فرصتی برای ارتباط مستقیم ناشران با مخاطبان
رویداد۲۴-تنها یک روز تا آغاز سیصد و پنجاه و پنجمین نمایشگاه استانی کتاب کشورمان در سیستان و بلوچستان باقی مانده، چند روز بعد هم یزدیها شاهد برگزاری یکی دیگر از این نمایشگاهها در استان خود خواهند بود.رویدادی ملی در حوزه نشر که از همان ابتدا با نقدهای متعددی روبهرو شده؛ با این حال امیرمسعود شهرام نیا، مدیر عامل مؤسسهای که از سوی معاونت فرهنگی ارشاد مجری برگزاری این نمایشگاههاست تأکید دارد که منافع برپایی این رویداد علمی- فرهنگی بیش از مضراتی است که کتابفروشان از آن گلایه دارند.
برای رفع نواقص این نمایشگاهها تلاش کردیم
یکی از مهمترین نقدهایی که از همان ابتدای برگزاری نمایشگاههای استانی کتاب در ارتباط با آنها مطرح شده تأثیر منفی آن بر فروش کتابفروشیهای شهرها و استانهاست. امیر مسعود شهرام نیا، مدیر عامل مؤسسه نمایشگاههای فرهنگی ایران در این رابطه به «ایران» گفت:«نمایشگاههای استانی کتاب هم مانند هر رویداد دیگری در حوزه نشر نقاط قوت و ضعف مختلفی دارد و با توجه به نقصهایی که به آن وارد است تلاش کردهایم تا در جهت رفعشان بکوشیم.» آن طور که شهرام نیا در گفتههایش تأکید کرد، این نمایشگاهها را میتوان بزرگترین رویداد فرهنگی هر استانی دانست؛ بهانهای که علاوه بر نمایش و فروش تازههای نشر به مردم، منجر به تعامل بیشتر اهالی نشر و کتاب با یکدیگر میشود.
این فعال عرصه نشر در ادامه افزود: «با وجود همه نقدهایی که به این نمایشگاهها وارد است نمیتوان منکر این مسأله شد که برگزاری این رویدادهای علمی- فرهنگی منجر به تشویق مردم به مطالعه و از سویی خرید کتاب میشود. بسیاری از ناشرانی که امکان حضور در نمایشگاه کتاب تهران و نمایشگاههای خارجی کتاب را ندارند میتوانند از این فرصت برای ارتباط مستقیم با مردم و کتابفروشیها استفاده کنند.»
قائم مقام سی و یکمین نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران در پاسخ به نقدهایی که کتابفروشان در ارتباط با تأثیر منفی نمایشگاههای کتاب استانی بر فروش کتابفروشیها عنوان میکنند گفت:«این مسأله یکی از مهمترین نقدهایی است که در این رابطه مطرح شده، از همین رو از سال گذشته این امکان فراهم شده که بنهای تخفیف عرضه شده برای نمایشگاههای استانی در تمام کتابفروشیهای شهر و استانهای میزبان نیز قابل استفاده باشد.»
یکی دیگر از اقداماتی که این مؤسسه زیرمجموعه معاونت فرهنگی ارشاد برای به حداقل رساندن آسیبهای وارده به کتابفروشان انجام داده جلب توافق برخی از ناشران برای ارسال کتابهایشان به نمایندگیهای استانی آنان به جای حضور مستقیم خودشان است.
شهرام نیا در همین رابطه گفت:«از آنجایی که ارتباط مستقیم با مخاطبان برای ناشران آموزشی و دانشگاهی چندان حیاتی نیست از آنان خواستهایم تا کتابهای خود را به دست نمایندگیهای استانها برسانند تا از این طریق برای کتابفروشان هم بهعنوان واسطه میان ناشران و مردم فرصت کاری فراهم شود.»
در خلال برگزاری نمایشگاههای استانی کتاب، مردم استانهای میزبان شاهد برگزاری برخی برنامههای جنبی همچون برپایی نشستهای نقد و بررسی و رونمایی از کتابها هم خواهند بود. از سوی دیگر تلاش شده تا کتابفروشان، ناشران و مردم خود استانها تا حد امکان در برگزاری این نمایشگاهها دخیل شوند.
