پادرمیانی ترامپ برای عفو نتانیاهو! | رییس جمهوری اسرائیل به خاطر بیبی قانون را دور میزند؟
رویداد۲۴| نیویورک تایمز در گزارشی اختصاصی از پیشنهاد و درخواست غیرمنتظره دونالد ترامپ به رییس جمهوری اسرائیل، خبر داده است؛ در این گزارش عنوان شده است که رییس جمهوری آمریکا، دونالد ترامپ، طی سخنانی در پارلمان اسرائیل، خواستار عفو بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر این رژیم، شده است.
نتانیاهو از سال ۲۰۲۰ در حال محاکمه است و با اتهامات فساد، رشوهخواری و خیانت در امانت در سه پرونده جداگانه، اما مرتبط روبهروست. ترامپ این درخواست را پس از آزادسازی نخستین گروگانها توسط حماس مطرح کرده و از اسحاق هرتزوگ، رییس جمهوری اسرائیل، خواست تا نخستوزیر را عفو کند.
گزارش نیویورک تایمز همچنین به سابقه حقوقی محدود و نادر عفو پیشدادگاهی در اسرائیل اشاره دارد و تاکید میکند که امکان عفو نتانیاهو در این مرحله محل تردید است. کارشناسان حقوقی هشدار دادهاند که هرگونه عفو در حالی که پرونده هنوز در جریان است، میتواند به عنوان حملهای به حاکمیت قانون و تضعیف برابری شهروندان در برابر قانون تعبیر شود و تبعات سیاسی و اجتماعی گستردهای به همراه داشته باشد.
نیویورک تایمز در ادامه با اشاره به جزئیاتی از پرونده نتانیاهو نوشت: او متهم است که سیگار برگ، شامپاین، دستبند، کیف و لباسهای لوکس دریافت کرده، روند تحقیقات و دادرسی را مختل کرده و از دو رسانه برجسته اسرائیلی خواسته است که پوشش خبری تحسینآمیز از او ارائه دهند. او همواره این اتهامات را رد کرده است.
بیشتر بخوانید: بی بی به دنبال فرار از محاکمه| نتانیاهو خواستار تعویق دادگاه خود شد
بر اساس این گزارش، کارشناسان حقوقی در اسرائیل نسبت به امکان عفو نتانیاهو در این مرحله از محاکمه تردید دارند. اگرچه رییس جمهور اسرائیل به طور واضح، قدرت عفو افراد محکوم را دارد، اما در تاریخ این رژیم، تنها یک مورد قابل توجه عفو پیش از اتمام محاکمه ثبت شده است که آن هم در سال ۱۹۸۶ بود و اعتبار آن به عنوان سابقه نامعلوم است.
سوزی ناووت، کارشناس حقوق اساسی و معاون پژوهش در موسسه دموکراسی اسرائیل، گفت: این یک پرونده بسیار غیرمعمول بود.
پرونده Barzilai علیه دولت اسرائیل مربوط به پنهانکاری سازمان امنیت داخلی اسرائیل (شین بت) بود، پس از آنکه ماموران این سازمان، دو مبارز فلسطینی دخیل در گروگانگیری اتوبوس ۱۹۸۴ را کشتند. در ابتدا نیروهای امنیتی ادعا کردند که هر چهار گروگانگیر در جریان تصرف اتوبوس کشته شدهاند، اما بعدا مشخص شد که دو نفر از آنها زنده گرفته شده و سپس مورد ضرب و شتم مرگبار قرار گرفتهاند. این افشاگری به رسوایی گسترده، واکنشهای عمومی و درخواستهای فراوان برای تحقیقات در اسرائیل منجر شد.
رییس جمهوری وقت اسرائیل، حییم هرتزوگ، پدر رییس جمهوری فعلی اسرائیل، به دلیل نگرانیهای امنیت ملی، «عفو پیشدادگاهی» برای رییس سازمان امنیت داخلی اسرائیل و چند دستیارش صادر کرد، وقتی که نقش آنها در پنهانکاری در جریان محاکمه سایر مقامات آشکار شد.
