حکم پرونده کیارستمی مبهم است/ خانواده پیگیری کیفری کنند

رویداد۲۴- آخرین حکم صادره پرونده قصور پزشکی عباس کیارستمی روز گذشته منتشر شد. بر اساس این حکم پزشک معالج به سه ماه محرومیت از مطب در محل ارتکاب تخلف محکوم شده است. این حکم اما نه‌تنها از سوی وکلای پرونده کیارستمی مورد اعتراض و قرار گرفت، بلکه نگرانی خانواده وی و همچنین دوستداران این هنرمند را در شبکه‌های اجتماعی برانگیخته است. 

این در حالی است که مانوش منوچهری، یکی از وکلای پرونده، در گفت‌و‌گو با رسانه‌ها حکم صادره را خنده‌دار توصیف کرد: «مجازاتی که تعیین شده، راضی‌کننده نیست و خیلی خنده‌دار است. این همه قصور برای دکتر میر عنوان شد، اما او تنها به سه ماه محرومیت از طبابت محکوم شد که نشان می‌دهد حکم با جرم صورت گرفته، تناسبی ندارد.» 

علی نجفی توانا، حقوقدان و وکیل درباره آخرین حکم صادره پرونده مرحوم عباس کیارستمی به رویداد۲۴ می‌گوید: حکم صادره توسط پزشک معالج به دلیل‌‌ رها کردن بیمار در زمانی که نیاز به حضور پزشک در روند معالجه داشته است از چند جهت قابل‌توجه و بررسی است. 

به گفته نجفی توانا؛ در تطبیق با قوانین موضوعه معلوم نیست که آیا اقدام پزشک معالج و یا ترک فعل وی موجب فوت مرحوم کیارستمی، یا یکی از اسباب فوت ایشان بوده است یا خیر. چراکه اگر معلوم شود در صورت لحاظ ضوابط و استانداردهای حرفه‌ای و صنفی شاید امکان معالجه وجود داشت. 

توانا در ادامه با اشاره به رابطه سببیت می‌گوید: در این حکم مشخص نیست که رابطه سببیت وجود داشته یا خیر. این در حالی است که اگر رابطه سببیت مشخص شده بود نه‌تنها نقش واقعی ترک معالج را در وقوع این حادثه مشخص می‌کرد بلکه با جلب نظر کار‌شناس مشخص می‌شد که مرگ مرحوم کیارستمی درصورتی‌که وظایف پزشکی به‌درستی انجام می‌شد اتفاق می‌افتاد یا خیر، که در این صورت عنوان مسئولیت کاملاً دگرگون می‌شد. 

به اعتقاد وی، اگر طبق نظر پزشکی قانونی مشخص شود که فعل یا ترک فعل تأثیری در مرگ داشته است مسئولیت انتظامی (نظام پزشکی) تبدیل به مسئولیت کیفری می‌شود. ثانیاً بیان اینکه پزشک از بابت قصور پزشکی قابل مجازات انتظامی قرار گرفته است این سؤال را به ذهن متبادر می‌کند که پزشک در وقوع حادثه مؤثر بوده است. 

بنابراین اگر قصور پزشکی در مرگ مرحوم کیارستمی مؤثر بوده است؛ پرونده باید جهت رسیدگی به دادسرای عمومی و مراجع قضایی عمومی ارجاع می‌شد زیرا تقصیر و قصور پزشکی، موجب مسئولیت کیفری و قضایی نیز است. 

توانا در ادامه توضیح می‌دهد که در حکم صادره مسئله درمجموع به شکلی مطرح شده است که به‌صورت مبهم بدون توجه به موضوع درک در مرگ صرفاً به موضوع جنبه صنفی و حرفه‌ای داده شده و هیئت رسیدگی کننده مبادرت به اظهارنظر غیرقضایی کرده است. 

درواقع معلوم نیست که آیا اقدام این پزشک یا هیئت پزشکی که مسئولیت معالجه و مراقبت از بیما‌ر را داشته‌اند صرفاً در چارچوب انتظامی قابل ارزیابی است و یا بحث کیفری آنچه واضح است اگر فوت مرحوم کیارستمی به دلیل تسامح و خطای پزشکی باشد بابت صدور این حکم اولیای دم می‌توانند با طرح شکایت در مراجع کیفری موضوع را بررسی کنند و مرجع ذی‌صلاح با جلب نظر کار‌شناس رابطه احتمالی سببیت مرگ مرحوم کیارستمی مشخص شود. 

قصور پزشکی یکی از مشکلاتی است که شهروندان همیشه با آن مواجه هستند.‌گاه قصوری کوچک که درنهایت به‌سادگی قابل بررسی و نتیجه بخشی است و گاه جان بیمار و زندگی او به علت قصور پزشکی از دست می‌رود و درنهایت دادگاه نظام پزشکی با اعلام رأی در چارچوب قوانین نظام پزشکی پرونده را مخدومی می‌کند. 

به گفته منوچهری، «حکم ابلاغ شد و ما آن را از دبیرخانه هیئت بدوی دریافت کردیم، هنوز اعتراضی نکرده و تصمیم نگرفته‌ایم که درباره آنچه باید کرد، اما این حکمی نیست که ما از آن راضی باشیم.» همه این‌ها درحالی است که عادل مقدس، دیگر وکیل پرونده کیارستمی، هفتم مهرماه نسبت به صدور رأی احتمالی برای پرونده پزشکی این کارگردان سینما، بدون توجه به موارد اعلامی در لایحه‌ای که تقدیم شده، اعتراض کرد. 

او به ایسنا گفته بود: «سازمان نظام پزشکی پیش‌ازاین نسبت به یکی از پزشکان معالج مرحوم عباس کیارستمی طرح دعوی کرده و طبق گزارشی که ششم مهرماه منتشر شده، قرار است نسبت به‌‌ همان شخص اعلام رأی کند. این درحالی است که در جلسه ٢٨ شهریورماه هیئت بدوی، نواقصی را نسبت به آن کیفرخواست مطرح و از دو شخص حقیقی و حقوقی دیگر هم به وکالت از خانواده کیارستمی شکایت کردیم. در این جلسه، اعلام کردیم که علاوه بر جراح اصلی، از دو نفر دیگر هم شکایت داریم که بررسی درباره آن انجام نشده است، بنابراین انتظار داشتیم بررسی‌ها کامل شود.» 

عباس کیارستمی اما هنرمندی از این سرزمین بود که هرچند جانش را از دست داد اما این فاجعه می‌تواند آخرین اثر هنری وی باشد، شاید دریچه‌ای شود به‌سوی توجه بیشتر به پرونده‌های پزشکی و همین موضوع توجه بیشتر به‌سلامتی بیماران را به ارمغان آورد.