گزارش آتلانتیک از دو راهکار روی میز ترامپ: خفگی اقتصادی بسنت یا ضربات ویرانگر نتانیاهو؟

رویداد۲۴| آتلانتیک نوشت: دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، اخیراً از دو تن از مشاوران مورد اعتماد خود توصیه‌هایی دریافت کرده است که هر یک وعده می‌دهند راهی سریع برای پایان دادن به جنگ ایران دارند. اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، استدلال کرده است که ایران در آستانه فروپاشی اقتصادی قرار دارد و محاصره تنگه هرمز از سوی آمریکا، در کنار تحریم‌ها، تهران را وادار خواهد کرد که پشت میز مذاکره تسلیم شود. بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، نیز در مجموعه‌ای از تماس‌های تلفنی با ترامپ، راهکار متفاوتی پیشنهاد کرده است: یک دور دیگر از حملات ویرانگر آمریکا و اسرائیل برای سرنگونی حکومت ایران.

در ادامه این مطلب آمده است: اکنون به نظر می‌رسد دولت ترامپ در حال بررسی ترکیب این دو رویکرد است؛ با این فرض که ایران از پیش در آستانه ورشکستگی اقتصادی قرار دارد و چند حمله بزرگ دیگر برای به راه انداختن تغییر حکومت کافی خواهد بود.

مقام‌های آمریکایی به ما گفته‌اند که رئیس‌جمهور در حال بررسی ازسرگیری کارزار نظامی علیه ایران از طریق چند روز حمله است؛ عملیاتی که احتمالاً بلافاصله پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا انجام خواهد شد. اهداف احتمالی این حملات شامل زرادخانه موشکی و پهپادی ایران، زیرساخت‌های انرژی و تأسیسات هسته‌ای این کشور است.

یکی از مشاوران خارج از دولت ترامپ به ما گفت: «فشار اقتصادی دارد نتیجه می‌دهد و ما معتقدیم ایران به نقطه بحرانی نزدیک می‌شود.» او افزود که حملات جدید «آن‌ها را از لبه پرتگاه عبور خواهد داد».

اما تجربه نشان می‌دهد که این تصور ممکن است بیشتر آرزواندیشی باشد تا واقع‌بینی. فشار اقتصادی، ایران را به‌شدت تضعیف کرده، اما موضع این کشور در مذاکرات تقریباً هیچ تغییری نکرده است. ترامپ پیش‌تر نیز تصور کرده بود که ایران در آستانه فروپاشی اقتصادی قرار دارد یا حتی از آن نقطه عبور کرده است؛ اما در نهایت متوجه شد که محاسباتش اشتباه بوده است.

ازسرگیری حملات همچنین ممکن است به تشدید تنش‌ها در سراسر منطقه منجر شود، بی‌آنکه حکومت ایران را به تسلیم نزدیک‌تر کند.

سرتیپ حسین محبی، سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، اوایل همین هفته در موزه دفاع مقدس تهران، هفت کابل اصلی فیبر نوری در زیر بستر تنگه هرمز را به‌عنوان اهداف احتمالی «جدید» نام برد و با اشاره به حملات آینده گفت که این حملات با «سلاح‌های جدید» انجام خواهند شد.

اگر طرح پیشنهادی حمله آمریکا نتواند ایران را به زانو درآورد، ممکن است تهران پس از آن حتی تمایل کمتری به دادن امتیاز در مذاکرات داشته باشد.

دنی سیترینوویچ، افسر پیشین اطلاعاتی اسرائیل که در زمینه ایران تخصص دارد، به ما گفت: «ترامپ به‌شدت در تلاش است تا گزینه‌هایی پیدا کند که او را از این وضعیت دشوار خارج کنند. اما نمی‌توان برای یک جنگ سه‌روزه برنامه‌ریزی کرد، چون این تصمیم یک‌جانبه نیست. شما نمی‌توانید واکنش ایران را کنترل کنید.»

