روسیه ظرفیت دموکراسی دارد

زمانی که چهارمین دوره ریاست جمهوری پوتین به اتمام می‌رسد سال ۲۰۲۴ میلادی و او در آن زمان ۷۱ ساله خواهد بود. در آن زمان این احتمال وجود دارد که مدودف (نخست‌وزیر کنونی روسیه) یا شاید «سرگئی شوئیگو» (وزیر دفاع کنونی روسیه) بتوانند با جلب نظر مساعد پوتین نامزد انتخابات ریاست جمهوری شوند. چرا که پوتین این اعتماد را به آنان دارد که برای فسادهایی که در دوران ریاست جمهوری‌اش روی داده پس از پایان آن دوره مورد پیگرد قضایی و محاکمه قرار نخواهد گرفت. من تردید دارم که یک حزب واحد یا یک فرد بتواند چالشی جدی برای پوتین ایجاد کند. پوتین در میان روس‌ها محبوب است و هیچ یک از دیگر نامزدهای رقیب به میزان پوتین شناخته شده نیستند اگرچه درست است که ناوالنی زمانی که به‌عنوان نامزد برعهده‌گیری سمت شهردار مسکو در انتخابات شرکت کرد ۲۷ درصد آرا (در سال ۲۰۱۳ میلادی) را از آن خود کرد. با این حال، در سرتاسر کشور روسیه او قادر به جذب طرفداران گسترده نیست و به‌هیچ وجه اجازه نامزدی او برای شرکت در رقابت‌های انتخاباتی داده نشده است. جالب خواهد بود که ببینیم درصد رأی کسب شده از سوی نامزد حزب کمونیست روسیه که چهره‌ای تازه به خود داده در ماه مارس چه میزان خواهد بود. همچنین ، به طور خاص مشاهده نتایجی که «سنیا سوبچاک» مجری، بازیگر و مانکن زن روس در رقابت انتخاباتی کسب خواهد کرد نیز جالب توجه خواهد بود. اگر او بتواند پایگاه رأی دهندگانی که قصد رأی دهی به ناوالنی را داشتند به‌سوی خود جذب کند، می‌تواند در رقابت‌های انتخاباتی نامزد شده و شرکت کند.
نیاز امروز و آینده روسیه به‌حضور و وجود دموکراسی در آن کشور است. من باور ندارم که دموکراسی منحصراً از آن کشورهای غربی بوده و خواهد بود. در هر کشوری در جهان افرادی هستند که خواستار زندگی تحت فضایی آزاد و حکومت دموکراتیک هستند و باور دارند در صورتی که حکومتی سرکوبگر بر سر کار باشد ممکن است این افراد نتوانند به‌صورت آزادانه و باز برای رسیدن به اهداف خود مبارزه کنند. با این حال، به‌نظر من روسیه همانند هر کشور دیگری از ظرفیت پذیرش دموکراسی برخوردار است. تمام کشورهایی که امروز دموکراسی دارند در روزگار گذشته دموکراتیک نبودند در نتیجه، این دلیل خوبی است که باور داشته باشیم امکان حرکت قوی‌تر جنبش دموکراسی خواهی در روسیه در آینده وجود خواهد داشت. دموکراسی دو مزیت عمده دارد: نخست آنکه نهادهای مستقل از دولت برای ایجاد توازن قوا دائماً در حال نظارت بر نهادهای دیگر و بر یکدیگر هستند و دوم آنکه به‌دلیل وجود فضای آزاد مطبوعات برای بیان انتقادات سوء‌استفاده از سوی سیاستمداران در معرض دید افکار عمومی قرار می‌گیرند. اگر این موارد در کشوری چون روسیه نیز در آینده وجود داشته باشند امکان تضعیف دموکراسی کم‌تر خواهد بود.
 با این حال، پرسش اساسی می‌تواند این باشد که چرا پوتین توانسته تا این زمان و تا این اندازه قدرت را حفظ کند و رمز موفقیت او چیست؟ بسیاری از مردم در روسیه تجربه دهه ۹۰ میلادی را داشته‌اند نخستین دهه پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی. آنان در آن دوره وضعیت بشدت دشواری را تجربه کردند. روسیه موقعیت و جایگاه خود را به‌عنوان یک ابر قدرت از دست داد آن هم به‌دلیل فروپاشی اقتصادی روی داده در آن کشور. در اواخر دهه ۹۰ میلادی «یلتسین» رهبر وقت روسیه در شرایط در حال فروپاشی قرار داشت و روسیه از منظر داخلی و خارجی روز به روز ضعیف‌تر می‌شد. جانشینی پوتین به جای یلتسین که سیاستمداری ضعیف و فردی الکلی در دید روس‌ها قلمداد می‌شد، مسلماً کمک کرد که این تصویر از پوتین در روسیه ایجاد شود که او فردی قوی و با اراده است که می‌تواند کشور را وارد مرحله تازه‌ای کند مرحله‌ای که در آن قدرت روسیه افزایش یابد. پوتین به‌عنوان مردی نیرومند در دیده بسیاری از روس‌ها قلمداد می‌شود که حاکمیت و استقلال روسیه را احیا کرد و در برابر غرب ایستاد و یکی از مهم‌ترین عناصر در بازگرداندن حس غرور ملی به میان مردم روسیه بود. نتیجه انتخابات روسیه در حوزه سیاست خارجی اهمیت زیادی دارد بخصوص در مورد وضعیت در سوریه. روسیه تاکنون حضور خود در سوریه را حفظ کرده است. پوتین با این کار قصد دارد به روس‌ها نشان دهد که روسیه تحت زمامداری او قابلیت «بازگشت» به دوره قدرت جهانی بودن را دارد. او می‌خواهد نشان دهد که هیچ گونه گشایشی در بن‌بست ایجاد شده در جریان منازعه در سوریه بدون حضور روسیه امکان پذیر نخواهد بود. سوریه یکی از متحدان دیرینه اتحاد جماهیر شوروی در طول تاریخ معاصر بوده است و دولت کنونی روسیه نیز ظاهراً بر سر ارتقا و تقویت پایگاه دریایی نظامی خود در طرطوس سوریه با دولت آن کشور به توافق دست یافته است. در نتیجه، انتظار می‌رود که روابط گرم میان سوریه و روسیه تداوم یابد.