تاریخ انتشار: ۰۷:۴۸ - ۲۵ آبان ۱۳۹۸
تعداد نظرات: ۱ نظر
بصیری: اگر از طرح روحانی استقبال شود، اقتصاد ایران دگرگون می‌شود
یک کارشناس مسائل بین الملل معتقد است که نامه روحانی به سران کشور‌های خلیج فارس به موقع بوده است چراکه اگر قبل‌تر نامه‌ها ارسال می‌شد این احساس نیاز از طرف‌های مقابل هنوز بوجود نیامده بود.

رئیس جمهور

رویداد۲۴  امروز چالش امنیت در منطقه خلیج فارس بر هیچ یک از کشور‌های این حوزه ابی مهم پوشیده نیست. از همین رو ابتکار عمل رییس جمهور در قالب ارسال نامه به سران کشور‌های همسایه پس از ارایه طرح " صلح هرمز " در مجمع عمومی سازمان ملل، حالا شکل عینی تری به خود می‌گیرد. چنانکه با وجود اختلافات و تنش در روابط کشور‌های منطقه بویژه میان تهران و ریاض، رییس جمهور دست به قلم شده تلاش می‌کند ازتنش‌ها بکاهد. نامه‌ای که از مصمم بودن جمهوری اسلامی برای اجرای طرح " صلح هرمز " حکایت دارد. هنوز بازتاب‌ها و نوع برخورد کشور‌های مذکور با این نامه‌ها مشخص نیست، ولی روشن است که اقدام ایران ابراز یک حسن نیت واضح است که می‌تواند اثرات مثبتی در منطقه داشته باشد. در این رابطه محمد علی بصیری استاد دانشگاه و کارشناس بین الملل می‌گوید:

«ابتکار "صلح هرمز" کپی­برگردان محلی و بومی شده دکترین دهه هفتاد نیکسون رییس جمهور آمریکا مبنی بر مشارکت جمعی و همکاری‌های منطقه‌ای در خلیج فارس است. با این تفاوت که نظارت و دخالت یک قدرت بزرگ خارجی مثل آمریکا و چین و امثال آن‌ها دیده نمی‌شود؛ بنابراین اراده بر این شده که مجموعه کشور‌ها شمال و جنوب خلیج فارس و تا حدودی عمان، با اعتمادسازی بین­ خود و مسئولیت جمعی، امنیت هرمز را به عهده بگیرند تا بحران­ها و برخورد‌های کوری که در چند ماه گذشته سبب شد که هر کشوری ضربه می­خورد طرف مقابل را محکوم کند، دیگر تکرار نشود. چنین شرایطی در طرح صلح هرمز لحاظ شده است.
 

بیشتر بخوانید:



طرحی که کلیات آن را هم آقای رئیس­ جمهور در مجمع عمومی سازمان ملل و نشست اتحادیه اوراسیا و حتی شانگ‌های و هم آقای جهانگیری به آن پرداخته اند. از سویی این ابتکار طرح عملیاتی بوده که در آن بحث اصلی­ عمده کشورها، امنیت منطقه از جمله امنیت هرمز لحاظ شده است. شاید اجرایی شدن این طرح با خواسته­‌های طرفین عملی­‌تر باشد تا مدل غرب که در آن امنیت تنگه هرمز صرفا توسط قدرت برتر یعنی آمریکا تامین می‌شد، در حالی که ایران در منطقه مدعی قدرت برتر بوده است.

تنگه هرمز یک آب­راه بین­ المللی است امنیت آن به عهده قدرت­های بزرگ است و آن‌ها نیز باید نقش داشته باشند. اما در این میان غرب با مطرح کردن بحث شکننده بودن امنیت تنگه هر لحظه این خطر را برای طرف­ها بیشتر می‌کند. در حالی که دخالت بازیگران و سوءاستفاده­ گران خارج از منطقه که منافعشان در برخورد نظامی دو قدرت اصلی خلیج فارس یعنی ایران و عربستان تامین می‌شود، وضعیت را به بحران و در نهایت جنگ میان دو کشور سوق می‌دهند.

چنانکه ضرباتی که به کشتی­ها یا امکانات ایران وارد می‌شد آن را به عربستان نسبت می‌دادند و بالعکس حمله به کشتی­های عربستان یا امارات را به ایران نسبت می‌دادند. بهر حال همواره هر دو طرف مسئولیت این حملات را نمی‌پذیرفتند. در این میان نیروی سوم یعنی اسرائیلی یا امریکایی یا انگلستان همیشه متهم بودند. به هر حال طرح ایران بومی­ سازی عملکرد طرح گذشته است که شاید به نوعی اکثریت اعضای کشور‌های منطقه به آن رضایت دهند. چنانچه طرح فوق عملیاتی شود بسیاری از تنش­ها و ناامنی­هایی که در ماه‌های گذشته در منطقه بوجود آمده، مهار و مانع برخورد‌های هزینه­ بر بزرگ در منطقه می‌شود و ملت‌های منطقه را از ضرر گسترده رها می‌کند.»