استفاده 200 کتابفروش از تسهیلات حمایتی ارشاد
وی با اشاره به اینکه در اغلب موارد تشکلهای صنفی نشر مجری برپایی این رویدادهای علمی- فرهنگی هستند ادامه داد: «به گمانم با این تدابیر میتوان تا حد قابل توجهی مانع آسیبهایی شد که در نقد برگزاری نمایشگاههای استانی کتاب شنیده میشود. اگر چه هنوز هم نمیتوان منکر وجود برخی مشکلات در این رابطه شد.»
میزان استقبال مردم از نمایشگاههای استانی کتاب بنابر دلایل مختلفی از جمله مسائل اقتصادی، متفاوت از یکدیگر است. آن طور که شهرام نیا در این گفتوگو تأکید کرد تبریز از جمله میزبانهای پرمخاطب این نمایشگاه هاست، علاوه بر این در سالجاری میزان فروش کتاب و بازدید مردم از نمایشگاههای ایلام و شهرکرد هم بهتر از سایر نقاط کشور بوده است.
به گفته مدیر عامل مؤسسه نمایشگاههای فرهنگی ایران، نمایشگاههای استانی سال 96 در مقایسه با سال گذشته با افزایشی 10 الی 15 درصدی روبهرو بودهاند. او که برگزاری نمایشگاههای استانی کتاب را اقدامی در جهت دسترسی مردم سراسر کشور به تازههای نشر میداند افزود: «در کنار نمایشگاههای استانی کتاب و برپایی طرحهای فصلی تخفیف کتاب که با عنوانهایی همچون عیدانه و تابستانه کتاب برگزار میشوند وزارت ارشاد برنامهریزیهایی برای کمک به توسعه و احداث کتابفروشیها کرده که از جمله آنها میتوان به درنظر گرفتن 20 میلیارد تومان و اختصاص آن بهمتقاضیان اشاره کرد.»
آنطور که شهرام نیا تأکید کرد تا به امروز 200 کتابفروشی از این طرح استفاده کردهاند، بنای این حرکت از نمایشگاه سیام گذاشته شد و از شهریور ماه هم اعطای آن آغاز شده است. متقاضیان استفاده از این تسهیلات علاوه بر دریافت مجوز فعالیت خود از اتحادیه یا مراکزی که عنوان شده باید تا پایان دوره چهار ساله تسهیلات مذکور، کتابفروشی خود را حفظ کرده و تغییر شغل ندهند.
گفتنی است که سیصد و پنجاه و پنجمین نمایشگاه استانی کتاب به میزبانی سیستان و بلوچستان از فردا تا نهم همین ماه در زاهدان و سیصد و پنجاه و ششمین نمایشگاه هم از پنجم تا یازدهم در یزد برگزار میشود. برای بازدیدکنندگان از این نمایشگاهها امکان مشاهده و خرید تازههای نشر کشور در تمام حوزههای کتاب فراهم است.
مؤسسه نمایشگاههای فرهنگی ایران علاوه بر مسئولیتی که در مدیریت اجرایی نمایشگاههای استانی برعهده دارد در ارتباط با نمایشگاه کتاب تهران و همچنین چگونگی حضور ایران در نمایشگاههای خارجی کتاب هم مسئولیت برعهده دارد.
آن طور که شهرام نیا گفته قرارداد ارشاد با مدیریت مصلی برای دوره سی و یکم نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران نهایی شده و ثبتنام ناشران هم از هفته آینده آغاز میشود. در همین رابطه سه روز قبل جلسهای میان مسئولان ارشاد و مدیریت مصلی برگزار شده که بواسطه آن همه ابهامات و اشکالات پیشین قرارداد برطرف و متن قرارداد جدید نهایی شده است. بر اساس این قرارداد همان طور که پیشتر هم اعلام شده برای برگزاری نمایشگاه کتاب تهران در سال آینده، مصلی تهران بهصورت رایگان در اختیار برگزارکنندگان نمایشگاه قرار میگیرد اگرچه ارشاد هزینههای زیرساختی این مکان را برای برگزاری نمایشگاه در آن، پرداخت میکند.
