چگونه میزان ذخایر آهن بدن مشخص می‌شود؟

رویداد۲۴ آهن نقش اساسی در انتقال اکسیژن به بدن شما دارد. چنانچه پزشک شما احتمال بدهد که شما دچار کمبود آهن یا آهن زیادی هستید، آزمایش فریتین را تجویز خواهد کرد آزمایش Ferritin یکی از روش‌هایی است که برای اندازه‌گیری ذخایر آهن در بدن استفاده می‌شود. کم یا زیاد بودن سطح Ferritin در آزمایش خون می‌تواند نشانه بعضی بیماری‌های جدی باشد.

آزمایش Ferritin چیست؟

 Ferritin چیست؟ فریتین پروتئینی در بدن است که با آهن ترکیب می‌شود. Ferritin بیشتر در کبد و همچنین در مغز استخوان، طحال و ماهیچه‌ها وجود دارد. بیشتر آهن ذخیره شده در بدن شما در حالت ترکیب با فریتین است. مقدار Ferritin در آزمایش خون به پزشک کمک می‌کند تا بفهمد بدن شما چقدر آهن ذخیره می‌کند.

در حالت عادی، فریتین غالبا داخل سلول‌های بدن شما وجود دارد و فقط مقدار کمی از آن در خون شما جاری است. وقتی که اندام‌های دارای فریتین دچار بیماری شوند، ممکن است سطح فریتین افزایش یابد. حتی اگر مقدار کل آهن در بدن طبیعی باشد ممکن است سطح فریتین بالا باشد. سطح فریتین اگر در افراد مبتلا به بیماری کبد، عفونت‌های طولانی مدت، سرطان یا بیماری‌های خودایمنی معمولا بالاتر از حد نرمال است.

اگرچه برای یک فرد سالم داشتن میزان آهن خون طبیعی اهمیت دارد، اما وجود ذخیره آهن کافی نیز به همان اندازه مهم است. چنانچه شخصی فریتین کافی نداشته باشد، ذخیره آهن او می‌تواند به سرعت کاهش یابد و با مشکل کم‌خونی مواجه شود.

آزمایش Ferritin زمانی تجویز می‌شود که پزشک احتمال دهد ذخایر آهن شما کم است (کمبود آهن که کم خونی فقر آهن نیز نامیده می‌شود) یا اینکه از روی علائمی به بالا بودن فریتین شما مشکوک باشد (که به آن هموکروماتوز می‌گوید). همچنین ممکن است برای بررسی میزان موفقیت درمان در افزایش یا کاهش سطح آهن تجویز شود. آزمایش فریتین اغلب همراه با سایر آزمایش‌های خون مانند شمارش کامل خون (CBC) تجویز می‌شود.

علائم پایین بودن Ferritin در آزمایش خون

سطح Ferritin در آزمایش خون اگر کمتر از حد طبیعی باشد، غالبا ناشی از کمبود آهن است. بدون آهن کافی، بدن نمی‌تواند میزان کافی هموگلوبین تولید کند‌ و نتیجه آن کم‌خونی فقر آهن است. کم خونی خفیف ممکن است اصلاً علائمی ایجاد نکند. موارد جدی‌تر کم خونی فقر آهن می‌تواند علائمی مانند موارد زیر ایجاد کند:

• بی حالی و سرگیجه
• ضعف بی‌دلیل و مداوم
• صدای سوت در گوش
• سردردهای مزمن
• بدن درد
• عصبانیت
• نفس تنگی

علائم بالا بودن Ferritin در آزمایش خون

اگر علائم زیر را دارید ممکن است آزمایش Ferritin خون شما بالاتر از حد طبیعی باشد:

• ضربان نامنظم قلب
• درد دل
• درد در قفسه سینه
• ضعف بی دلیل بدن درد
• خستگی دائمی

این علائم به این دلیل ایجاد می‌شوند که آهن در اندام‌ها تجمع می‌کند و منجر به تخریب و از دست رفتن عملکرد طبیعی آن‌ها می‌شود.

میزان نرمال Ferritin در آزمایش خون

مقدار نرمال آزمایش Ferritin می‌تواند بسته به جنسیت افراد متفاوت باشد. مقدار نرمال برای زنان و مردان به شرح زیر است:

• مردان: ۱۲ تا ۳۰ نانوگرم در میلی‌لیتر  (ng/mL)
• زنان: ۱۲ تا ۱۵۰ نانوگرم در میلی‌لیتر (ng/mL)

هرچه سطح فریتین کمتر باشد، حتی در محدوده طبیعی، احتمال اینکه فرد دچار کم‌خونی باشد، بیشتر باشد.

