رویداد۲۴ | در روزهای اخیر، مجموعه‌ای از تصاویر و ویدئوها با عنوان «کشف اموال مقام‌های فاسد عراق» در شبکه‌های اجتماعی فارسی و عربی دست‌به‌دست شده است. بخشی از کاربران این تصاویر را به‌عنوان سندی از فساد گسترده نیروها و سیاستمداران نزدیک به ایران منتشر کرده‌اند و مدعی‌اند کارزار تازه دولت عراق، به بازداشت گسترده چهره‌های وابسته به تهران منجر شده است.

بااین‌حال، بررسی تصاویر منتشرشده نشان می‌دهد همه آن‌ها واقعی نیستند و حتی تصاویر واقعی نیز در مواردی به افراد اشتباه نسبت داده شده‌اند. برخی تصاویر مربوط به خانه مقام‌های دیگر عراق است و شماری دیگر نیز ظاهراً با هوش مصنوعی ساخته شده‌اند.

رویداد۲۴ پیش‌تر در گزارشی با عنوان «در منطقه سبز بغداد چه خبر است؟» به ابعاد سیاسی این عملیات پرداخته بود. در آن گزارش اشاره شد که برخی تحلیلگران، بازداشت‌های اخیر را فراتر از یک پرونده معمول فساد می‌دانند و آن را تلاشی برای خلع ید شبکه‌های نزدیک به ایران از بخشی از بنگاه‌های اقتصادی، امنیتی و دولتی عراق ارزیابی می‌کنند. بااین‌حال، ترکیب بازداشت‌شدگان نشان می‌دهد این عملیات به یک جریان خاص محدود نیست و چهره‌هایی از جناح‌های مختلف در آن هدف قرار گرفته‌اند.

آنچه درباره بازداشت عالیه نصیف اعلام شده است

در جریان کارزار مبارزه با فساد عراق که سیاستمداران ارشد، نمایندگان پارلمان و مقام‌های دولتی را هدف گرفته، عالیه نصیف، نماینده پارلمان عراق، و پسرش نیز بازداشت شده‌اند. پسر نصیف پیش‌تر ریاست دفتر محمد شیاع السودانی، نخست‌وزیر سابق عراق، را برعهده داشته است.

براساس گزارش‌های منتشرشده در رسانه‌های عراقی و به نقل از منابع امنیتی، نیروهای امنیتی در بازرسی خانه نصیف بیش از ۲۰ میلیارد دینار عراق، معادل حدود ۱۵.۵ میلیون دلار، به همراه مقادیری طلا کشف و ضبط کرده‌اند.

یگان‌های نخبه سازمان مبارزه با تروریسم عراق، بامداد یکشنبه مجموعه‌ای از عملیات هماهنگ را در منطقه به‌شدت حفاظت‌شده سبز بغداد اجرا کردند. منابع امنیتی و حقوقی که نخواستند نامشان فاش شود، این یورش‌ها را مرحله نخست کارزار گسترده‌تری توصیف کردند که به دستور علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق، آغاز شده است.

گفته می‌شود در مجموعه عملیات‌های اخیر، دارایی‌هایی به ارزش بیش از ۸۵ میلیون دلار توقیف شده است. گلف‌نیوز نیز گزارش داده که در برخی یورش‌های مرتبط با این پرونده، علاوه بر پول نقد و طلا، سلاح گرم و مهمات نیز کشف شده است.

انتشار خبر بازداشت عالیه نصیف و کشف پول و طلا در خانه او، بازتاب گسترده‌ای در عراق داشت و موجی از تصاویر منتسب به منزل این نماینده را در شبکه‌های اجتماعی به راه انداخت؛ اما بخش مهمی از این تصاویر یا به خانه او ارتباطی ندارد یا اساساً صحت آن روشن نیست.

تصویر کندن دیوار استخر متعلق به خانه عالیه نصیف نیست

یکی از پربازدیدترین ویدئوها، نیروهای ویژه عراقی را نشان می‌دهد که با ابزارهای سنگین دیوار ساختمانی در کنار یک استخر را تخریب می‌کنند و چمدان‌های پر از پول را از داخل آن بیرون می‌آورند.

این تصاویر در بسیاری از صفحات فارسی و عربی به‌عنوان لحظه کشف پول‌های پنهان‌شده در خانه عالیه نصیف منتشر شد؛ اما این انتساب درست نیست.

براساس اطلاعات منتشرشده، این ویدئو مربوط به یورش نیروهای عراقی به منزل علی معارج البهادلی، معاون وزیر نفت عراق در امور توزیع و از چهره‌های ائتلاف نصر، است. او نیز در جریان همین کارزار مبارزه با فساد بازداشت شده است.

شورای عالی قضایی عراق اعلام کرده که در خانه البهادلی ۱۱ میلیون دلار و چهار میلیارد دینار عراق، معادل بیش از سه میلیون دلار، کشف شده است. بخشی از این پول‌ها در دیوار ساختمان مجاور استخر پنهان شده بود.

