بحران خوزستان در کوتاه مدت حل شدنی نیست/ یک دستگاه دولتی را متهم نکنیم

رویداد۲۴- یک کارشناس محیط‎زیست معتقد است، نباید در فضای احساسی یک وزارتخانه و دستگاه دولتی را متهم کرد و از این دستگاه خواست در کوتاه مدت بحران خوزستان را حل کند، این کار اصلا شدنی نیست. به گفته او این بحران در بلندمدت با سو تدبیر بخش‎های مختلف مثل جهاد کشاورزی، مدیریت منابع آب، وزارت نفت، سازمان محیط زیست، جنگل داری و... ایجاد شده است.

آلودگی هوای خورستان از یک مساله محیط‎زیستی خارج شده و به نگرانی ملی تبدیل شده است. طولانی شدن این بحران خطرناک این فرصت را به رسانه‎ها و کارشناسان داده است تا تمام ابعاد و جنبه‎های این مشکل را بررسی کنند. 

مشکل آلودگی هوای خوزستان مربوط به امروز نیست بلکه مربوط به اعمال سیاست‎های غلط محیط‎زیستی در طول چند دهه اخیر است. 

هومان خاکپور، کارشناس محیط زیست، در گفت‎وگو با رویداد۲۴ درباره راهکار مقابله با آلودگی هوای خوزستان گفت: برای صحبت از آلودگی خوزستان ابتدا باید ببینیم عوامل ایجاد کننده این وضعیت چه چیزهایی هستند. این مشکل دو وجه درون کشوری و برون کشوری دارد. 

او توضیح داد: حل کردن مشکلات برون کشوری بستگی به نگاه فراملی دارد. این تعاملات بین‎المللی پیچیدگی‎های خاص خودش را دارد که به راحتی قابل حل نیست و منوط به حل مشکلات سیاسی بین کشورهای مربوط است. حل مشکلات درون کشوری هم اگر چه راحت‎تر از مشکلات برون کشوری است ولی در کوتاه مدت مسیر نمی‎شود. در کوتاه مدت فقط می‎توان اقداماتی جهت تسکین این معضل انجام داد.

خاکپور اظهار داشت: عامل اصلی تمام مشکلات خوزستان مربوط به نوع نگاه مدیریتی است که از چند دهه گذشته بر خوزستان حاکم بوده است که اکنون در حال تبدیل شدن به بحران اجتماعی و امنیتی است.

او ادامه داد: نباید در فضایی احساسی یک وزارتخانه و دستگاه دولتی را متهم کنیم و بخواهیم در کوتاه مدت بحران خوزستان را حل کند، این کار اصلا شدنی نیست. این بحران در بلندمدت با سو تدبیر بخش‎های مختلف مثل جهاد کشاورزی، مدیریت منابع آب، وزارت نفت، سازمان محیط زیست، جنگل‎داری و... ایجاد شده است. اصلاح این بحران سیاست درستی نیست باید به نقطه شروع برگشت و از مسیر درست حرکت کرد. برای این بحران باید یک طرح ملی با یک انسجام و تقسیم وظایف درست انجام شود. 

این کارشناس محیط زیست گفت: اصلا نمی‎توان خشکسالی را بعنوان علت اصلی این مشکل بهانه کرد، ما سال‎هاست که می‎دانیم ایران روی نوار خشک کره زمین قرار گرفته است. عوامل زیادی همچون انتقال آب، بیابان‎زایی، خشک شدن تالاب‎ها، خشک شدن سفره‎های آب زیرزمینی، الگوی غلط کشاورزی و... نیز نقش بسیار مهمی در ایجاد این بحران داشته اند. 

او توضیح داد: باید برای خاکی که کاملا سست و آماده حرکت است فکری کنیم. حق آب تالاب‎ها را که با سدسازی‎ها و انتقال آب به نقاط دیگر گرفته شده برگردانیم. سفره‎های آب زیرزمینی را بازسازی کنیم تا بتوانیم شرایط را به قبل برگردانیم.  ما تالاب‎ها را تبدیل به یک تهدید کردیم. اراضی را با بیابان‎زایی تبدیل به تهدید کردیم و این امر دلیلی جز نگاه غلط مدیریتی ندارد که به راحتی و در کوتاه مدت درست نمی‎شود. 

خاکپور افزود: 35 هزار هکتار زمین در خوزستان به بیابان تبدیل شده است این مساله را باید جهاد کشاورزی مدیریت کند، برای بازگشت به قبل منابع مالی زیادی لازم است فقط 1700 میلیارد تومان بودجه برای بیابان‎زدایی لازم است. برای حل بحران هم باید برنامه داشته باشیم و هم ابزار. تامین این میزان بودجه نیاز به همکاری دیگر بخش‎ها و مشارکت و کمک مردم دارد. قطعا دولت به تنهایی نمی‎تواند این مشکل را حل کند. 

همایون یوسفی، نماینده مردم اهواز در مجلس نیز در گفت‎وگو با رویداد۲۴ در خصوص اقدامات کوتاه مدت بر حل مشکل آلودگی هوای خوزستان گفت: هنوز طرحی بصورت رسمی در مجلس مطرح نشده ولی گفتگوهایی شده که طرح جامع و کارآمدی در زمینه آلودگی خوزستان بدهیم. 

او ادامه داد: اقدامات کوتاه مدت اگرچه کافی نیست ولی لازم است. برای اینکه وضعیت فعلی خوزستان کمی سامان گیرد این اقدامات کوتاه مدت لازم است اما باید برای درازمدت برنامه‎ای جامع برای آلودگی هوای خوزستان تدوین شود که بتوان آن را در برنامه‎های توسعه کشور جای داد.