میراث جنگ در ترازو

رویداد۲۴-بعد از گذشت 28 سال از پایان جنگ تحمیلی هنوز این سؤال ارزش اندیشیدن دارد که نبرد هشت ساله ما چه نتایجی دربرداشت؟ رزمندگان دیروز که اکنون پا به سن گذاشته‌اند در هر محفلی با این سؤال «دهه هفتادی ها» مواجه می‌شوند که رهاورد آن 8 سال خون و آتش چه بود؟سالروز دفاع مقدس مجال مناسبی برای یک گفت‌و‌گو و دیالوگ تاریخی است. گفت‌و‌گو میان نسل دفاع مقدس با نسلی که جنگ را در تصاویر  و فیلم‌ها دیده یا در کتاب‌های تاریخ و رمان خوانده اند. باید به استقبال این گفت‌و‌گو رفت. کسانی که دغدغه حفظ ارزشها و پاسداشت میراث دفاع مقدس را دارند نباید از فرصت روبه‌رو شدن با پرسشها و بیان واقعیت‌های صحنه جنگ و بحث بر سر  نتایج آن غفلت کنند.

ملموس‌ترین نتایج یک جنگ به طور طبیعی در چهره نیروی نظامی آن کشور نمایان می‌شود. ارتش یا سازمان نظامی یک کشور ممکن است در اثر جنگ تضعیف و رو به تحلیل رود یا آنکه تقویت و توانمند می‌شود. در ارزیابی این بخش از نتایج سخت افزاری جنگ ایران و عراق کافی است به کمیت و کیفیت سازمان نظامی ایران قبل و بعد از جنگ نگاه کنیم. ایرانِ بعد از جنگ، به اذعان قاطبه کارشناسان نظامی، به یک مدعی و قدرت برتر منطقه تبدیل شده است. پیشرفت و توسعه‌ای که امروز در موقعیت نظامی ایران نمایان شده، مدیون روزهای دفاع مقدس است. از اثرات نظامی و سخت افزاری جنگ که بگذریم، دفاع هشت ساله ما در دسته ‌بندی‌های تاریخی یک جنگ ایدئولوژیک به حساب می‌آید.

جنگی بود که در آن آرمان‌ها و باورها نقش غیر قابل انکاری را ایفا می‌کرد. براستی چه چیزی غیر از آرمان و عقیده می‌توانست نسل جوان آن روز را به کارزار یک دشمن مدرن و مسلح بکشاند. برای نسل جوان آن روز، جبهه نبرد، میدان دفاع از حق و حقیقت بود. این نگرش باعث شد جبهه‌های ما به کانونی برای بارور شدن ارزش‌های اخلاقی و دینی تبدیل شود. ارزش‌هایی چون؛ ایثار، عرفان، خدا محوری، ساده زیستی و عشق به مردم. همان چیزی که امروز به‌عنوان تفکر بسیجی می‌شناسیم و از آن یاد می‌کنیم.

معنویت موتور اصلی ماشین جنگی ما در آن 8 سال سخت بود و همه فتوحات و موفقیت‌های خیره‌کننده ما در این نبرد در سایه ایمان و خودباوری جوانان رزمنده به‌دست آمده است. اگر خدمت و رهاورد جنگ برای حوزه سیاست خارجی و نظامی ایران، این خودباوری و مستقل زیستن بود، در حوزه داخلی مردم را به این باور رساند که نیروی معنویت ملهم از قیام عاشورا چه کاربردی در میدان مقابله با دشمن بیرونی دارد.بنابراین در هر قضاوتی منصفانه و عالمانه نتایج پیرامون دفاع هشت ساله، کفه نتایج روحی و معنوی بر هر نتیجه دیگر سنگینی دارد. جنگ ما نسلی از جوانان ارزشمدار در دامان خویش پرورش داد که در آن روزگار منشأ حوادث شگفت شدند و عملیات‌هایی را خلق کردند که فراتر از معادلات و تصورات بود. آنها هرکدام سرمشق و سرآمد اخلاق و انسانیت بودند، گرچه این افسوس و حسرت برای ما باقی است که نتوانستیم این بخش از ارزش‌های معنوی دفاع مقدس را عمق ببخشیم.