فرصتطلبی دشمن تاریخی اصلاح طلبی است
رویداد۲۴-کنش و عمل اصلاحطلبانه در فرهنگ اصلاحطلبی و اصلاح گرایی، شاخص و محک این رویکرد است. اصلاحگر کسی است که به طور مرتب شرایط خود را براساس آرمانها و اهداف متعالی میسنجد و با نقد منصفانه با هدف اصلاح و بهبود شرایط، مواضع خود را تنظیم میکند. اصلاحات به مفهوم بهبود مستمر وضعیت از طریق نقد و ارزیابی و بازخوردهای مناسب، یکی از الزامات مدرن مدیریت راهبردی و مدیریت پروژه است. از آنجا که اصلاحطلبی قصد دارد با رفع کمبودها و نواقص مدیریتی به سمت پیشرفت حرکت کند، باید گفت اصلاحطلبی با نگاه آرمانگرایانه عجین است. این مفهوم با افزایش بهرهوری و کارآمدی و حمایت از نوآوری و خلاقیت همراه است.
«مردمسالاری» که زمینه جابهجایی مسالمتآمیز قدرت را فراهم و «آزادی» که امکان طرح مشکلات و نقد و بررسی شرایط را ایجاد میکند، با مفهوم اصلاحطلبی گره خورده است. شاید بتوان گفت کنش اصلاحطلبانه از نگاه امروزی با نگرش توسعه پایدار مبنی بر عدالت نسلی و فرانسلی با برنامهریزی برای امروز و در نظر گرفتن حق دسترسی نسلهای آینده به فرصتهای برابر، کاملا همخوانی دارد. این مفاهیم البته قبل از آنکه در سطح بینالمللی مطرح شود، در فرهنگ و تمدن ایران اسلامی ریشه دارد و خرد جمعی بشری نیز به کارکرد بسیاری از این مفاهیم برای پیشبرد و بهبود شرایط جوامع پی برده است. این رویکرد در ابعاد برنامهریزی، بودجهریزی کلان، تعیین اولویتها در برنامهها و اقدامات، تعریف نقشه راه، سیاستها و برنامههای اجرایی باید منعکس شود. اگر بخواهیم با نگاه مصلحانه و نقد مشفقانه به امور کشور بپردازیم، متوجه میشویم که برنامهریزی کوتاهمدت تحت فشارهای اقتصادی و سیاسی مقطعی و نگرشهای محدود محلی و مکانی به جای اولویتهای ملی، سد راه پیشرفت پایدار کشور است. همچنین بهرهبرداری گروههای خاص از موقعیت سیاسی یا اقتصادی خود در تعیین اولویتها – نگاهی که گاه در مجلسها و حتی در دولتها دیده میشود - ضرورت ایجاد فضای لازم برای نقد مشفقانه به دور از جناحبندیها را ایجاب میکند. کنش اصلاحطلبی با رویکرد گفتوگو و فرصت شمردن تنوع و تکثر فرهنگی و اجتماعی همراه است. اصلاحطلبی همواره باید از فرصتطلبی، منفعتجویی و مصلحت فردی و جناحی احتراز کند، چرا که هزینههای سنگینی برای حفظ اصول و سلامت بدنه اجتماعی خویش داده است؛ این از مولفههای شاخص کنش اصلاحطلبانه است که وقتی اصلاحطلبان در قدرت قرار میگیرند نباید اجازه دهند به این اعتبار عمومی خدشه وارد شود.
کنش مصلحانه چه از موضع دولتی، چه بخش خصوصی یا سازمانهای مردم نهاد، امروز به دنبال نشاط اجتماعی، زمینهسازی برای رونق اقتصادی و اشتغال، فضای باز سیاسی و در عین حال تعامل هوشمندانه با دنیا در کنار تقابل مقتدرانه با هرگونه دخالت و سلطه بیگانه است.
کنش اصلاحطلبانه تلاشی برای کاهش و رفع موانع و محدودیتهای سیاسی و در عین حال ارتقای سطح اخلاق عمومی و کاهش تنش و خشونت در سطح اجتماعی با نگاه فرهنگی و انسانی است. به تبع عناصر اعتدال و اصلاح در قالب سیاستهای دولت و برنامههای رییسجمهور روحانی سعی در ایجاد زمینههای لازم برای رشد و اعتلای مشارکت مردم، بخش خصوصی و جامعه مدنی در این زمینهها دارند.
تجربه دوران دولتهای یازدهم و دوازدهم نشان داده که کنشگری اصلاحطلبی با اعتدالگرایی، بیشترین همسویی را دارد و گرچه برخی نقاط تفاوت نیز وجود دارد، اما همگرایی در نظر و عمل قابل توجه بوده است.
