گفتار درمانی گروسی؛ دیپلماسی باید پیروز شود | ایران به آژانس اعتماد میکند؟
رویداد۲۴| رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی از ضرورت بازسازی اعتماد میان تهران و آژانس سخن گفته و بر پیروزی دیپلماسی تأکید دارد؛ در تهران، اما فضای سیاسی و رسانهای نشان از بیاعتماد دارد. از دیپلماتهای ارشد گرفته تا رسانههای رسمی، همگی نسبت به عملکرد رافائل گروسی تردید دارند و معتقدند آژانس از موضع فنی و حقوقی خارج شده و عملاً در زمین سیاستهای آمریکا و اسرائیل بازی میکند.
تلاش گروسی برای «اعتمادسازی» در تماس با قاهره
گروسی در تماس تلفنی با وزیر خارجه مصر، از نقش قاهره در بازسازی ارتباط میان ایران و آژانس قدردانی کرده و با بیان اینکه «گفتوگو و دیپلماسی باید پیروز شود» گفته که «ما تلاش خواهیم کرد اعتماد لازم برای پیش رفتن را دوباره ایجاد کنیم».
این تلاشهای لفظی، اما در تهران با واکنش مثبتی همراه نبوده است و به نظر نمیرسد که نتیجه قابل اعتنایی داشته باشد. شاهد آنکه، علی رباطجزی، سفیر ایران در اتحادیه اروپا میگوید: «گروسی ادعا میکند حافظ NPT و سیستم پادمان است، اما حملات آمریکا و اسرائیل علیه تأسیسات ایران را حتی محکوم هم نکرد. او بیطرف نیست و وفاداری عمیقی به آمریکا دارد».
مرور مواضع سایر مقامات مسئول در حوزه دیپلماسی نیز نتیجهای که به نفع گروسی باشد، ندارد. مثلا عباس عراقچی، وزیر خارجه کشورمان پیش از این گفته بود که «آژانس دیگر ناظر فنی نیست، بلکه ابزار فشار غرب شده است. اگر بهدنبال اعتمادسازی هستند، باید در رفتارشان تغییر نشان دهند، نه صرفاً در گفتار.»
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه نیز گفته بود: «چگونه میتواند انتظار داشته باشد که پس از یک هفته پس از تجاوز به مراکز هستهای ایران ما امنیت بازرسان آژانس را تامین کنیم؛ نمیشود عضو انپیتی باشیم و تعهدها را بپذیریم، اما آژانس و مدیرکل درباره تجاوز به مراکز هستهای ما سکوت کنند؛ آژانس و مدیرکل باید در رویکرد و نحوه همکاری با ایران تجدیدنظر کنند.».
وضعیت در فضای رسانهای نیز بر همین منوال است و بیاعتمادی به آژانس و شخص گروسی خیلی بیشتر از آن است که به این سادگی رفع شود. مثلا کیهان خواستار محاکمه و حتی اعدام گروسی شده بود. یا روزنامه جوان نوشته بود: «اگر گروسی صادق است، چرا درباره حملات پهپادی به نطنز یا ترور دانشمندان ایرانی حرفی نمیزند؟ این سیاست سکوت، وجهه آژانس را نابود کرده است.»
آیا بازسازی اعتماد ممکن است؟
این طور که معلوم است، اعتماد از دسترفته میان ایران و آژانس صرفاً با تماسهای تلفنی یا واژههای دیپلماتیک ترمیم نمیشود. تهران منتظر اقدام است، نه ادعا. حداقل انتظارات ایران برای احیای رابطه موضعگیری صریح آژانس در برابر خرابکاری و ترورهای علمی، پرهیز از انتشار اطلاعات محرمانه ایران که میتواند امنیت تأسیسات را تهدید کند، رفتار بیطرفانه و فاصله گرفتن از روایتهای سیاسی کشورهای غربی، تأکید بر تعهدات متقابل و پرهیز از سیاسیسازی گزارشها است و تا زمانی که آژانس گام عملی برندارد، اظهاراتی مانند «اعتمادسازی» یا «پیروزی دیپلماسی» در تهران جدی گرفته نخواهد شد.
برو به جهنم موش کور 
