نیویورکتایمز:
ترامپ نشان داد که توافق هستهای را حفظ خواهد کرد
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا روز پنجشنبه با پایان یافتن یک مهلت مهم، توافق هستهای ایران را زنده نگه داشت، نشانهای دال بر اینکه او از تهدیدهای خود مبنی بر خروج از توافقی که بارها بیاعتبارش کرده بود، عقبنشینی کرده است.
رویداد۲۴- دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا روز پنجشنبه با پایان یافتن یک مهلت مهم، توافق هستهای ایران را زنده نگه داشت، نشانهای دال بر اینکه او از تهدیدهای خود مبنی بر خروج از توافقی که بارها بیاعتبارش کرده بود، عقبنشینی کرده است.
به گزارش رویداد۲۴ به نقل از نیویورکتایمز، او بجای این کار در تلاش برای عقب راندن ایران در بلندپروازیهایش در خاورمیانه به روشی دیگر است.
تمدید تعلیق تحریمهای ایران که بر اساس توافق سال 2015 صورت گرفته بود، اهمیت بسیاری داشت چراکه اگر رئیسجمهور آمریکا تنبیههای اقتصادی را بار دیگر بر ایران اعمال میکرد، برجام را نقض کرده بود و این مسئله به تهران اجازه میداد که از توافق کنارهگیری کند و برجام پایان یابد. اما ترامپ از سوی اعضای ارشد کابینه و مشاورانش متقاعد شده بود که در صورت انجام این کار، اتحادها را بر هم خواهد زد و ایران را برای تولید مواد تسلیحات هستهای آزاد خواهد کرد.
این اقدام بهمراتب مهمتر از تصمیمی بود که رئیسجمهور آمریکا در ماه اکتبر در مورد تأیید یا عدم تأیید پایبندی ایران به توافق هستهای که هیچ تأثیر بر خود توافق ندارد، خواهد گرفت.
باوجودآنکه ترامپ تأکید کرده که هنوز در مورد استراتژی کلی آمریکا در قبال ایران تصمیم نگرفته و ماه آینده آن را اعلام خواهد کرد، مقامات دولت ترامپ میگویند در تلاش برای تمرکز بر استفاده از اهرم نظامی و اقتصادی جهت مقابله با نفوذ رو به رشد ایران در خاورمیانه هستند.
این رویکرد بخشی از الگویی است که ترامپ برای عمل به وعدههای انتخاباتی خود دنبال میکند. ترامپ روز پنجشنبه پس از بازگشت از فلوریدا بار دیگر توافق ایران را مورد انتقاد قرار داد اما از صحبت در مورد اینکه به آن پایبند میماند یا خیر طفره رفت. در عوض وعده انجام اقدامات دیگری را علیه ایران داد.
وی در جمع خبرنگاران گفت: «آنها روح برجام را نقض کردهاند و خواهید دید که در ماه اکتبر چه خواهیم کرد.»
این در حالی است که حتی نزدیکترین متحد واشنگتن، انگلیس، آشکارا از مقامات دولتی که به دنبال رها کردن برجام هستند، فاصله گرفتهاند. روز پنجشنبه بوریس جانسون، وزیر خارجه انگلیس در نشست خبری با رکس تیلرسون، وزیر خارجه آمریکا در لندن متذکر شد که «بحران کره شمالی نشاندهنده اهمیت انجام تنظیمات و ترتیباتی مانند برجام است.» وی تأکید کرد که «ایرانیها باید مزایای اقتصادی توافق هستهای را ببینند» و اشاره کرد که این مسئله را با تیلرسون و دیگر مقامات آمریکایی نیز در میان گذاشته است.
حرکت تدریجی ترامپ در قبال ایران را میتوان پیش آهنگ تغییری دانست که در حوزه سیاست خارجی در کاخ سفید در حال روی دادن است، بخصوص از زمان اخراج استفن بنون، استراتژیست ارشد ترامپ. بنون تقابل با چین و ایران را در مرکزیت رویکرد خود برای تجدیدنظر در برتری آمریکا در سراسر جهان قرار داده بود.
دو تن از مشاوران باقیمانده ترامپ، یعنی ژنرال مک مستر، مشاور امنیت ملی و جیم ماتیس، وزیر دفاع به دیدگاههای جنگطلبانهشان در قبال ایران معروف هستند. اما این حس را ایجاد نمیکنند که آمریکا درگیر برخورد تمدنها علیه این کشور یا ایدئولوژی آن است. در عوض، آنها به دنبال افزایش بیسروصدای اهرمهای نظامی و اقتصادی علیه فعالیتهای ایران، از جمله حمایت از بشار اسد، رئیسجمهور سوریه بودهاند. وزارت خزانهداری آمریکا تحریمهای اقتصادی تازهای را علیه برخی افراد و شرکتهای ایرانی اعمال کرد.
مشخص نیست که آیا ترامپ میتواند حامیان خود را متقاعد کند که وعدههای وی در مورد پاره کردن توافق را فراموش کنند و بر گسترش آن متمرکز شوند. حتی حامیان برجام در دولت اوباما هم به نقصهای آن معترف هستند، از جمله عدم موفقیت در متقاعد کردن ایران برای تسلیم کردن تمام برنامه غنیسازی اورانیوم. تأسیسات هستهای ایران همچنان فعال هستند اما در سطوح بسیار پائین فعالیت میکنند.
در حال حاضر ترامپ بر لبه تیزی حرکت میکند. مقامات کاخ سفید میگویند این احتمال وجود دارد که ترامپ تهدید برهم زدن برجام را کنار بگذارد اما همچنان ماه آینده به کنگره اعلام کند که ایران مفاد توافق را نقض کرده است. چنین اقدامی بر آینده خود توافق تأثیری نخواهد داشت، درحالیکه اعمال دوباره تحریمهای کنگرهای میتوانست نقض مفاد آن باشد.
