تیک‌تاک؛ میدان جنگ پنهان چین و آمریکا | چرا یک اپلیکیشن سرگرمی، جهان را به هم ریخت؟

رویداد۲۴| کمتر کسی تصور می‌کرد که تیک‌تاک، اپلیکیشنی که برای ویدئو‌های کوتاه سرگرمی طراحی شده، به نقطه نزاع میان ایالات متحده و چین تبدیل شود. با این حال، تصمیم دونالد ترامپ در مهر ۱۴۰۴ برای فروش شاخه آمریکایی تیک‌تاک به سرمایه‌گذاران داخلی آمریکا، این سناریو را واقعیت بخشید. این پلتفرم با بیش از ۱.۵ میلیارد کاربر فعال ماهانه، به ویژه در میان جوانان آمریکایی، نه تنها رقیبی جدی برای یوتیوب و اینستاگرام است، بلکه به ابزاری استراتژیک برای نفوذ فرهنگی و سیاسی چین تبدیل شده است.

تیک‌تاک ریشه در اپلیکیشن چینی دوئین دارد و پس از ادغام با موزیکال. لی در ۲۰۱۸ به شکل امروزی درآمد. موفقیت آن در جذب کاربران، الگوریتم هوشمند و میزان استفاده روزانه، به خصوص در میان جوانان ۱۸ تا ۲۵ سال، باعث شد توجه سیاستمداران آمریکایی جلب شود. ترامپ باور دارد که محتوای تیک‌تاک در موفقیت او در جلب حمایت رأی‌دهندگان جوان نقش داشته است؛ بنابراین تصاحب آن به یک موضوع استراتژیک تبدیل شد.

این پلتفرم، با جمع‌آوری داده‌های رفتاری کاربران و الگوریتم پیشرفته، امکان جریان بی‌پایان ویدئو‌های هدفمند را فراهم می‌کند. نگرانی‌های امنیت ملی آمریکا از سال ۲۰۲۰ مطرح شده و حتی تهدید به ممنوعیت این اپلیکیشن نیز صورت گرفت، اما بررسی‌های سازمان‌های اطلاعاتی نشان داده که شواهدی مبنی بر رهگیری داده‌ها توسط دولت چین وجود ندارد. تیک‌تاک در واکنش اقداماتی مانند محدودسازی دسترسی کارکنان چینی به داده‌های کاربران و ایجاد مراکز شفافیت در آمریکا را انجام داده است.

از نگاه چین، تیک‌تاک فراتر از یک ابزار سرگرمی است و جزئی از استراتژی بزرگتر برای تقویت ظرفیت‌های اقتصادی و استراتژیک و افزایش نفوذ جهانی این کشور محسوب می‌شود. در معامله اخیر، واگذاری سهام به سرمایه‌گذاران آمریکایی، نه پایان ماجرا بلکه بخشی از مذاکرات گسترده‌تر برای کاهش محدودیت‌های تجاری و فشار‌های آمریکا بوده است.

به بیان دیگر، تیک‌تاک قربانی یک بازی بزرگ ژئوپلیتیکی است؛ جایی که آمریکا به دنبال محدود کردن نفوذ چین و چین به دنبال حفظ دارایی‌های استراتژیک خود و کسب امتیازات بزرگتر در جنگ تجاری است. این گزارش نشان می‌دهد که محور‌های تنش امروز، دیگر فقط میدان جنگ یا اقتصاد نیستند، بلکه فضای دیجیتال و شبکه‌های اجتماعی هم به ابزاری حیاتی در سیاست جهانی تبدیل شده‌اند.