روایتهای متفاوت از فوت استاد دانشگاه امام صادق در زندان؛ از خودکشی تا ابراز ناباوری
رویداد۲۴-رییس دادگستری استان تهران گفت: چون هنوز پرونده در مرحله اولیه تحقیقات است؛ اطلاع رسانی در این باره موکول میشود به زمانی که تحقیقات تکمیل شود. اباز هم یک خودکشی تازه در زندان؛ این بار توسط یک استاد دانشگاه و فعال محیط زیست که روز 4 بهمنماه بازداشت شده بود. این چهارمین خبر مربوط خودکشی افراد بازداشت شده با اتهامات امنیتی در زندان طی یک ماه گذشته است. در سه مورد قبلی مسایلی چون اعتیاد به مواد مخدر به زندانیان خودکشی کرده ربط داده شد اما در این مورد جدید به نظر نمیرسد چنین باشد. چرا که کاووس سیدامامی که اخیرا در زندان فوت شده از اعضای شناخته شده هیات علمی دانشکده معارف اسلامی و علوم سیاسی دانشگاه امام صادق(ع) بود. کسی که از نماینده مجلس و مشاور ویژه رئیس جمهوری گرفته تا اساتید دانشگاه درباره دلایل بازداشت و فوت او ابهاماتی را مطرح میکنند. آن هم در شرایطی که هنوز ابهامات سه خودکشی قبلی در زندانها پاسخ کاملی در پی نداشته است.
اعلام خبر فوت، دو روز بعد از درگذشت
روز شنبه، 21 بهمنماه رامین سید امامی، فرزند کاووس سید امامی بود که خبر از فوت پدرش در زندان اوین داد. او در حساب توئیتر خود اینگونه نوشت: «خبر مرگ پدرم، کاووس سیدامامی، برایم باور کردنی نیست. کاووس در ۴ بهمن دستگیر شد و ناگهان از دادسرا مادرم، مریم ممبینی، را جمعه ۱۹ بهمن ۱۳۹۶ احضار میکنند و خبر مرگ همسرش را به او میدهند. میگویند خودکشی کرده.... هنوز باور نمیکنم، نمیکنیم.»
همزمان در همین روز دادستان تهران بدون اشاره به این اتفاق و نام بردن از کسی، اعلام کرد که شماری از فعالان محیط زیست به اتهام «جاسوسی» و «جمعآوری اطلاعات طبقهبندی شده» بازداشت شدهاند.
دادستان تهران در حاشیه مراسم راهپیمایی 22 بهمن، یک روز بعد از سخنان روز شنبه خود درباره کاووس سید امامی گفت: این فرد یکی از همان متهمان بوده است و با توجه به اینکه میدانسته است اعترافات زیادی هم علیه وی شده و هم خود اعترافاتی داشته متاسفانه در زندان دست به خودکشی زده است.
همزمان (رییس دادگستری استان تهران هم به «ایلنا» گفت: چون هنوز پرونده در مرحله اولیه تحقیقات است؛ اطلاع رسانی در این باره موکول میشود به زمانی که تحقیقات تکمیل شود. انشالله پس از کامل شدن تحقیقات، اطلاع رسانی انجام خواهد شد. غلامحسین اسماعیلی افزود: جمعی از کسانی که اطلاعاتی را جمعآوری کردند و به بیگانگان میدادند، شناسایی شدند و برخیها دستگیر شدند و برخیها هم ممکن است، در آینده دستگیر شوند. پرونده در مرحله اولیه است و جزییات قابل بیان نیست.
در حالی که به موازات انتشار اخبار مربوط به فوت کاووس سید امامی در زندان اوین، اخبار دیگری هم درباره بازداشت برخی از فعالین محیط زیست کشور منتشر شده، دبیر شورای عالی امنیت ملی در همین رابطه در حاشیه مراسم 22 بهمن گفت: در پشت فعالیتهای مأموران تخصصی برخی از Ngoها در حوزههایی مانند بهزیستی، زنان، محیط زیست و آب؛ هالهای از ابهام در ارتباطات وجود دارد که در حال بررسی است.
تردیدها درباره خبر خودکشی
با این وجود در طرف دیگر ماجرا خیلیها تردیدهایی را درباره دلایل فوت آقای سید امامی مطرح کردهاند؛ از چهرههای دولتی و نمایندگان مجلس تا مجموعههای دانشگاهی. از جمله حسام الدین آشنا در حساب شخصی توئیتر خود نوشت: قاضی ها و دادستان ها و ضابط ها و بازپرس ها و بازجوها نه معصومند، نه بی خطا و نه خالی از حب و بغض. همانگونه که نظارت بر قوه مجریه ضروری است اعمال نظارت بر رفتار با متهمان ومحکومان هم ضروری است. مصیبت یک مرتضوی برای یک کشور کافی بود؛ او را تکثیر نکنیم.
وی پیش از این هم در توئیت دیگری که ساعاتی بعد از اعلام خبر فوت کاووس سید امامی در زندان منتشر کرد، نوشت: نه جامعه شناسان دین خودکشی می کنند نه حامیان حیات وحش.
