«گل» چگونه به جمع دختران راه باز کرد؟

رویداد۲۴- عالیه شکربیگی، جامعه شناس گفت: وقتی که امکانات برای سرگرمی و نشاط فراهم نباشد طبیعی است که جامعه شروع به اقدام می‌کند و برای تولید شادی مکانیسم‌هایی انتخاب می‌کند. استفاده از انواع مواد مخدر و روانگردان‌ها مانند گل یکی از همین انتخاب‌ها است. چراکه این مواد شادی‌های موقتی ایجاد می‌کند و نوجوانان و جوانان نیز از آن استقبال می‌کنند. 

هفته گذشته مشاور امور زنان وزارت بهداشت بدون اعلام آمار مشخصی خبر داد که مصرف مواد گل بین دختران افزایش پیدا کرده است. البته این خبر باتوجه به بالا رفتن آسیب‌های اجتماعی بین زنان و مصرف سیگار و قلیان و مواد مخدر چندان عجیب نیست. مصرف مواد بین جوانانی که وضع مالی خوبی دارند یا ندارند چندان تفاوتی ندارد. این نشان می‌دهد این ناهنجاری‌ در جامعه شامل طبقه پایین و ضعیف نیست و ارتباطی با فقر ندارد. ریشه این مشکل چیز دیگری است. 

عالیه شکربیگی در گفت‌وگو با رویداد۲۴ درمورد دلایل افزایش مصرف گل بین دختران گفت: افزایش مصرف گل در جامعه دلایل روشنی دارد. اول اینکه، در جامعه بیشتر شاهد فضای غم و غصه و عزا  هستیم و خبری از شادی نیست. دوم هم مربوط به استفاده نادرست از فضای مجازی است که زندگی جوانان ما را گرفته است. 

این جامعه‌شناس ادامه داد: وقتی که امکانات برای سرگرمی و نشاط فراهم نباشد طبیعی است که جامعه، خود شروع به اقدام می‌کند و برای تولید شادی مکانیسم‌هایی انتخاب می‌کند. استفاده از انواع مواد مخدر و روانگردان‌ها مانند گل یکی از همین انتخاب‌ها است. چراکه این مواد شادی‌های موقتی ایجاد می‌کند و نوجوانان و جوانان نیز از آن استقبال می‌کنند. 

او افزود: نیاز به سرگرمی و شادی در حالی بین جوانان وجود دارد که جلوی بسیاری از مدارس دبیرستان در تهران به راحتی مواد مخدر توزیع می‌شود و افرادی هستند که هدفمند یا غیرهدفمند برای به دست آوردن پول به دانش‌آموزان مواد می‌فروشند.  

شکربیگی اشاره کرد: نوجوان هم ابتدا به عنوان تفریح و پرکردن خلاء و نیازهای خود آن را تهیه می‌کند که در میهمانی‌ها یا دورهمی‌ها استفاده کند. اما به مرور زمان مصرف برای او عادت و در وجودش نهادینه می‌شود. در این مرحله دیگر او یک مصرف‌کننده حرفه‌ای خواهد شد.

این استاد دانشگاه گفت: از سویی سیستم آموزشی تا حدی ناقص است که نمی‌تواند اوقات فراغت برای دانش‌آموزان فراهم کند. به همین دلیل دختران یا پسران خودشان دنبال شادی های هرچند مخاطره‌آمیز و رفتارهای خطرآفرین، می‌روند.

او ادامه داد: در جامعه هم می‌بینیم که ابتدایی‌ترین و سطحی‌ترین مسائل در جامعه تبدیل به یک تابو شده است. ما جوانان‌ را از تماشای یک کنسرت محروم می‌کنیم. درصورتی که آنها با حضور در این مکان‌ها می‌توانند انرژی خود را تخلیه کنند. 

شکربیگی گفت: ساختار کنونی جامعه این‌طور تعریف شده که افراد از بالا، قدرت یک‌کلام دارند. اینکه هرچه ما می‌گوییم درست است و باید همه افراد به آن عمل کنند. درصورتی که این‌طور نیست. جوانان امروز کاری که نخواهند را انجام نمی‌دهند. بنابراین یک دوگانگی و تضاد در جامعه ایجاد می‌شود که در نهایت خروجی آن بالا رفتن ناهنجاری‌ها است. 

او افزود: باید اوقات فراغت طبق نیازی که جوانان دارند، تعریف شود. ابتدا نیاز آنها شناسایی شود و مقابل آن مفیدترین امکانات قرار بگیرد. چون اگر این اتفاق نیفتد جوان بدون توجه، به سمت‌وسوی دیگری می رود. این شکاف و فاصله در جامعه به نفع هیچ گروهی نیست. 

این جامعه شناس اشاره کرد: سیاست‌های ساختاری فرهنگی اجتماعی که بیش از چهار دهه است در جامعه اجرا می‌شود، اکنون دیگر جوابگو نیست. 

او ادامه داد: یعنی اجبار به اینکه آنچه من می‌گویم و مردم باید انجام دهند دیگر مطابق با خواسته‌ و نیازهای جامعه نیست. برای همین زمان آن فرا رسیده که بازنگری جدی در سیاست‌گذاری‌ها و برداشتن محدودیت‌ها صورت گیرد. 

شکربیگی گفت: متاسفانه در مواردی مانند حجاب اجباری که براساس سیاست‌گذاری غلطی که در چارچوب جامعه ما اجرا شده اکنون نه تنها حجاب آن‌طور که شایسته است دیگر رعایت نمی‌شود، بلکه دلیلی شده تا افراد معتقد به حجاب نیز دچار کم‌باوری شوند. 

وی افزود: از آنجایی که انسان آزاد است و طبق تفکرات خود انتخاب می‌کند، هر محدودیتی می‌تواند مشکلاتی به همراه داشته باشد. و قطعا رفتارهایی که به عنوان آسیب شناخته می‌شود در جامعه بروز و ظهور می‌کند. 

این جامعه‌شناس تاکید کرد: به صورت کلی باید از محدودیت برای نوجوان و جوانان با  این تصور که ما آنها را تربیت می‌کنیم و شخصیت‌شان را می‌سازیم دست برداریم. مسئولان اجازه بدهند واقعیت آموزش، اجتماع، فرهنگ امروز بر اجرای سیاست‌ها حاکم شود و سیاست‌گذاری‌ها طبق آن انجام شود.