ترامپ با چه کسی مذاکره کرده؟ | اردوغان در نقش تلفن سرخ میان تهران و واشنگتن
رویداد۲۴ | فربد صالح - درباره اظهارات ترامپ راجع به تعویق ۵ روزه ضرب الاجلی که برای ایران مشخص کرده بود به نظر میرسد ما با یک وضعیت «دیپلماسی در سایه جنگ» (Shadow Diplomacy) روبهرو هستیم که در آن سیگنالهای متناقضی از واشینگتن و تهران صادر میشود. ترامپ گفته در حال مذاکره با ایران است و به همین دلیل حمله به زیرساخت ها را به تعویق انداخته.
نخستین پرسشی که پس از توئیت اخیر ترامپ به ذهن متبادر میشود این است که او با چه کسی مذاکره کرده؟
تا جایی که میدانیم مذاکرات با میانجیگری عمان در میانه کار بود که در صبح نهم اسفندماه آمریکا با هدف قراردادن مرکز سیاسی ایران در بالاترین سطح تجاوز به ایران را آغاز کرد از آن پس مقامات ایرانی مکررا انجام هرگونه مذاکره با آمریکا را تکذیب کردند.
اما چنانکه به نظر میرسد، با وجود تکذیب یک منبع ایرانی در گفت وگو را فارس، کانالهای ارتباطی کاملاً مسدود نیستند. بر اساس گزارشهای معتبر رسانههایی مانند AP و Al-Monitor همچنان یک بازیگر کلیدی در این لحظه نقشآفرینی میکند.
خبرگزاری آناتولی نشان میدهد، رجب طیب اردوغان در روزهای اخیر تماسهای تلفنی مستقیمی با ترامپ داشته و عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران نیز با همتای ترکیهای خود هاکان فیدان در تماس مداوم است. آناتولی همچنین گزارش داده که ترکیه به دنبال یک «چارچوب میانجیگری سهجانبه» برای جلوگیری از حملات به زیرساختهای انرژی است.
تمدید ۵ روزه ضربالاجل حمله به نیروگاههای ایران که ترامپ در Truth Social اعلام کرد، لزوماً به معنای رسیدن به یک توافق نیست، بلکه میتواند ناشی از دو عامل باشد.
به گزارش Argus Media، تهدید به بستن تنگه هرمز قیمت نفت را به بالای ۱۰۰ دلار رسانده است و تمدید مهلت، تلاشی برای آرام کردن بازار و دادن فضا به دلالان نفتی است.
طبق گزارش Arms Control Association، ایران پیشنهادی مبنی بر کاهش سطح غنیسازی به زیر ۵ درصد و توقف آن برای چند سال در ازای رفع تحریمها ارائه داده است و ترامپ احتمالاً این ۵ روز را برای بررسی «برگشتپذیری» این پیشنهاد توسط تیم خود (مانند مارکو روبیو و ویتکاف) خریده است.
در عین حال اینکه مقامات امنیتی و سیاسی ایرانی همچنان انجام هرنوع مذاکره را تکذیب کردهاند (از جمله مصاحبه عراقچی با CBS در ۲۴ اسفند) ریشه در نوعی بیاعتمادی ساختاری دارد.
ایرانیها معتقدند در اردیبهشت ماه گذشته برای مذاکره به ژنو رفتند، اما درست در میانه گفتگوها، آمریکا و اسرائیل به تاسیسات هستهای فردو و نطنز و اهداف دیگری در تهران حمله کردند.
همچنین برخلاف دورههای قبل که عمان نقش اول را داشت، در این ۲۴ روز جنگ، به نظر میرسد ترکیه به اصلیترین پل ارتباطی تبدیل شده است.
به گزارش رسانهها عباس عراقچی طی ۴۸ ساعت گذشته تماسهای فشردهای با هاکان فیدان (وزیر خارجه ترکیه) داشته است.
گزارشها حاکی از این است که رجب طیب اردوغان شخصاً نقش «تلفن سرخ» را ایفا میکند. از آنجا که ترامپ به دنبال یک «معامله بزرگ» (Big Deal) فراتر از موضوع هستهای است، ترکیه به دلیل پیوند اقتصادی با ایران و عضویت در ناتو، تنها گزینهای است که هر دو طرف در میانه آتشباران به آن اعتماد نسبی دارند. از سوی دیگر ترکیه در کنار ایران قدرت بزرگ منطقه است. بعد از تمام شدن کار اسرائیل با ایران، در صورت به دست آوردن یک پیروزی چشم گیر، نوبت آنکارا هم خواهد رسید.
شرایط در حال حاضر به این شرح است که، قیمت نفت به دلیل تهدید ایران به بستن کامل تنگه هرمز و حمله به نیروگاههای منطقه، به شدت جهش کرده است و ترامپ تحت فشار است تا قبل از اینکه اقتصاد جهانی فرو بپاشد، راهی برای باز نگه داشتن هرمز پیدا کند.
رویترز دقایقی پس از اظهارات ترامپ درباره تمدید ضرب الاجل در گزارشی به قلم «کانیشکا سینگ» مدعی شده ترامپ پس از دریافت سیگنالهای کاهش تنش، ضربالاجل را تمدید کرده است
همزمان وب سایت المانیتور به نقل از منابع خود در آنکارا گزارش داده، ایران و آمریکا از طریق ترکیه در زمینه کاهش تنش و یا جلوگیری از افزایش تنش تاجایی که دیگر قابل کنترل نباشد پیامهایی رد و بدل کردهاند.
