توافق اسرائیل و آمریکا برای حفظ برجام

 رویداد۲۴- اواسط ماه جاری میلادی، مقامات ارشد اسرائیل و آمریکا طی دیداری در کاخ سفید، برنامه‌ای را برای مقابله با فعالیت‌های ایران در خاورمیانه طرح‌ریزی کردند. 

به گزارش رویداد۲۴ به نقل از نیویورک مگزین، روز پنج‌شنبه کانال 10 تلویزیون اسرائیل یک نسخه از این توافق را منتشر کرد. این سند مسئله چندان جدیدی در خود ندارد؛ برای هیچ‌کس شگفت‌آور نیست که آمریکا و اسرائیل خواهان تضعیف برنامه موشکی ایران و تحدید نفوذ آن در سوریه و لبنان هستند. اما در این میان یک سس تند روی این برگر بی‌خاصیت وجود دارد: تأیید ضمنی اینکه آمریکا و اسرائیل باور دارند توافق هسته‌ای ایران ارزش اینکه حفظ شود را دارد.

در اینجا نگاهی به یکی از چهار هدف اصلی که در این «طرح همکاری مشترک استراتژیک» مطرح شده، بیندازید:

«اقدام محرمانه و دیپلماتیک برای مسدود کردن مسیر ایران در دستیابی به تسلیحات هسته‌ای- به گفته مقامات آمریکایی این کارگروه گام‌های دیپلماتیک در چارچوب توافق هسته‌ای ایران برای نظارت و راستی آزمایی بیشتر این مسئله که ایران این توافق را نقض نمی‌کند را بررسی خواهد کرد. این اقدامات همچنین شامل گام‌های دیپلماتیک خارج از چارچوب توافق هسته‌ای می‌شود تا فشار بیشتری بر ایران اعمال شود. این کارگروه گام‌های محرمانه ممکن علیه توافق هسته‌ای ایران را بررسی خواهد کرد.»

از یک جهت این بند از توافق تعجب‌برانگیز نیست. مک مستر، مشاور امنیت ملی؛ جیمز ماتیس، وزیر دفاع؛ و رکس تیلرسون، وزیر خارجه آمریکا همگی اذعان کرده‌اند که خروج یک‌جانبه از برجام در راستای منافع ملی آمریکا نیست. و تشکیلات دفاعی اسرائیل به شکل گسترده از این توافق حمایت کرده است. که عاقلانه هم به نظر می‌رسد: به گفته بازرسان بین‌المللی، ایران به برجام پایبند است، و بنابراین یک تهدید ظاهراً «وجودی» علیه این رژیم خنثی شده است. علاوه بر این، خروج یک‌جانبه آمریکا از توافق –علیرغم پایبندی ایران- اعتبار دیپلماتیک آمریکا را از بین می‌برد، و ایالات‌متحده را (حتی بیش از این) از متحدان اصلی اروپایی‌اش دور می‌کند.

بااین‌حال، دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا و بنیامین نتانیاهو نخست‌وزیر اسرائیل تاکنون تردیدی در مورد انتقاد از این توافق به خود راه نداده‌اند- اولی آن را بذل و بخشش به ایران می‌داند و دیگری آن را امکانی برای دستیابی تهران به «100 بمب هسته‌ای» ظرف «چند سال» خوانده است. در این شرایط، این واقعیت که هر دو طرف در اسناد استراتژیک خود، از این توافق به‌عنوان یک ابزار مهم یاد کرده‌اند، قابل‌توجه است. این‌طور می‌توان برداشت کرد که مخالفت آمریکا و اسرائیل با برجام فقط یک نمایش است. 

و البته دونالد ترامپ دست به تصمیمات سیاسی بسیار مهم، آن‌هم فقط برای نمایش نمی‌زند. ضمن اینکه ماه آینده میزان بردباری ترامپ در ترجیح عقلانیت استراتژیک بر ژست‌های سیاسی آزمایش خواهد شد. توافق ایران مستلزم صدور موقت قانون چشم‌پوشی از تحریم‌های آمریکا علیه تهران هر 120 روز یک‌بار است. علاوه بر این، قانون بازبینی توافق هسته‌ای ایران که در سال 2015 در کنگره تصویب شد، ترامپ را ملزم می‌کند که هر 90 روز یک‌بار پایبندی ایران به توافق را تأیید کند. هر دوی این اقدامات در نیمه ژانویه باید از سوی ترامپ بررسی و تأیید شود.

این در حالی است که تمام کشورهای مهم اروپایی، کارشناسان امنیت ملی در آمریکا و اسرائیل، و رهبران کنگره‌ای از هر دو حزب سیاسی آمریکا، بر این نظر هستند که خروج یک‌جانبه ترامپ از این توافق فاجعه خواهد بود- اما این رئیس‌جمهور به‌هرحال می‌تواند دست به این اقدام بزند، مگر اینکه کنگره تا نیمه ژانویه قانونی را به تصویب برساند که باعث شود حفظ برجام لطمه کمتری به شخصیت ترامپ بزند.