برخی کارشناس­ها معتقدند نامه رییس جمهور دیرهنگام بوده و باید پیشتر زمینه­ آن فراهم می‌شد. زمان ارسال نامه‌ها را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

البته اگر با دید غیر واقعی نگاه کنیم شاید دیر هنگام بودن ارسال نامه‌ها درست باشد که اگر زودتر اقدام می‌شد، بی­ اعتمادی میان کشور‌های منطقه و حتی برخورد‌های هزینه­ دار که زخم­هایی بر امنیت منطقه است، وارد نمی‌شد، پس اگر زودتر این نامه ارسال می‌شد از این هزینه­‌ها کاسته می‌شد! اما نمی‌توان به طور آرمانی و ذهنی این قضاوت یک طرفه راداشته باشیم. چه بسا اگر قبلتر نامه‌ها ارسال می‌شد این احساس نیاز از طرف‌های مقابل هنوز بوجود نیامده بود. اکنون ما امیدواریم این نامه‌ها جواب مثبت را دریافت کنند.

البته اگر این نامه‌ها با این دلیل واقع­گرایانه که کشور‌های منطقه همواره امنیت را خارج از منطقه و به صورت خرید از پایگاه‌های خارجی تامین کرده اند، اما اکنون هزینه ­های هنگفتی که برای نفت در برابر امنیت داده می‌شود عملا از آن‌ها حفاظت نکرده و گمشده آن‌ها که امنیت، ثبات و استمرار و صادرات امن انرژی است اکنون ضربه خورده و بسیار شکننده شده است، شاید در این صورت از نامه‌ها استقبال بیش­تری شده و اجرایی­‌تر شود.

براساس این تحلیل نمی‌توانیم بگوییم نامه فوق دیرهنگام بوده است. چه بسا قبلا خود ایران نیاز به امنیت را مثل اکنون احساس نمی­کرد و فکر می­کرد می‌تواند یک­طرفه امنیت را تامین­ کند. عربستان هم چنین احساسی نمی­کرد و اگر نامه­‌هایی می­رفت رد می­ شد و یا مسکوت می­ ماند. چون معتقد بود هفتاد سال امنیت را از بیرون منطقه با دادن نفت در حوزه خودم بدست آورده ام!

اما امروز همه مجاب شدند، هم ایران وهم عربستان که بهترین راهکار، تامین امنیت جمعی و همکاری متقابل است. بدون دخالت قدرت­های بزرگ که خود می‌تواند شکننده امنیت باشند.

در صورت استقبال از ابتکار و نامه‌های رییس جمهور، این رویکرد چه تاثیری در رفتار غرب به ویژه امریکا در مورد برنامه­هایش علیه ایران است خواهد داشت؟

ببینید آمریکایی­ها بیکار نمی ­نشینند. من معتقدم آمریکا کارشکنی­های خود را ادامه خواهد داد. چون منافع غرب در این است که در منطقه تفرقه، تشتت و رقابت وجود داشته باشد. چنانکه در گذشته از همین طریق منافع کلانی را به دست آورده است. یعنی از طریق ایجاد تنش و تهدید و ترس در بین کشور‌های منطقه، برای فروش اسلحه و ماندن در منطقه توجیه خواهد داشت و در کنار این ادعا شیطنت­های دیگر و درآمد‌ها و مزایای دیگری را از منطقه نصیب خود خواهد کرد؛ بنابراین آن‌ها سعودی­ها و اماراتی­ها را مایوس کرده و برای آن‌ها حدیث یاس می­خوانند. البته این بستگی به عملکرد دولتمردان عربی دارد که همان روش قبل را ادامه و هزینه­‌ها را تقبل کنند یا این­که تغییر داخلی را پذیرفته و تحرکات بیرون را بی تاثیر کنند. اگر این تغییر انجام شود که چه بهتر، اگر هم انجام نشود، اما یک نگاه چرخشی و یک نگاه محلی­ منطقه­‌ای به امنیت پیدا کنند - کمااین­که طرح رییس جمهور مدعی همین نکته است - در آن صورت با اعتماد سازی بهانه‌ای برای شیطنت­‌های امریکا علیه ایران که تحریم اقتصادی هدف و عقبه­ آن است وجود نخواهد داشت. بهانه‌هایی نظیر این که ایران عامل بی ثباتی است و عرب­ها به ما نفت فروخته واز ما اسلحه بخرند تا ما در منطقه حضور یافته و پایگاه داشته باشیم! بنابراین اگر از طرح فوق استقبال شود هم بهانه ­های حضور بی­ ثبات­ کننده آمریکا در منطقه و کشور‌های حوزه خلیج فارس کاهش خواهد یافت و هم استدلال­های آمریکا برای فشار‌های اقتصادی بر ایران و اجماع جهانی خنثی خواهد شد. از این طریق بخشی از مشکلات اقتصادی ایران که آمریکا ایجاد کرده است، حل یا کاهش پیدا کند.
خبر های مرتبط
نظرات بینندگان
انتشار یافته: ۱
ناشناس
|
-
|
۱۳:۳۷ - ۱۳۹۸/۰۸/۲۵
0
0
دروغ تحویل ندید
نظرات شما
نام:
ایمیل:
* نظر: