ایران تهدید خروج آمریکا از برجام را به فرصت تبدیل کند

رویداد۲۴- دونالد ترامپ در آستانه وانهادن تمام آشفتگی پیمان هسته‌ای ایران در دستان یک کنگره زخمی و شکاف برداشته است، و هیچ پایه و اساسی را برای چنین اقدامی با پنج امضاکننده دیگر توافق هماهنگ نکرده، کشورهایی که از میان آن‌ها چهار کشور به‌شدت برای امنیت ملی آمریکا حائز اهمیت هستند.

به گزارش رویداد۲۴ به نقل از سی ان ان، حال به ایران بستگی دارد که نقش طرف زخم خورده را بازی نکند، بلکه مسیر هوشمندانه‌تری را انتخاب کند که عمیقاً به ایالات‌متحده و رئیس‌جمهور کوته‌فکرش لطمه می‌زند.

سی ان ان گزارش داده که ترامپ تصمیم گرفته به کنگره اعلام کند که ایران نتوانسته به توافقی که آن را از توسعه تسلیحات هسته‌ای دست‌کم برای یک دهه منع می‌کند، پایبند بماند.

این فرآیند تأیید باید هر 90 روز یک‌بار انجام شود. ترامپ با عدم تأیید پایبندی، اعمال تحریم‌های تازه را به کنگره واگذار می‌کند. ایران اعلام کرده که چنین اقدامی می‌تواند منجر به رد مفاد توافق و احتمالاً آغاز فوری برنامه‌ای برای توسعه تسلیحات هسته‌ای ظرف یک سال بجای یک دهه شود. 

اما ایران اشتباه بزرگی را مرتکب خواهد شد. مطمئناً نیروهایی در ایران مشتاق قرار گرفتن نهادهای قدرت در مسیر خروج از برجام و توسعه تسلیحات هستند.

اما نیروهای دیگری هم هستند، به‌خصوص محمدجواد ظریف، وزیر خارجه‌ایران و دیپلمات خوش‌روی تحصیل‌کرده آمریکا و علی‌اکبر صالحی، رئیس آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و فارغ‌التحصیل ام آی تی که باید فرصت بزرگی که ترامپ به آن‌ها ارائه می‌کند را ببینند.

ایران باید آن‌قدر زیرک باشد که در تلافی این اقدام به سادگی اعلام کند که به توافق ادامه خواهد داد اما آمریکا را از تمام مزایای آن محروم خواهد کرد. این کشور هرگونه خرید خارجی جدید، قرارداد نفتی یا توافق تجاری را در اختیار دیگر طرف‌های امضاکننده توافق قرار خواهد داد و همچنان برجام را محترم خواهد شمرد. اجازه دهید بررسی کنیم که این مسئله به چه معنا است.

نخست امضاکنندگان، آلمان، فرانسه، انگلیس، روسیه، چین و البته آمریکا را فرابخواند.

هر یک از آن‌ها به‌طور سخاوتمندانه‌ای از نتیجه توافق سود برده‌اند، و مزیت اصلی آن برای ایران خروج از انزوا و بازپس‌گیری یک جایگاه برجسته در اقتصاد جهانی است.

نباید از خاطر برد که ایران در میان ثروتمندترین کشورها در خاورمیانه است و ذخایر نفتی آن پس از عربستان در جایگاه دوم قرار دارد.

صادرات نفتی پیش از تحریم‌های آن به‌شدت کاهش یافت. ناگهان با بازگشت قابلیت فروش نفت خارجی به‌واسطه لغو تحریم‌ها، مدیران نفتی راهی تهران شدند. بر اساس گزارش رویترز، انتظار می‌رفت در ماه اوت صادرات نفت ایران به چین با تخفیف دو سنت در هر بشکه به بالاترین حد طی 11 ماه گذشته برسد.

بر اساس گزارش فایننشال تریبیون ایران در مسیر افزایش بازده خود به چهار میلیون بشکه در روز تا ماه مارس قرار دارد.

و ایران تصدیق غول‌های نفتی فرانسه (توتال)، انگلیس (شل)، ایتالیا (انی) و روسیه (گازپروم و لوک اویل) به‌عنوان شرکای بالقوه را دریافت کرده است.

تاکنون تحریم‌های کنگره‌ای موجود که ناشی از برنامه موشکی ایران است، هر شرکت نفتی مستقر در آمریکا را خارج از رقابت‌ها نگه داشته است. ایران می‌تواند به‌راحتی این فرایند را معکوس کند.

اما حوزه‌های به‌مراتب بیشتری از نفت برای ایران وجود دارد. ایران همچنین مشتری بزرگی است – از هواپیماهای تجاری تا خودرو و کامیون، از محصولات ماشینی تا آهن و فولاد.

مشتریان غربی در انتظار درو کردن مزایای هنگفت شکوفایی تجاری پساتحریم هستند. ایران تا ماه ژوئن، سفارش‌های جدید برای خرید بیش از 200 هواپیمای مسافربری، شامل 100 فروند از ایرباس به ارزش 18 تا 20 میلیارد دلار و 80 فروند از بوئینگ به ارزش 16.6 میلیارد دلار را ثبت کرده است.

مسلماً ایرباس آماده، مایل و قادر خواهد بود که وارد هر توافقی شود که آمریکا به‌واسطه خروج از توافق هسته‌ای رها می‌کند.

پس از آن صنعت خودروی ایران وجود دارد. شرکت رنوی فرانسه توافق 800 میلیون دلاری را برای تولید خودروهای جدید در ایران به امضا رسانده، درحالی‌که شرکت پژو اعلام کرده طی یک سرمایه‌گذاری مشترک 480 میلیون دلاری برای تولید 200 هزار خودروی جدید وارد این بازار خواهد شد.

خودروسازی دایملر آلمان نخستین شرکتی بود که در ژانویه 2016 قرارداد مهمی را برای بازکشت به ایران و تولید کامیون‌های مرسدس بنز به امضا رساند.

باز هم یک بازار خوب برای تولیدکنندگان آمریکایی که ایران با زیرکی می‌تواند به‌راحتی آن‌ها را از هرگونه توافق تجاری آتی در آن منع کند.

در این شرایط رکس تیلرسون، وزیر خارجه آمریکا به‌ندرت در جایگاهی بود که به طرف‌های توافق اطمینانی در مورد برجام بدهد. ضمن اینکه کنگره با شکاف عمیقی که دارد به‌سختی قادر به اتخاذ موضعی عقلانی خواهد بود.

شاید زمان آن رسیده که ترامپ وزیر خارجه‌ای را بیابد که در همان ابتدای راه بتواند برنامه قابل اعتمادی را ارائه کند که متحدان ما را در چرخش باد و تاجران آمریکا را با جیب‌های خالی رها کند.

کجاست آن همه مشاغل تولیدی که ترامپ وعده داده بود؟