکا علیه ایران از سال ۲۰۰۶ به این سو، فعلاً اجرایی نمیشوند. تصمیم اروپا به استفاده از این مقررات در شرایطی صورت گرفته است که دولتمردان آمریکایی با بهره گیری از تحریم های اولیه و تحریم های جدیدی که به بهانه موضوعات غیر هسته ای علیه ایران در دستور کار قرار داده اند، می توانند با ایجاد موج نگرانی برای شرکتها و موسسات مالی اروپا که با ایران تجارت می کنند، مانع از بهره برداری اقتصادی ایران از توافق هسته ای شوند.
در همین حال جفری سلستین اوربین، یکی از مقامهای ارشد وزارت دارایی فرانسه هم در خلال همایش پاریس تاکید کرده است با وجود برزخی که دولت آمریکا درباره توافق هستهای ایران در عرصه بینالمللی بوجود آورده، پاریس به تشویق شرکتهای فرانسوی برای ادامه تجارت با ایران اصرار دارد. این مقام ارشد وزارت دارایی فرانسه با بیان اینکه صادرات کشورش به ایران طی یازده ماه نخست سال 2017 با افزایش 120 درصدی در مقایسه با زمان مشابه سال قبل از آن رو به رو بوده یعنی، 1.29 میلیارد یورو افزایش یافته و واردات فرانسه از ایران نیز رشد 80 درصدی داشته است، افزود:«اولویت کوتاهمدت پاریس، حفظ روابط تجاری با ایران و تدوین یک برنامه کامل و جامع برای ارائه اعتبار ارزی به خریداران ایرانی کالاهای فرانسوی است؛ اقدامی که میتواند روابط دوجانبه پاریس و تهران را خارج از تحریمهای آمریکا حفظ کند».
تاکید اروپایی ها بر اجرای برجام در حالی است که رکس تیلرسون، وزیر خارجه آمریکا بعد از تهدید ترامپ برای خروج از برجام رایزنی های فشرده ای را با همتایان اروپایی خود از جمله انگلیس، فرانسه و آلمان به جریان انداخته است. تیلرسون بعد از این دیدارها مدعی شده اروپا و آمریکا کارگروه اصلاح برجام تشکیل می دهند. ادعای تشکیل این کارگروه در حالی بود که بهرام قاسمی، سخنگوی وزارت خارجه ایران چند روز پیش درباره این کارگروه اظهار بی اطلاعی کرد. مقام های بلند پایه اروپا در شرایطی راهکار تداوم موثر مناسبات اقتصادی با ایران را با وجود مانع تراشی ترامپ دنبال می کنند که نمایندگان آژانس بین المللی انرژی اتمی و اتحادیه اروپا پنجشنبه گذشته در جریان ششمین نشست سالیانه خود در وین، بار دیگر بر حمایت از برجام تاکید کردند. مقام های آژانس پیش از این از حیث فنی بارها پایبندی ایران به برجام را تائید کرده است.
عراقچی: اگر برجام موفق شود، در زمینههای دیگر هم با دیگران مذاکره میکنیم
معاون سیاسی وزارت خارجه ایران هم که برای شرکت در یک کنفرانس مالی-اروپایی در پاریس به سر میبرد با انتقاد از مواضع برجامی آمریکایی ها اعلام کرد :«موضع رئیسجمهور جدید آمریکا در قبال ایران، موضعی مخرب است و وی با اقداماتش، مفاد برجام را نقض کرده است».
عراقچی در گفتوگو با رویترز گفت که غربیها پیش از درخواست برای مذاکره در خصوص فعالیتهای منطقهای ایران و یا برنامه موشکی بالستیک این کشور، باید ابتدا ایرانیان را از موفقیتآمیز بودن برجام مطمئن سازند. او در این رابطه تصریح کرده است:«اروپایی ها حالا از ایران میخواهند که وارد مباحثه بر سر دیگر مسائل شوند. پاسخ ما روشن است. اول توافق هستهای را به یک تجربه موفق تبدیل کنید؛ سپس ما در خصوص دیگر مسائل بحث میکنیم».
عراقچی همچنین ادعاها در خصوص مخرب بودن نقش منطقهای ایران را هم تکذیب کرد و گفت که این آمریکا، اسرائیل و عربستان هستند که مسیر تنشزایی در خاورمیانه را در پیش گرفتهاند.
در همین حال «آلیستیر برت» معاون خاورمیانه وزیر خارجه انگلیس و از حاضران نشست پاریس با بیان اینکه اروپا مصمم به حفظ برجام است ولی بهرحال از آمریکا هم باید دلجویی شود، گفت:« بار این دلجویی بر دوش ایران است که باید نگرانیهای آمریکا از فعالیتهای منطقهای خودش را درک کند و در جهت کاهش آنها گام بردارد».
برت در این خصوص گفت: «ما و شرکای اروپاییمان موضعی کاملاً شفاف داریم. ما خواهان موفقیت توافق هستهای هستیم و نمیخواهیم شاهد تضعیف برجام باشیم و در حال کار با شرکای اروپاییمان برای کاهش نگرانیهای آمریکا از تبعات تضمین ادامه کار برجام هستیم».
اشاره مقام دیپلماتیک کشورمان به چشم اندازه مذاکرات آتی ایران و اروپا درباره موضوعات غیر برجامی در حالی است که مقام های نظامی کشورمان مذاکره درباره برنامه های موشکی ایران را جزو خطوط قرمز جمهوری اسلامی به شمار آورده اند. محمدصالح جوکار، معاون پارلمانی سپاه با تاکید بر اینکه «میدانی برای مذاکره بر روی موضوعات موشکی و دفاعی وجود ندارد»، گفت: «ما تنها با آمریکا و اروپا در بحث هستهای مذاکره کردیم که منجر به برجام شد، قطعا در مسائل دیگری بحث و گفتوگویی با آنها نداریم».
