شب پرتنش خاورمیانه؛ ایران زد، اسرائیل پاسخ و آمریکا هشدار داد
رویداد۲۴| خاورمیانه دیشب بار دیگر وارد یکی از پرتنشترین مقاطع ماههای اخیر شد و شاهد تبادل حملات میان ایران و اسرائیل، بود. آن هم در شصت و یکمین روز آتش بسی عجیب که گویا به جای توقف حملات، آنها را فقط محدود کرده است. آنچه دیشب رخ داد، اما نه یک درگیری محدود، بلکه مجموعهای از حملات متقابل و پیامهای سیاسی بود که نشان داد معادله بازدارندگی وارد مرحلهای جدید شده است.
آغاز تنش؛ موج موشکی و پاسخهای فوری
در ساعات ابتدایی این تنش، گزارشهایی از شلیک چند موج موشکی از سوی ایران به سمت اراضی تحت کنترل اسرائیل منتشر شد؛ اقدامی که در واکنش به حملات پیشین اسرائیل به لبنان و بهویژه جنوب بیروت صورت گرفت. منابع اسرائیلی ادعا کردند بخش عمده این پرتابهها توسط سامانههای پدافندی رهگیری شده و خسارات گستردهای گزارش نشده است، هرچند آژیرهای هشدار در مناطق شمالی به صدا درآمد.
در مقابل، اسرائیل نیز بلافاصله از آغاز عملیات پاسخ خبر داد و حملاتی را علیه برخی اهداف مرتبط با زیرساختهای نظامی در منطقه اعلام کرد. این چرخه حمله و پاسخ، فضای منطقه را در وضعیت آمادهباش کامل قرار داد.
هشدار ایران نسبت به گسترش جنگ
در تهران، مواضع رسمی و نیمهرسمی بهویژه از سوی نهادهای نظامی، بر ماهیت «پاسخمحور» این حمله تأکید داشت. این اقدام در چارچوب پاسخ به «تجاوزات اخیر اسرائیل» توصیف و بر این نکته تأکید شد که در صورت تداوم اقدامات تلآویو، سطح و دامنه پاسخها افزایش خواهد یافت.
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در بیانیهای از مورد هدف قرار گرفتن پایگاه هوایی رامات دیوید در سرزمینهای اشغالی خبر داد و تصریح کرد: عملیات امشب یک اعلام اخطار بود و در صورت تکرار تجاوزات پاسخها گستردهتر خواهد بود و تمام اهداف آمریکایی ـ صهیونیستی را در منطقه در بر خواهد گرفت.
گفتنی است، فضای رسانهای نزدیک به سپاه پاسداران، پیام اصلی این عملیات را «بازدارندگی فعال» و هشدار نسبت به تغییر قواعد درگیری عنوان کرد؛ پیامی که نشان میداد تهران تلاش دارد سطح درگیری را کنترلشده، اما معنادار نگه دارد. با این حال خبرگزاری تسنیم به نقل از یک منبع نظامی و در واکنش به گزارشها از احتمال واکنش نظامی اسرائیل به حمله موشکی دیشب، نوشت: «حجم مناسبی از موشکهای ایران هماکنون آمادهاند تا در صورتی که رژیم صهیونیستی به ایران پاسخ دهد، بلافاصله به سمت فهرست اهداف گستردهتر در سرزمینهای اشغالی شلیک شوند.»
واکنش اسرائیل؛ از آمادهباش کامل و تهدید تا حمله به اهدافی در ایران
در سوی مقابل، اسرائیل با اعلام وضعیت آمادهباش در مناطق شمالی و برخی پایگاههای نظامی، بر ادامه سیاست پاسخگویی تأکید کرد. مقامات نظامی این کشور اعلام کردند که هرگونه حمله مستقیم از سوی ایران با واکنش متقابل روبهرو خواهد شد.
سخنگوی ارتش اسرائیل گفت که ایران مرتکب «اشتباهی بزرگ» شده و تأکید کرده تل آویو برای احتمال حملات بیشتر آماده است.
وزیر امنیت ملی اسرائیل در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشته است که «تهران باید بسوزد».
همزمان، فضای رسانهای اسرائیل از احتمال گسترش دامنه عملیات به اهداف دورتر سخن گفت؛ موضوعی که نگرانیها درباره عبور درگیری از سطح کنترلشده را افزایش داد.
گفتنی است که صبح امروز دستکم صدای ۲ انفجار حوالی ساعت ۴:۴۳ و ۴:۴۵ در نقاط مختلفی از غرب تهران شنیده و ادعاهایی درباره هدف قرارگرفتن فرودگاه مهرآباد منتشر شد. سخنگوی آتشنشانی تهران، اما اعلام کرد که نقاط شهری در تهران هدف قرار نگرفتهاند.
ارتش اسرائیل هم اعلام کرد که نیروی هوایی این رژیم مواضع نظامی ایران را در غرب و مرکز کشور مورد هدف قرار داده است.
ورود آمریکا به معادله؛ پیامهای هشدارآمیز از واشنگتن
در ادامه تحولات دیشب، ایالات متحده نیز وارد فضای سیاسی بحران شد. گزارشها حاکی از آن است که دونالد ترامپ در مواضعی عمومی و غیررسمی، نسبت به تشدید درگیریها هشدار داده و از طرفین خواسته از گسترش جنگ جلوگیری کنند.
محور اصلی در پیامهای ترامپ این بود که ادامه درگیری مستقیم میان ایران و اسرائیل میتواند پیامدهای غیرقابل پیشبینی برای کل منطقه داشته باشد و روندهای دیپلماتیک موجود را با خطر جدی مواجه کند.
رئیسجمهور آمریکا حتی گفت: «همین حالا با بیبی (بنیامین نتانیاهو) تماس میگیرم و به او میگویم تلافی نکند. هر دو طرف کار خودشان را انجام دادهاند؛ اسرائیل حمله خود را انجام داد و ایران هم حمله خود را انجام داد. دیگر نیازی به حمله دیگری نیست.»
او همچنین تأکید کرد: «ما به یک توافق نهایی با ایران بسیار نزدیک هستیم. این توافق، توافق خوبی خواهد بود. نمیخواهم به خاطر اتفاقاتی که اکنون در حال رخ دادن است، این فرصت از بین برود.»
روشن است که واشنگتن تلاش دارد از تبدیل این تنش به یک جنگ منطقهای جلوگیری کند، هرچند میزان اثرگذاری این هشدارها همچنان محل تردید است.
بازگشت سایه جنگ مستقیم
آنچه دیشب رخ داد، صرفاً یک تبادل محدود نظامی نبود، بلکه نشانهای از ورود تنش ایران و اسرائیل به مرحلهای حساستر است؛ مرحلهای که در آن حملات مستقیم، پاسخهای فوری و پیامهای سیاسی همزمان در حال شکل دادن به یک وضعیت شکننده هستند.
اگرچه هر دو طرف تلاش میکنند سطح درگیری را در چارچوب کنترلشده نگه دارند، اما حجم پیامهای تهدیدآمیز، سرعت واکنشها و ورود مستقیم آمریکا به سطح هشدار، نشان میدهد منطقه در وضعیتی قرار گرفته که هر اشتباه محاسباتی میتواند هزینهای بسیار بزرگتر از دورهای قبلی درگیری داشته باشد.
