شبکه های اجتماعی سیاه پوش شدند
رویداد۲۴-باز هم حادثهای دیگر قلب ایران زمین را به درد آورد و خانواده هایی را عزادار کرد اما این بار حادثه در زمین یا دریا نبود و مسافران آسمان، آسمانی شدند. سقوط هواپیما در مسیر تهران- یاسوج داغ بر دل مردم ایران گذاشت و اخبار با سرعتی باورنکردنی در فضای مجازی دست به دست میشد؛ اخباری که بی شک در میان آنها نمونههای جعلی و بدون پشتوانه نیز دیده شده و به این ترتیب بازار شایعات داغ میشود.چرا عدم شفاف سازی؟
از همان لحظات ابتدایی اعلام ناپدید شدن هواپیمای آسمان در مسیر تهران- یاسوج، عدم شفاف سازی درست ماجرا به اخبار متناقض درباره این حادثه غم انگیز دامن زد و از حجم اخبار ضد و نقیضی که در فضای مجازی دست به دست می شد، گرفته تا تایید و تکذیبهای چند باره اخبار از سوی مسئولان، صبرخانوادههای داغدار را لبریز کرد؛ ابهاماتی که حتی در ساده ترین موارد ازجمله ساعت پرواز هواپیما دیده میشد، بسیاری از کاربران را به واکنش واداشت و پست هایی در شبکه های اجتماعی دست به دست شد مبنی بر این که اگر ساعت پرواز 5صبح بوده چگونه هواپیما بعد از ساعت 9 سقوط میکند در حالی که این مسیر چندان طولانی نیست.
پیدا شدن یا نشدن لاشه هواپیما، فیلمهایی از حال و روز بازماندگان و... در فضای مجازی منتشر شد که همگی باز هم نشان داد در حادثه و مواقع بحرانی هنوز نتوانستهایم مدیریت کاملا درستی داشته باشیم. و همچنان کاستیهایی دیده میشود. عصبانیت بازماندگان مسافران این هواپیما که خود را به یاسوج رسانده بودند تا حدی بود که در فیلمهای منتشر شده در فضای مجازی شاهد داد و فریاد چند تن از آنها بر سر وزیر راه و شهرسازی بودیم.
اخبار متناقض موجود در شبکه های اجتماعی، کم نبود. به عنوان مثال در شبکههای اجتماعی، بسیاری به تحلیل وضعیت منطقه و همچنین وضعیت آب و هوایی پرداختند و شایعاتی مبنی بر این که علت این سقوط، شرایط بد جوی بوده است دست به دست میشد
در همین راستا فیلمی در کانالهای تلگرامی منتشر شد با این ادعا که این کاربر پیشتر این مسیر را با همین هواپیمای آسمان طی کرده و حالا مسیر را به نمایش گذاشته است. وی در فیلم منتشر شده خود می خواست نشان دهد که هواپیما کاملا نزدیک به کوه پروواز می کند و اگر شرایط جوی نامناسب باشد قطعا سقوط خواهد کرد. وی در زیر این پست تلگرامی خود نوشته بود: هواپیمای ای تی آر از تهران –یاسوج در این فاصله از کنار دنا عبور می کنه. وحشتناک و نفسگیره. این تایم لپس پارسال از پنجره همین هواپیما گرفته شده».
البته بارها مسئولان تلاش کردند از طریق کانال های خبری موجود در شبکههای اجتماعی به این شک و تردید پایان دهند. این مسئولان عنوان کردند که وضعیت برای پرواز هواپیما به هیچ عنوان مشکلی نداشته است.
سیاه پوشی صفحات اینستاگرام اهالی فرهنگ و ورزش
اما کاربران در فضای مجازی نه تنها به شفاف نبودن اخبار بلکه به بخشهای دیگر این واقعه تلخ نیز واکنش نشان دادند. همچون حوادث تلخ دیگر کاربران شبکههای اجتماعی مختلف پروفایلهای خود را به سرعت تغییر دادند و آن را با نماد هواپیمای در حال سقوط، نوشتههایی در قالب ابراز همدردی با بازماندگان، پروفایلهایی سیاه رنگ و...جایگزین کردند. اما بسیاری نیز با زبان تلخ یا زبان طنزبه انتقاد از وضعیت موجود پرداختند.
هرچند تعداد زیادی از پست های توئیتری و اینستاگرامی و تلگرامی به عرض تسلیت و درخواست صبر از خداوند برای بازماندگان قربانیان این حادثه مربوط میشد، برخی نیز با انتشار عکسها و طرحهای گرافیکی پرمعنا سعی کردند در این غم شریک باشند که در این میان، حضور بازیگران و اهالی فرهنگ، ورزشکاران و سیاستمداران در فضای مجازی کاملا پررنگ بود. در یکی از این پست های اینستاگرامی با گذاشتن عکسی ویژه از یک هواپیما بر پهنه آسمان، نوشته شده است:«دنا فرزندانش را به آغوش کشید».
