انتقاد تند روزنامه جمهوری اسلامی از سیاسیون؛ قرآن را مطابق سیاست جناحی تفسیر نکنید | صلح حدیبیه را به نفع جنگ یا صلح مصادره نکنید
رویداد۲۴| روزنامه جمهوری اسلامی با انتقاد از آنچه «برداشتهای جناحی» از قرآن و سنت درباره موضوع جنگ و صلح میخواند، نسبت به نسبت دادن دیدگاههای سیاسی به آموزههای دینی هشدار داد و تأکید کرد که نمیتوان از ماجرای صلح حدیبیه نسخهای ثابت برای شرایط امروز استخراج کرد.
این روزنامه در یادداشتی نوشت: «یکی از انحرافات معرفتی که فعالان سیاسی ما به آن مبتلا هستند اینست که تمایلات جناحی خود را در موضوعات مختلف به دین و مذهب و قرآن نسبت میدهند.» به نوشته جمهوری اسلامی، این انحراف در مواردی ناخواسته است، اما وقتی از سوی رجال دین مطرح میشود، تأثیر منفی بیشتری بر جامعه دارد.
انتقاد از نسبت دادن دیدگاههای سیاسی به قرآن
روزنامه جمهوری اسلامی در ادامه، موضوع جنگ و صلح را یکی از نمونههای تازه این رویکرد دانست و نوشت: «تازهترین نمونه که این روزها در جامعه جنگزده ما مطرح است و باز هم تعدادی از رجال دین با شتاب کمسابقهای به آن روی آورده و در حال اظهارنظر براساس تمایلات جناحی درباره آن هستند، مسأله جنگ و صلح از نظر قرآن است.»
این روزنامه با اشاره به تحولات پس از جنگ ۴۰ روزه و مطرح شدن تفاهمنامه اسلامآباد، نوشته است که بحث درباره مذاکره، صلح، انتقام، آتشبس و پایان جنگ افزایش یافته است.
جمهوری اسلامی تأکید کرده است که اصل اظهارنظر درباره این موضوعات ایرادی ندارد، اما مشکل زمانی ایجاد میشود که برخی افراد با عنوان صاحبنظر دینی، نظر شخصی خود را به قرآن نسبت دهند.
این روزنامه مینویسد: «این افراد اگر بگویند برداشت ما از قرآن اینست عیبی ندارد ولی نباید بگویند نظر قرآن قطعاً همین است و غیر از این نیست.»
دو برداشت متفاوت از صلح حدیبیه
روزنامه جمهوری اسلامی سپس به برداشتهای متفاوت جریانهای سیاسی از صلح حدیبیه پرداخته و نوشته است که یک جناح با استناد به این واقعه، پذیرش صلح را نتیجه گرفته و جناح دیگر از همان واقعه برای مخالفت با صلح استفاده کرده است.
در این یادداشت آمده است: «در ماجرای صلح، افراد متمایل به یک جناح گفتند صلح حدیبیه را پیامبر خدا با اینکه در موضع قدرت بودند با دادن امتیازات بیشتر امضاء کردند و این مقدمهای شد برای فتح مکه؛ بنابراین ما اگر بخواهیم به قرآن عمل کنیم باید امروز صلح را بپذیریم. در مقابل، افرادی که به جناح دیگر متمایل هستند با مردود دانستن این نظریه گفتند پیامبر اکرم به مجرد نقض یکی از بندهای صلح حدیبیه با مشرکین جنگیدند و مکه را فتح کردند و نتیجه گرفتند پس امروز نباید سخن از صلح بگوئیم.»
جمهوری اسلامی این دو برداشت را نمونهای از تفسیر قرآن و سنت بر اساس مواضع سیاسی جناحها دانسته و نوشته است: «تجربهای که از افراد متمایل به جناحها داریم اینست که قرآن و سنت و روایات را همواره به اقتضای سیاستی که جناح مورد علاقهشان دارد تفسیر و تاویل میکنند و انحراف معرفتی خطرناکی که در این مقاله به آن اشاره داریم همین است.»
هشدار درباره آسیب به اعتقادات مردم
این روزنامه در ادامه نسبت به پیامدهای چنین رویکردی هشدار داده و نوشته است: «این روش به اعتقادات مردم ضربه سنگینی وارد میکند و معرفت دینی را که باید محور باشد به ابزاری تبدیل میکند که سیاستبازان از آن سوءاستفاده مینمایند.»
جمهوری اسلامی سپس با تشریح شرایط صلح حدیبیه، تأکید کرده است که این واقعه در شرایطی رخ داد که جبهه اسلام در موضع ضعف قرار داشت.
بر اساس این گزارش، در سال ششم هجری، هنگامی که پیامبر از مسلمانان برای رفتن به مکه دعوت کردند، بسیاری از آنان از همراهی خودداری کردند و تنها حدود ۱۴۰۰ نفر راهی مکه شدند. مسلمانان در منطقه حدیبیه متوقف شدند و در نهایت مذاکرات برای انعقاد پیمان صلح آغاز شد.
این روزنامه با اشاره به امتیازهایی که پیامبر در جریان تنظیم پیمان صلح پذیرفت، نوشته است که حتی برخی اصحاب نسبت به این امتیازها اعتراض کردند، اما پس از صلح، اقبال عمومی به اسلام افزایش یافت.
«فتح مبین» چه بود؟
جمهوری اسلامی در بخش دیگری از یادداشت خود به تعبیر «فتح مبین» در سوره فتح پرداخته و نوشته است که منظور از این تعبیر، فتح مکه نبوده، بلکه موفقیتی بوده که پس از قرارداد صلح حدیبیه به دست آمد.
در این یادداشت آمده است: «منظور از فتح مبین در اول سوره فتح، فتح مکه نیست بلکه اقبالی است که بعد از این قرارداد صلح به اسلام صورت گرفت بطوری که علیرغم محروم شدن مسلمین از زیارت خانه خدا در این سفر و بازگشت اجباری به مدینه، ایمان آورندگان به اسلام افزایش پیدا کردند و تعداد همراهان پیامبر برای فتح مکه در سال هشتم هجری به ۱۰/۰۰۰ نفر رسید.»
روزنامه جمهوری اسلامی همچنین نوشته است که به دنبال این تحولات، منافقین، مشرکین و افراد ضعیفالایمان که در ماجرای حدیبیه در زمره گروههای فشار بودند، در موضع ضعف قرار گرفتند.
شرایط زمان، تعیینکننده جنگ و صلح
این روزنامه در جمعبندی یادداشت خود تأکید کرده است که نه طرفداران صلح و نه طرفداران جنگ میتوانند صلح حدیبیه را بهعنوان مستندی قطعی برای دیدگاه خود به کار بگیرند.
جمهوری اسلامی نوشته است: «نتیجه روشنی که به دست میآید اینست که از ماجرای صلح حدیبیه نه طرفداران امروز صلح میتوانند به نفع نقطه نظر خود بهرهبرداری کنند و نه طرفداران جنگ.»
این روزنامه در ادامه تأکید کرده است: «آنچه تکلیف را در هر زمان تعیین میکند اقتضائات آن زمان است که با توجه به معیارهای کلی به دست آمده از احکام اسلام تصمیمگیری درباره آن از اختیارات مسئولین اداره کشور است.»
جمهوری اسلامی در پایان، برای صاحبنظران دینی و دیگر کارشناسان نیز نقش مشورتی قائل شده و نوشته است که آنان میتوانند پیشنهادهای خود را به مسئولان مربوط ارائه کنند و از این طریق در تصمیمسازی مشارکت داشته باشند.