بااین‌حال، به نظر می‌رسد رئیس‌جمهور آمریکا مصمم است اقدامی انجام دهد. ترامپ روز گذشته، پیش از سوار شدن به هواپیمای ایر فورس وان، به یک خبرنگار گفت: «به یک شکل یا شکل دیگر، اتفاقی خواهد افتاد؛ آن هم نسبتاً به‌زودی.»

با وجود تمام دلایلی که نشان می‌دهد ازسرگیری حملات ممکن است اشتباه باشد، رئیس‌جمهور به این گزینه وسوسه شده است؛ زیرا از انتظار برای نتیجه دادن راهبرد خفه کردن اقتصادی ایران بی‌حوصله شده است.

یک مقام آمریکایی و فرد دیگری که از گفت‌و‌گو‌های داخلی مطلع است، به شرط ناشناس ماندن برای صحبت درباره مذاکرات حساس، به ما گفتند که ترامپ در ابتدا امیدوار بود ایران پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا با التماس به میز مذاکره بازگردد.

بیشتر بخوانید: عراقچی: هزینه ۱۱ میلیارد دلاری آمریکا برای اسرائیل، مصداق یک رابطه انگلی است

اما چنین اتفاقی نیفتاده و قیمت انرژی همچنان بالا مانده است؛ وضعیتی که چشم‌انداز سیاسی بسیار نامطلوبی برای جمهوری‌خواهان ایجاد کرده است.

ترامپ از شدت برخی اظهارات آخرالزمانی خود درباره تهران کاسته، اما گاهی می‌توان نشانه‌های ناامیدی و خشم او را در پیام‌هایی که نیمه‌شب در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌کند، مشاهده کرد.

ترامپ پیش‌تر نیز ایده ازسرگیری درگیری‌ها پیش از روز انتخابات را بررسی کرده بود. این پیشنهاد از سوی افرادی در واشنگتن حمایت می‌شد که معتقدند نمایش قدرت نظامی می‌تواند به رئیس‌جمهور اجازه دهد نوعی پیروزی ناگهانی و غیرمنتظره در ماه اکتبر را به نام خود ثبت کند.

یک مقام کاخ سفید به ما تأیید کرد که نتانیاهو نیز خواستار دور دیگری از حملات پیش از انتخابات هفته آینده اسرائیل شده است.

ترامپ تاکنون از صدور مجوز حمله پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای خودداری کرده است. پس از آنکه ما اوایل همین ماه درباره احتمال چنین حمله‌ای گزارش دادیم، واکنش‌های منفی و شدید هم‌حزبی‌های جمهوری‌خواه او در پشت صحنه چنان گسترده بود که رئیس‌جمهور در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت پیش از انتخابات حمله دیگری انجام نخواهد داد.

مقام‌های آمریکایی تأکید می‌کنند که هنوز هیچ تصمیمی درباره ازسرگیری حملات پس از انتخابات گرفته نشده است؛ هرچند نشانه‌های علنی متعددی از آمادگی برای چنین اقدامی دیده می‌شود.

برخی مقام‌ها امیدوارند ابهام درباره اینکه آمریکا چه اقدامی انجام خواهد داد و چه زمانی دست به کار خواهد شد، تهران را در وضعیت نگرانی و بلاتکلیفی نگه دارد.

اوایل همین هفته، پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، به اسرائیل سفر کرد و با نتانیاهو درباره ایران گفت‌و‌گو کرد.

وزارت خارجه آمریکا نیز روز گذشته اعلام کرد که به دلیل تشدید حملات حوثی‌های مورد حمایت ایران در یمن، در حال خارج کردن کارکنان غیرضروری خود و اعضای خانواده آنها از عربستان سعودی است.

پرسش‌های جدی همچنان درباره این موضوع وجود دارد که آیا ذخایر مهمات پنتاگون، که در اوج درگیری‌ها به‌شکلی خطرناک رو به کاهش گذاشته بود، برای دفاع از منافع آمریکا در خاورمیانه کافی خواهد بود یا نه.

