دفاع روحانی از سپاه و تفسیرهای شتابزده
رویداد۲۴-درباره موضع رسمی اعلام شده از سوی امریکا علیه جمهوری اسلامی قطعا خوانندگان گرامی مطالب متنوعی را خواندهاند و خواهند خواند. بنده هم ضروری دیدم یکی دو نکته حاشیهای را مورد توجه قرار دهم.فرق ترامپ و اوباما
برخی به حق معتقدند که نباید درباره ماهیت دولت امریکا تنها از منظر آمد و رفت روسای جمهوری به قضاوت نشست و مثلا مدعی شد که امریکا الان ماهیت استکباری دارد اما در دوره اوباما نداشته است. از نظر این افراد -که بنده هم در این دسته قرار دارم – عوامل متعددی موجب ساختن هویت استکباری این کشور شدهاند و نتیجه آن وضعیتی است که شاهدیم، یعنی کشوری که منافع خود را در سراسر دنیا و در درون مرزهای کشورهای دیگر و حتی نوع نظام سیاسی حاکم در این کشورها تعریف میکند و میخواهد سیطره و اقتدار خود را بر همه دنیا تحمیل و نظمی تکقطبی را ایجاد کند. هر رییسجمهوری که در این کشور روی کار بیاید همین هدف را پی میگیرد و اختلاف آنان عمدتا در روشها و ابزارهایی است که برای تامین منافع و حفظ اقتدار و سلطه امریکا در پیش میگیرند. اکنون امریکا تنها کشوری است که هم انگیزه مداخله در اوضاع کشورهای دیگر را دارد و هم توان آن را و هم در عمل اینگونه عمل میکند. بقیه کشورها یا انگیزهاش را ندارند یا توانش را و در هر صورت بیشتر به تعامل با دیگران میاندیشند تا سلطه.
در عین حال میان روسای جمهوری امریکا در نسبتشان با ایران و نتیجهای که مواضع آنان برای ما دارد، تفاوتهایی باید قایل شد و اتفاقا نمونه اوباما و ترامپ در این زمینه خیلی گویا است. اوباما هم به فکر حفظ و تعمیم اقتدار امریکا بود و این ماجرا را از طریق گسترش تحریمهای نفتی و بانکی و اقتصادی علیه ایران مدیریت میکرد. در نهایت هم وارد مذاکرات منجر به برجام شد و یک معامله «برد-برد» را برای دو طرف ایجاد کرد. اوباما و دولتش سعی در تحمیل شرایطی بر ایران داشتند اما فقط درباره موضوعات هستهای خواستار عقبنشینی نسبی ایران بودند و موضوعات دیگر مانند حقوق بشر یا مبارزه با تروریسم یا مساله موشکی را وارد مذاکرات نکردند و همین امر عاملی بود که ما هم وارد مذاکره شویم و دستاوردهایی را برای کشور رقم بزنیم. اکنون ترامپ به همین دستاوردهای ایران نگاه میکند و میبیند که ایران برنده جدی این مذاکرات بوده است و به همین دلیل این توافق را بدترین توافقی میداند که امریکا در آن وارد شده است.
ترامپ دیوانه نیست اما میخواهد دنیا او را دیوانه فرض کند تا از او بترسند و پیشاپیش تسلیم نظرات او شوند. او در تلاش است تمامی دستاوردهای ایران در مذاکرات هستهای را از ما بگیرد ولی به نظر میرسد تدبیر مذاکرهکنندگان ایرانی در اینکه این توافق را چندجانبه پیش بردند و سازمان ملل را هم وارد ماجرا کردند، دست ترامپ را بسته است و بعید است امریکای ترامپ هم بتواند به قیمت انزوای سیاسی این کشور در ماجرای برجام، این توافق را نادیده بگیرد. یکی از موانع داخلی ترامپ، همان حزب اوباما است که خواستار اجرای برجام است.
روحانی و سپاه
از وقتی که مطرح شد ترامپ قصد قرار دادن نام سپاه در فهرست گروههای تروریستی را دارد، همه وارد میدان شدند تا این اتفاق نیفتد زیرا قرار دادن بخشی از نیروهای مسلح یک کشور در فهرست گروههای تروریستی به این معناست که ایران هم بلافاصله نیروهای نظامی امریکا را در سراسر جهان به عنوان تروریست معرفی کند و این به معنای قرار گرفتن دو کشور در آستانه جنگ است.دکتر حسن روحانی در این مرحله در چند سخنرانی و نطق خود از سپاه دفاع جانانه کرد و این نیروی مسلح را محبوب مردم ایران و حتی کشورهای دیگری دانست که سپاه آنان را از تجزیه شدن یا سلطه تروریستها نجات داده است.
به دنبال این اظهارات واکنشهایی را در برخی محافل شاهد بودیم. نخستین واکنش را کسانی نشان دادند که منتقد دولت هستند و نقدهای دکتر روحانی از عملکرد سپاه را به یاد دارند. آنها نوشتند که روحانی چرا طرح «زوج و فرد» را اجرا میکند، یعنی هم از سپاه انتقاد کرده و هم این سخنان را در دفاع از این نهاد مطرح میکند. سیدیاسر جبراییلی، تحلیلگر خبرگزاری فارس از این هم فراتر رفت و نوشت: «برجسته کردن سپاه در آستانه تصمیم ترامپ درباره برجام، ولو تحت عنوان حمایت از سپاه، نمیتواند یک اقدام صادقانه باشد... به جد معتقدم این نمایش حمایت از سپاه یک پروژه فریب است. باید مراقب بود».
در مقابل در بسیاری از گروههای تلگرامی کسانی سعی کردند این حمایتها را زیر سوال ببرند. آنها انواع عبارات را به کار گرفتند تا از روحانی به خاطر این مواضع انتقاد کنند. واقعیت این است که اختلافات داخلی نیروهای سیاسی کشور ربطی به بیگانگان ندارد و آنان حق ندارند در امور داخلی ما دخالت کنند و دایه دلسوزتر از مادر بشوند. ما نیت ترامپ را میشناسیم و ادعای دفاع از مردم ایران در مقابل حکومت را یک بازی تبلیغاتی و سیاسی میدانیم. آنان دشمن مردم و کشورند و کسی نباید برای رسیدن به آرمانها و حقوق خود به بیگانه متوسل بشود. دکتر روحانی از منظر داخلی به عملکرد سپاه منتقد است اما این به بیگانگان مربوط نیست. او باید از تمامی نهادهای رسمی کشور از جمله سپاه پاسداران که ضامن امنیت و تمامیت ارضی کشور است، دفاع کند و دلیل آن هم روشن است. ابهامآفرینی در این زمینه هیچوجهی ندارد.