تنش نظامی بین ونزوئلا و ایالات متحده امریکا بیش از 30 سال ادامه داشته است. پس از گذشت سال‎ها تنش و درگیری در ساعات اولیه شنبه ۳ ژانویه ۲۰۲۶، رئیس جمهور دونالد ترامپ دستور حمله و دستگیری رئیس جمهور نیکلاس مادورو که از سال ۲۰۱۳ حکومت می‌کند را صادر کرد، زیرا رژیم او را فاقد مشروعیت دموکراتیک می‌داند. ترامپ همزمان با دستگیری مادورو، اعلام کرد که هرگونه تلاش برای برهم زدن امنیت ایالات متحده آمریکا، درنهایت چنین عواقبی به دنبال خواهد داشت.

این رئیس جمهور، نفت ونزوئلا را به عنوان بخشی از دارایی دولت آمریکا معرفی کرده و رو به سایر کشورها گفت: «دیگر می‎توانید برای تامین نفت خود به ما مراجعه کنید». این اقدام او که از نظر برخی، استعمار اقتصادی یک کشور دیکتاتور زده به حساب می‎آید، بحث و انتقادهای بسیاری را به دنبال داشته است. مادورو پیش از این اعلام کرده بود که هیچگاه تسلیم قدرت نظامی آمریکا نخواهد شد. با این حال نظامیان فرستاده آمریکایی در یک عملیات غافلگیرانه و هدفمند، او را به همراه همسرش دستگیر و روانه دادگاه‎ رسمی نیویورک کردند.

ونزوئلا، در گذشته دوست و اکنون دشمن

ونزوئلا یکی از بزرگ‎ترین ذخایر نفتی کره زمین را در اختیار دارد و طبق گزارش سازمان کشورهای صادرکننده نفت، با بیش از ۳۰۰ میلیارد بشکه، رتبه اول ذخایر اثبات‌شده را دارد. این رقم حدود ۱۸٪ از کل ذخایر جهان را تشکیل می‌دهد. از سال ۱۹۲۰، نفت پایه و اساس اقتصاد ونزوئلا بوده و ۹۰٪ از درآمد ارزی این کشور را تامین می‌کند. در طول جنگ جهانی دوم، ونزوئلا نفت حیاتی را به ایالات متحده و متحدانش عرضه می‌کرد و پس از حمله ژاپن به پرل هاربر، همبستگی خود را با واشنگتن اعلام کرد.

 بعدها در طول جنگ سرد، این دو کشور متحدان نزدیکی بودند. ایالات متحده از دیکتاتورهای ضد کمونیست آمریکای لاتین حمایت می‌کرد و دولت‌های ونزوئلا ضد کمونیسم سرسختی از خود نشان می‌دادند. وقتی ونزوئلا در سال ۱۹۵۸ به دموکراسی بازگشت، به یکی از مدل‌های حکومتی مورد علاقه ایالات متحده در آمریکای لاتین تبدیل شد. در طول قرن بیستم، کاراکاس و واشنگتن شرکای تجاری قوی بودند. ونزوئلا بیش‎تر نفت خود را به بازار ایالات متحده امریکا می‌فروخت و بسیاری از محصولات آمریکایی را خریداری می‌کرد. اختلافات ایدئولوژیک حداقل بود و رابطه پایدار به نظر می‌رسید. اما در اواخر قرن یک تغییر سیاسی بزرگ، باعث بروز اختلافات جدی میان این دو کشور شد. 

به قدرت رسیدن هوگو چاوز، نقطه عطفی در اختلافات آمریکا و ونزوئلا

در سال 1999چاوز، رئیس جمهور ونزوئلا شد. او بدون درنظر داشتن ریشه‎های دوستی عمیق کشور خود با آمریکا، یک سخنرانی آتشین به عمل آورد. این سخنرانی گفتمانی ملی‎گرایانه، چپ‎گرایانه و جسورانه در قبال ایالات‎متحده بود که با گفتمان پیشینیانش تفاوت قابل توجهی داشت. رژیم چاوز آنچه را که به عنوان سوسیالیسم قرن بیست و یکم شناخته می‌شد، در کشور خود اجرا کرد. او با برقراری روابط نزدیک با کوبا، متحد فیدل کاسترو شد و همزمان شروع به تامین نفت ارزان برای این جزیره کرد.

علاوه بر این هوگو چاوز به وسیله جایگاه نفت ونزوئلا، به سرعت به دنبال کسب جایگاه جهانی بود. او توافق‌هایی را بین کشورهای عضو اوپک برای افزایش قیمت نفت ترویج داد. اگرچه این کشور به فروش نفت به ایالات متحده ادامه داد، با این حال چاوز خواهان بالا بردن قیمت نفت برای هر بشکه بود؛ حتی اگر این کار به معنای گران شدن قیمت بنزین برای آمریکایی‎ها قلمداد می‌شد. چاوز با دشمنان ایالات متحده دوست شد. جدی‌ترین پیامد، نزدیکی او با کشورهایی(ایران، روسیه و چین) بود که دشمنان سرسخت آمریکا شناخته می‎شدند. چاوز در سال ۲۰۱۳ درگذشت، اما رابطه پرتنش با ایالات متحده همچنان ادامه داشت.

رویارویی ترامپ و مادورو، ادامه تنش‎های دوران چاوز

نیکلاس مادورو در دسامبر ۱۹۹۳ با هوگو چاوز ملاقات کرد. همسرش، سیلیا فلورس، یکی از وکلای چاوز بود. به این ترتیب آن‎ها نزدیکی زیادی با تفکرات و تمایلات چپ‎گرایانه چاوز داشتند. در ژانویه ۲۰۲۵، دونالد ترامپ جمهوری‌خواه به ریاست جمهوری ایالات‎متحده بازگشت. به این ترتیب فشار دیپلماتیک به اقدام نظامی تبدیل شد و نظامیان نیروی دریایی در دریای کارائیب، مستقر شدند. سرانجام در 3 ژانویه نیروهای آمریکایی به چندین ایالت این کشور حمله کردند. اکنون مادورو و همسرش پس از ۱۲ سال قرارگیری در راس دولت، در انتظار برگزاری دادگاه خود در آمریکا هستند.

دونالد ترامپ که نیت خود برای برکناری رئیس جمهور را پنهان نکرده بود، این حمله را «یکی از بزرگترین نمایش‌های قدرت در تاریخ ایالات متحده» خواند و اعلام کرد که "دیکتاتور" را به سزای اعمالش خواهد رساند. به گفته دادستان کل ایالات متحده، او و همسرش در ناحیه جنوبی نیویورک متهم شده‌اند. او اتهاماتی را که مادورو با آن‎ها روبه‎رو است، از جمله «توطئه مواد مخدر_تروریستی» و «توطئه برای استفاده از مسلسل و ابزارهای مخرب علیه ایالات متحده» فهرست کرده است.

برای اطلاع از آخرین اخبار مرتبط با این موضوع و پوشش زنده‌ی واکنش‌های جهانی، گزارش‌های لحظه‌به‌لحظه را در سایت خبری رویداد ۲۴ دنبال کنید.