در همین حال، حتی احتمال ازسرگیری درگیری‌ها نیز بازار‌ها را نگران کرده است. امروز، هم‌زمان با انتشار خبر‌هایی درباره احتمال بازگشت به جنگ و حمله ایران به نفتکش‌ها در تنگه هرمز، قیمت نفت به‌شدت افزایش یافت و بازار سهام سقوط کرد.

کاخ سفید بلافاصله به درخواست‌ها برای اظهارنظر پاسخ نداد. فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، سنتکام، که هدایت جنگ علیه ایران را بر عهده دارد، نیز از اظهارنظر خودداری کرد.

محاصره دریایی پرهزینه آمریکا که عملاً صادرات نفت ایران را متوقف کرده، در کنار تحریم‌ها و خسارات ناشی از حملات آمریکا، فشار شدیدی بر اقتصاد ایران وارد کرده است.

دریاسالار برد کوپر، فرمانده سنتکام، هفته گذشته گفت محاصره دریایی آمریکا مانع صادرات دست‌کم ۲۵ میلیارد دلار نفت خام ایران شده است.

صندوق بین‌المللی پول پیش‌بینی کرده است که اقتصاد ایران در سال ۲۰۲۶ با انقباض شدیدی مواجه خواهد شد.

بااین‌حال، هرچند تهران می‌کوشد با اقداماتی مانند کنترل قیمت‌ها و حفظ واردات کالا‌های ضروری، خسارات اقتصادی را مهار کند، شواهد اندکی وجود دارد که نشان دهد ایران در آستانه فروپاشی قریب‌الوقوع اقتصادی قرار گرفته است.

بسنت در طول تابستان وعده داده بود که با اعمال «خشونت مالی»، ایران را به تسلیم وادار خواهد کرد.

بیشتر بخوانید: بهارِ ازدسترفته دیپلماسی؛ از دیروز تا امروز | چگونه ایران با شرط‌ محاکمه صدام، پیشنهاد میلیاردی اعراب را رد کرد؟

وزارت خزانه‌داری آمریکا روز گذشته نیز تحریم‌های جدیدی را علیه شبکه‌های کشتیرانی و واسطه‌هایی اعمال کرد که به گفته این وزارتخانه، «به‌طور غیرمستقیم توانایی تهران برای کسب درآمد و تأمین مالی ارتش، تسلیحات و برنامه‌های هسته‌ای خود را تسهیل می‌کنند».

بسنت در نشست وزیران دارایی گروه ۲۰ در ماه اوت به خبرنگاران گفته بود: «فکر می‌کنم این اتفاق ممکن است ظرف چند هفته یا چند ماه رخ دهد؛ و لازم نیست اقتصاد فروبپاشد. فقط باید کاری کنیم که حکومت به خود بیاید.».

اما این باور که چنین نقطه‌ای به‌زودی فرا خواهد رسید، الگو‌های تاریخی را نادیده می‌گیرد: تندرو‌های حاکم در تهران طی چندین دهه به رنج مردم خود عادت کرده‌اند و تاکنون تسلیم نشده‌اند.

در همین حال، به گزارش یک شبکه تلویزیونی اسرائیلی در هفته گذشته، نتانیاهو بار‌ها از ترامپ خواسته است که حملات را پیش از انتخابات روز سه‌شنبه اسرائیل و رأی‌گیری آمریکا در یک هفته بعد از آن آغاز کند. ترامپ پیش‌تر حمایت خود را از نتانیاهو در رقابت انتخاباتی برای دور جدید نخست‌وزیری اعلام کرده است.

گزارش‌ها حاکی است که دفتر نتانیاهو این ادعا را تکذیب کرده است.

در هر صورت، جنگ برای آینده سیاسی نتانیاهو و ترامپ اهمیت اساسی دارد. بااین‌حال، اینکه این جنگ چگونه و چه زمانی پایان یابد، کاملاً در اختیار آنها نیست.