مقدار نرمال آن​​​​ می‌تواند بین آزمایشگاه‌های مختلف اندکی متفاوت باشد. این به دلیل تفاوت استاندارد آزمایشگاه‌ها در روش‌های اندازه‌گیری است. برای تفسیر دقیق نتیجه آزمایش خود با یک پزشک مشورت کنید.

تفسیر آزمایش Ferritin چگونه انجام می‌شود؟

احتمالا تا الان به پاسخ سوال"فریتین چیست؟" رسیده‌اید. سطح فریتین پایین تر از حد طبیعی ممکن است به این معنی باشد که شما دچار کم خونی فقر آهن یا بیماری دیگری مرتبط با سطح پایین آهن هستید. کم خونی فقر آهن یک نوع شایع کم خونی است که در آن بدن شما گلبول‌های قرمز کافی نمی‌سازد. کم خونی فقر آهن می‌تواند باعث مشکلات قلبی، عفونت و سایر مشکلات سلامتی شود.

اگر Ferritin در آزمایش خون بیشتر از میزان طبیعی باشد ممکن است به این معنی باشد که آهن بیش از حد در بدن شما وجود دارد. شرایطی که باعث افزایش سطح آهن می‌شود عبارتند از سوء مصرف الکل، التهاب طحال، بیماری کبد، هموکروماتوز، بیماری قلبی و دیابت.

اگر نتایج فریتین شما طبیعی نیست، لزوماً به این معنی نیست که شما یک بیماری پزشکی دارید که نیاز به درمان دارد. برخی داروها می‌توانند سطح فریتین شما را کاهش یا افزایش دهند. اگر در مورد نتایج خود سؤالی دارید، با پزشک معالج خود مشورت کنید.

بالا بودن Ferritin در آزمایش خون نشانه چه بیماری است؟

اگر میزان Ferritin در آزمایش  خون بالاتر از حد نرمال باشد، می‌تواند نشانه بیماری‌های زیر باشد:

• بیماری کبد مثل هپاتیت
• آرتریت روماتوئید
• التهاب طحال
• دیابت
• لوسمی
• روماتیسم
• اعتیاد به الکل
• هموکروماتوز

هموکروماتوز یک اختلال ژنتیکی است که در آن تجمع بیش از حد آهن در بدن به وجود می‌آید. افراد مبتلا به هموکروماتوز ارثی، جذب آهن زیادی از روده دارند. از آنجایی که بدن به طور طبیعی نمی‌تواند دفع آهن را افزایش دهد، آهن جذب شده در بدن تجمع می‌یابد. در صورتی که میزان فریتین شما در آزمایش خون بیش از حد طبیعی باشد، پزشک آزمایش‌های تشخیصی بیشتری را تجویز می‌کند.

نکات مهم پیش از انجام آزمایش Ferritin

به طور کلی، قبل از انجام این آزمایش نیازی به انجام کاری نخواهید داشت. می‌توان آن را در هر زمانی از روز انجام داد. این یک آزمایش خون ساده است که در آن مقدار کمی خون با قرار دادن یک سوزن در رگ بازوی شما گرفته می‌شود. البته در صورتی که این آزمایش را همراه با تست کامل کامل خون انجام می‌دهید ممکن نیاز به ناشتایی ۱۲ ساعته داشته باشید.

انجام آزمایش فریتین در منزل با هومکا

بالا یا پایین بودن Ferritin در آزمایش خون به معنی کمبود آهن یا آهن اضافه در بدن شما است. هر کدام از این شرایط می‌تواند نشانه بیماری‌های جدی‌تری باشد. اگر علائمی که در بالا ذکر شد را در خود می‌یابید، بهتر است آزمایش فریتین را انجام دهید. برای انجام این آزمایش و سایر آزمایش‌های پزشکی می‌توانید از خدمات آزمایش در منزل هومکا استفاده کنید.

برای ثبت درخواست آزمایش Ferritin و سایر آزمایش‌ها در منزل می‌توانید با شماره ۰۲۱۶۷۳۷۱ تماس بگیرید یا با مراجعه به وبسایت هومکا به نشانی www.homeca.ir، درخواست خود را ثبت نمایید. این خدمات هم‌اکنون نظر بیمه پایه و تکمیلی در شهرهای تهران، کرج، رشت، اهواز، مشهد، شیراز، اصفهان و تبریز در دسترس است.