بنابراین ویدئوی مشهور تخریب دیوار و بیرون‌آوردن چمدان‌های پول واقعی است، اما به خانه عالیه نصیف ارتباطی ندارد.

اتاق پر از پول و تصاویر رهبر ایران، سیستانی و سلیمانی

تصویر دیگری که با عنوان «خانه عالیه نصیف» میان کاربران فارسی‌زبان و عرب‌زبان منتشر شده، اتاقی شبیه دفتر کار را نشان می‌دهد که حجم زیادی پول نقد در آن انباشته شده است. روی دیوار این اتاق نیز تصاویر رهبر ایران، آیت‌الله سیستانی و قاسم سلیمانی دیده می‌شود.

این تصویر در گزارش رسانه هندی «وان ایندیا» نیز استفاده شده است؛ اما هیچ منبع رسمی عراقی آن را به خانه عالیه نصیف نسبت نداده و مشخص نیست تصویر در جریان یورش به خانه کدام مقام عراقی گرفته شده است.

اصل تصویر نیز همچنان محل تردید است. برخی کاربران عرب‌زبان آن را سندی از ارتباط فساد سیاسی عراق با نیروهای مورد حمایت ایران معرفی کرده‌اند، اما شماری دیگر معتقدند تصویر با هوش مصنوعی تولید شده است.

درحال‌حاضر، نه محل ثبت این تصویر مشخص است و نه منبع اولیه و معتبری برای آن وجود دارد. بنابراین نمی‌توان آن را سندی از خانه عالیه نصیف یا حتی خانه یکی دیگر از بازداشت‌شدگان دانست.

لباس زیر طلایی؛ تصویری که واقعی نیست

تصویر دیگری نیز با ادعای کشف «لباس زیر طلایی» در خانه عالیه نصیف منتشر شده و به دستمایه طنز کاربران شبکه‌های اجتماعی فارسی و عربی تبدیل شده است.

برخی کاربران و روزنامه‌نگاران عراقی تأکید کرده‌اند این تصویر ساخته هوش مصنوعی است و ارتباطی با خانه نصیف یا عملیات نیروهای امنیتی عراق ندارد.

مزرعه اسب پسر عالیه نصیف

شماری از کاربران عراقی همچنین ویدئوهایی از یورش نیروهای امنیتی به یک مزرعه اسب را منتشر کرده‌اند و آن را متعلق به ساجد، پسر عالیه نصیف، دانسته‌اند.

در این روایت‌ها ادعا شده که ارزش اسب‌های موجود در مزرعه بیش از هفت میلیون دلار بوده است. بااین‌حال، جزئیات این ادعا هنوز از سوی نهادهای رسمی قضایی یا امنیتی عراق به‌طور کامل تأیید نشده است.

بازنشر سوگندهای قدیمی نمایندگان

هم‌زمان با انتشار اخبار بازداشت‌ها، گروهی از کاربران عراقی ویدئوهای قدیمی برخی نمایندگان بازداشت‌شده را دوباره منتشر کردند؛ ویدئوهایی که در آن‌ها این افراد خود را «شریف» معرفی می‌کنند و سوگند می‌خورند هرگز دست خود را به‌سوی «مال حرام» دراز نکرده‌اند.

بازنشر این سخنان در کنار تصاویر پول نقد و طلا، خشم و طنز تلخ کاربران عراقی را برانگیخته است. بسیاری از شهروندان عراق، فساد سیاسی و اقتصادی را یکی از دلایل اصلی ضعف خدمات عمومی، بیکاری، فقر و فرسودگی زیرساخت‌های کشور می‌دانند.

سرنخ بازداشت‌ها از کجا آمد؟

گفته می‌شود بخش مهمی از بازداشت‌های اخیر براساس اظهارات عدنان الجمیلی، معاون پیشین وزیر نفت عراق در امور پالایش، انجام شده است.

الجمیلی ماه گذشته به اتهام فساد بازداشت شد و ظاهراً اطلاعاتی که در جریان بازجویی ارائه کرده، نام حلقه گسترده‌ای از مقام‌ها، سیاستمداران و مدیران عراقی را وارد پرونده کرده است.

تحقیقات درباره او پیش‌تر به کشف بیش از ۶۷ میلیارد دینار عراق و یک میلیون دلار پول نقد منجر شده بود. رسانه‌های عراقی مدعی‌اند اعترافات الجمیلی، بازرسان را به محل دارایی‌های پنهان‌شده و تعدادی از متهمان دیگر رسانده است.

هدف دولت عراق از این بازداشت ها روشن نیست اما در آستانه سفر نخست وزیر عراق به واشنگتن و وعده او برای خلع سلاح نیروهای شبه نظامی مورد حمایت ایران، شائبه تبدیل این کارزار مبارزه با فساد به راهی برای کاهش نفوذ ایران در عراق را تقویت کردخ است. مخالفان ایران، تصاویر را نشانه فروپاشی شبکه‌های نزدیک به تهران می‌دانند. دست به دست شدن تصاویری نظیر اتاقی با عکس مقامات ایرانی در میانه یک کارزار تمام عیار امنیتی و رسانه ای نمی تواند بی دلیل باشد.