در میان کسانی که به این حادثه واکنش نشان داده و تاثر قلبی خود را در صفحه های شبکه اجتماعی نشان داده و با بازماندگان ابراز همدردی کردند، نام پرویز پرستویی دیده میشد. شهاب حسینی هم در صفحه اینستاگرام خود با گذاشتن یک صفحه کاملا سیاه،نوشته است: «و این بار غم سنگین از دست رفتن تعدادی هموطن در فاجعه سقوط هواپیما. ای وای بر دل ما».
نیوشا ضیغمی هم ظاهرا بخشی از این مشکل را ناشی از کم توجهی برخی مسئولان می داند چرا که با گذاشتن یک طرح گرافیکی در صفحه اینستاگرام خود نوشته است: وقتی که تسلیت گفتن و ای کاش گفتن و حسرت و آه ما و بی توجهی و نیاندیشیدن چاره و به فراموشی سپردن برای مسئولین عادت شده، چه باید کرد با این داستان تکراری!!!!!!!!!!
تهمینه میلانی، امیرمهدی ژوله، رضا صادقی و.. نیز از دیگر اهالی فرهنگ بودند که با بازماندگان این حادثه ابراز همدردی کردند. البته جای ورزش و پهلوانی نیز در این عرصه خالی نبود و امیر قلعه نویی، علی کریمی، علی دایی و... حضوری پررنگ در فضای مجازی داشتند. بیشتر فعالان حوزه سیاسی و همچنین میشاییل کلوره برشتولد سفیر آلمان در تهران هم در صفحات اینستاگرام خود به خانواده های داغدار تسلیت گفتند.
پیوند خشم و انتقاد در فضای مجازی
کاربران عادی هم نسبت به این موضوع بی توجه نبوده اند و هم در اینستاگرام و هم توئیتر و تلگرام واکنش نشان داده اند. به عنوان مثال یک کاربر دیگری در توئیتر نوشته است: توییتر رو باز میکنی، خبر سقوط هواپیمای تهران، یاسوج رو میخونی، شصت و شش بار غمگین میشی، هزار بار تاسف میخوری، چند هزاربار به خونوادههاشون فکر میکنی و زندگی باز هم ادامه داره، همینقدر ناممکن و ممکن.
یک کاربر دیگر هم توئیت کرده است:«لباس مشکیارو بخیه بزنیم به تنمون که هی زحمت نشه درآریم دوباره فردا بپوشیم».
عکس هایی هم از چند مسافر این هواپیما منتشر شده که ظاهرا سلفی هایی بوده که از هواپیما یا داخل فرودگاه برای عزیزان خودارسال کرده اند. در واقع آخرین تصویر زندگی آنها در قاب شبکه های اجتماعی نشست و جاودانه شد.
بسیاری هم از خدا خواسته اند که امسال هرچه زودتر تمام شود چون دیگر ظرفیتی برای شنیدن اخبار بد ندارند. بسیاری کاربران در هشتگهای مختلف مثل #تهران-یاسوج، #سقوط_هواپیما، #ایران_تسلیت، #پرواز ناتمام به اتفاقاتی مثل غرق شدن کشتی سانچی، زلزله، پلاسکو، معدن یورت و... اشاره کرده اند. یکی از این کاربران با اشاه به این اتفاقات توئیت کرده است: «گربه ایران باز هم سیاه پوش شد».
یکی از کاربران هم توئیت کرده است: «جعبه سیاه سانچی هنوز بررسی نشده بود که جعبه سیاه پرواز تهران-یاسوج هم اضافه شد». دیگری نوشته: «چقدر بده که بازم باید بگیم ایران تسلیت. سقوط هواپیمای تهران-یاسوج ۶۶ مسافر و خدمه این پرواز در برخورد با کوه دنا جان باختند... ایران، باز هم تسلیت».
کاربر دیگری هم اینگونه به سوانح مختلف رخ داده در چند وقت اخیر واکنش نشان داده است: «سوانح دریایی، سوانح زمینی، سوانح زیر زمینی، سوانح هوایی؛ خوش آمد می گوییم اینجا ایران است».
یکی از موضوعات دیگری هم که مد نظر کاربران قرار گرفته میزان تلفات در سفر با وسایل نقلیه مختلف است. کاربری در این رابطه به کنایه نوشته است:« به علت سقوط هواپیماهای فرسوده، آتش سوزی کشتی، برخورد قطارها و ناامنی خودروهای داخلی فروش ویژه الاغ عیدانه سال 97 بصورت اقساطی از امروز آغاز شد».
در این میان وزیر راه به شدت مورد انتقاد کاربران قرار گرفته است و حتی برخی شاهد استعفای وی شدند که برخی دیگر از کاربران به این موضوع واکنش نشان داده اند. درواقع برخی با توجه به این سقوط به کسانی که هنگام خرید هواپیمای نو و نوسازی ناوگان هوایی کشور ناراضی بودند و به اصطلاح چوب لای چرخ دولت می گذاشتند تاخته و نوشته اند:«یادشان رفته برای خرید هواپیمای نو چه فشاری به دولت آوردند حالا که یکی از یادگارهای دوران تحریم سقوط کرده و ملت عزادار شدند باز برای شعار استعفای آخوندی دنبال قافیه می گردند».