این عفو به چالش کشیده شد و دیوان عالی اسرائیل بررسی کرد که آیا اختیارات عفو ریاست جمهوری شامل کسانی میشود که هنوز متهم یا محکوم نشدهاند یا خیر. اکثریت قضات دیوان عالی نتیجه گرفتند که تفسیر گسترده از اختیارات عفو در این پرونده مناسب است، حکمی که نمیتواند به صورت کلی برای تمام موارد تعمیم داده شود.
ناووت گفت: این یک نمونه است که به سختی میتوان آن را در یک پرونده کیفری عادی به کار برد. اگرچه رییس جمهوری میتواند به رای دیوان عالی ۱۹۸۶ اشاره کند، اما واقعیتهای پرونده نتانیاهو متفاوت است. اتهامات علیه نتانیاهو مربوط به رفتار اوست، نه امنیت ملی و از نوعی است که بسیاری از رهبران اسرائیل قبلا با آن مواجه شدهاند. بنابراین، او افزود که عفو در این مرحله ممکن است به تضعیف این مفهوم منجر شود که «همه افراد برابر در برابر قانون هستند».
دادگاههای کیفری اسرائیل قبلا رییس عقاید، رییس جمهوری سابق و نخست وزیر سابق، ایهود اولمرت را محکوم کردهاند. در سال ۲۰۱۰، دادگاهی یک رییس جمهور سابق، موشه کاتساو را به جرم تجاوز محکوم کرد و پس از آن، جانشین او، شیمون پرز، گفت: در اسرائیل فقط یک نوع شهروند وجود دارد و همه در برابر قانون مساوی هستند.
ترامپ پیشتر نیز علیه پرونده نتانیاهو موضع گرفته بود. او در ژوئن در شبکههای اجتماعی نوشت که این محاکمه مانع مذاکرات برای پایان دادن به جنگ با حماس خواهد شد و نتانیاهو را با نام مستعارش، بیبی، خطاب قرار داد و نوشت: بگذارید بیبی برود، او کار بزرگی برای انجام دارد!
ترامپ اتهامات کیفری علیه نتانیاهو را با اتهاماتی که خود در آمریکا با آن روبهرو بوده، مقایسه کرده و هر دو را جادوگری سیاسی توصیف کرده است. ترامپ نفوذ قابل توجهی در اسرائیل دارد، به ویژه حالا که در آزادسازی گروگانها در غزه نقش داشته و میتواند گامی حیاتی در پایان دادن به جنگ باشد.
به گزارش نیویورک تایمز ، اگر نتانیاهو در دادگاه محکوم شود، هرتزوگ میتواند او را عفو کند. اما هرگونه عفو در حالی که روند قانونی هنوز ادامه دارد، میتواند به عنوان حمله به حاکمیت قانون تلقی شود و تقریبا هر اسرائیلی میتواند حق قانونی برای اعتراض به آن داشته باشد.
روند کیفری علیه نتانیاهو که قرار بود بیش از یک سال طول بکشد، چندین بار به تاخیر افتاده است، از جمله به دلیل محدودیتهای کرونا؛ تا دسامبر ۲۰۲۴، نتانیاهو بالاخره در دادگاه حاضر شد.
او در آن زمان گفت: از بزرگی این اتهامات بیمعنا شوکه شدهام.
او افزود: من نخستوزیر هستم، کشور را اداره میکنم، جنگ را هدایت میکنم. من به آینده خود فکر نمیکنم بلکه به آینده دولت اسرائیل میاندیشم.
گفتنی است که او همچنین تاکنون به دلیل مشغلههای کاری و تحولات دیپلماتیک، چند بار درخواست تاخیر و تمدید روند محاکمه کرده است.
