معمای چرخش ناگهانی ترامپ در نیمه‌راه جنگ؛ پیروزی خیالی یا خروج اضطراری؟

رویداد۲۴| سایه‌ی سنگین جنگ بر فراز خاورمیانه در حالی وارد دومین هفته‌ی خود شده که راهرو‌های کاخ سفید شهادت نبردی پنهان میان جنون نظامی و محاسبات انتخاباتی را می‌دهند. گزارش‌های تازه‌ی راه یافته به صفحات نیویورک‌تایمز، پرده از واقعیتی برمی‌دارند که شاید خوشایند تندرو‌های پنتاگون نباشد. دونالد ترامپ، مردی که با شعار «پایان جنگ‌های ابدی» به قدرت بازگشت، اکنون در میانٔ بزرگ‌ترین قمار نظامی دوران خود، به دنبال راهی برای خروج می‌گردد.

تزلزل در اتاق جنگ؛ معجزه صلح یا فرار از باتلاق؟

استراتژیست‌های نیویورک‌تایمز بر این باورند که رئیس‌جمهور آمریکا میان دو لبه‌ی قیچی گرفتار شده است. از یک سو، مشاوران امنیت ملی فشار می‌آورند تا عملیات «خشم حماسی» تا فروپاشی کامل توان دفاعی ایران ادامه یابد، و از سوی دیگر، روحیه تاجر‌مسلک ترامپ او را به سمت یک «پیروزی نمادین و ارزان» سوق می‌دهد. مقامات کاخ سفید نگران‌اند که او ناگهان، درست در لحظه‌ای که ارتش انتظار فرمان پیشروی دارد، تغییر موضع داده و با اعلام رسیدن به اهداف، پایان درگیری را اعلام کند. این پیش‌بینی‌ناپذیری، حتی متحدان نزدیک واشنگتن را هم در وضعیتی از تعلیق نگاه داشته است.

دیوار بلند تهران؛ چرا عراقچی روی خوش به آتش‌بس نشان نداد؟

در سوی دیگر این کارزار، دیپلماسی ایرانی لحنی تند و صلب به خود گرفته است. عباس عراقچی در گفت‌وگوی اخیر خود، با صراحت، هرگونه درخواست رسمی برای آتش‌بس از سوی ایران را رد کرد. پیام تهران روشن است؛ مذاکره زیر فشار حملات هوایی، معنایی جز تسلیم ندارد. این موضع‌گیری نشان می‌دهد که ایران نه تنها برای یک نبرد کوتاه‌مدت، بلکه برای سناریوی حمله زمینی و جنگ فرسایشی آماده شده است. عراقچی با تکیه بر تجربه‌های پیشین، به صراحت اعلام کرد که واشنگتن شریک قابل‌اعتمادی برای صلح نیست و همین امر، بن‌بست دیپلماتیک را عمیق‌تر کرده است.

نفت ۱۰۰ دلاری و کابوس بازارهای جهانی

آنچه ممکن است دست ترامپ را برای فشردن ماشه صلح سریع‌تر تحریک کند، نه دلسوزی برای جان انسان‌ها، بلکه نمودار‌های اقتصادی است. با عبور قیمت نفت از مرز‌های بحرانی و لرزش بازار‌های جهانی، شعار‌های اقتصادی ترامپ در داخل آمریکا به شدت تهدید می‌شود. تحلیلگران معتقدند ترامپ به خوبی می‌داند که یک جنگ طولانی‌مدت، می‌تواند تمام دستاورد‌های اقتصادی دولتش را ببلعد. از همین رو، سناریوی «اعلام پیروزی زودهنگام» و خروج از معرکه، جذاب‌ترین گزینه برای مردی است که ترجیح می‌دهد به جای فاتح ویرانه‌ها، به عنوان «معمار صلح» در تاریخ ثبت شود.

صلح ناگهانی یا انفجار بزرگ؟

مجموع این شواهد نشان می‌دهد که جنگ فعلی، بیش از آنکه روی نقشه‌های نظامی پیش برود، در ذهن متناقض ساکن کاخ سفید جریان دارد. اگر ترامپ بتواند افکار عمومی را متقاعد کند که با حملات هفته‌ی گذشته به اهداف استراتژیک خود رسیده، بعید نیست که طی روز‌های آتی شاهد یک چرخش ۱۸۰ درجه‌ای باشیم. با این حال، تا زمانی که هیچ کانال رسمی میان تهران و واشنگتن گشوده نشود، این آتش‌بس احتمالی تنها بر روی کاغذ باقی خواهد ماند و میدان، همچنان به زبان آتش سخن خواهد گفت.