در واکنشی دیگر محمود صادقی درباره دستگیری ۷ نفر از فعالان محیطزیست و فوت کاووس سیدامامی (جامعه شناس و استاد دانشگاه امام صادق) در بازداشتگاه گفت: از دیروز صبح با واسطه از بستگان این افراد در جریان این موضوع قرار گرفتم و به طور دائم پیگیر این قضیه بودم و با معاون پارلمانی وزیراطلاعات درباره صحبت کردم. او با بیان اینکه معاون پارلمانی وزارت اطلاعات پیگیر این موضوع بود، ادامه داد: به گفته معاون پارلمانی وزیر اطلاعات بازداشت این افراد به وزارت اطلاعات مربوط نمیشود و احتمال میداد دستگیری این افراد از طریق مراجع اطلاعاتی دیگر باشد. صادقی با بیان اینکه دو نقل درباره فوت آقای سیدامامی وجود دارد، گفت: اینطور که گفته شده با خانواده این استاد دانشگاه امام صادق تماس گرفته شده و اعلام کردند که آقای سیدامامی خودکشی کردهاند نقل دیگر هم این است که این جامعهشناس به دلیل ایست قلبی جان خود را از دست داده است.
او با بیان اینکه متاسفانه نتوانسته در رابطه با فوت آقای سیدامامی از مراجع ذیربط اطلاعات دقیق به دست آورد، تاکید کرد: آقای سیدامامی جامعهشناس و استاد دانشگاه امام صادق بود. از دیروز شاگردان او مرتب اعلام میکنند که ما غیر از نیکی، نیکخواهی، مردم دوستی، ایراندوستی و اخلاق از او چیزی سراغ نداشتیم. این استاد در حوزه جامعهشناسی کار میکردند و در زمینه محیطزیست نیز فعال بودند. نماینده مردم تهران گفت: اکثر افرادی که بازداشت شدهاند از نخبگان محیطزیست ایران هستند و روی پروژه حفظ یوزپلنگ ایرانی کار میکردند البته از گذشته درباره انجیاو این افراد در برخی از رسانهها مانند تسنیم و کیهان بعضی شبهافکنیهایی مطرح شده بود به ویژه درباره آقای طاهباز که اسپانسر این مجموعه بود. این فرد دوتابعیتی بوده و از این جهت از قبل هم شبهاتی مطرح شده بود.
این نماینده مردم در مجلس با بیان اینکه این افراد به تعبیر دادستان هنوز متهم بوده و جرمشان احراز نشده، تاکید کرد: اگر این افراد سنگینترین اتهام را هم داشته باشند اما بازهم مسئولیت حفظ جان متهمان برعهده دستگاه قضایی است. حتی در قانون اساسی متهمی که به حکم قانون محکوم میشود در پناه قانون است و در حدود قانون با او برخورد میشود. صادقی گفت: زندانی مطابق آییننامه زندانها از حقوقی برخوردار است و باید بتواند حداکثر ۴۸ ساعت بعد از بازداشت اتهامش تفهیم و حق برخورداری از وکیل را داشته باشد اما متاسفانه براساس گفته خانواده این افراد تاکنون نتوانستند هیچ ارتباطی با آنها برقرار کرده و وکیل معرفی کنند و این نقض آشکار قانون اساسی و قانون آییندادرسی کیفری است. فریده اولاد قباد دیگر نمایندهای بود که به اعتماد آنلاین گفت موضوع فوت آقای سید امامی را پیگیری خواهد کرد.
اطلاعیه های انجمن جامعه شناسی و انجمن علوم سیاسی ایران
همزمان انجمن جامعه شناسی و همچنین انجمن علوم سیاسی ایران در دو اطلاعیه جداگانه درگذشت سید کاووس سید امامی را غیر قابل باور خواندند. در اطلاعیه انجمن جامعه شناسی ایران آمده است: خبر درگذشت استاد فرهیخته و گرانقدر دکتر کاووس سیدامانی، عضو هیات علمی دانشگاه امام صادق (ع)، همه دوستان، همکاران و دانشجویان این فرزانه بزرگوار را در بهت و حیرت و اندوه عمیق فروبرده است و اجتماع علمی علوم سیاسی و جامعه شناسی و فعالان محیط زیست را داغدار و ماتم زده کرده است. شادروان سیدامامی از کنشگران فعال انجمن جامعه شناسی ایران، عضو کمیته روابط بین الملل و گروه جامعه شناسی دین بود و به شهادت همه کسانی که با این بزرگمرد سروکار داشته اند، علاوه بر دانش عمیق، اخلاقی نیکو و آرامشی مثال زدنی داشت. به همین دلیل، اخبار منتشرشده درباره وی در باور نمی گنجد و انتظار می رود مسئولان امر درباره این ضایعه دردناک پاسخگو باشند و به افکار عمومی توضیح دهند.
همچنین در اطلاعیه هیات مدیره انجمن علوم سیاسی ایران نیز آمده است: دکتر سید کاووس سیدامامی، استاد نام آشنا و معتبر دانشگاه امام صادق (ع)، نه فقط دانشمندی کم نظیر و پژوهشگری کوشا در علم سیاست، که انسانی شریف و اخلاق گرا بود و رشد متوازن در ابعاد مختلف، از وی شخصیتی منحصر بفرد و کم نظیر ساخته بود. ایشان همواره مشارکتی فعال در فعالیت های علمی و پژوهشی انجمن علوم سیاسی ایران داشت و از حامیان مشفق انجمن بود.
