برنده پنهان جنگ ایران و آمریکا؛ بحران خاورمیانه چطور کسری بودجه روسیه را جبران کرد؟

رویداد۲۴| تنش نظامی میان ایران و آمریکا، اگرچه بازار انرژی جهان را با نگرانی درباره اختلال در عرضه نفت مواجه کرد، اما برای یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان نفت جهان یک فرصت اقتصادی ایجاد کرد. روسیه که در سال‌های اخیر زیر فشار تحریم‌های غرب و هزینه‌های سنگین جنگ اوکراین قرار داشته، توانست از افزایش قیمت نفت و رشد درآمد‌های انرژی خود بهره ببرد.

بر اساس گزارش بلومبرگ، روسیه در پی افزایش درآمد‌های نفت و گاز ناشی از بحران ایران، برای نخستین بار در سال جاری میلادی مازاد بودجه ماهانه ثبت کرد. این مازاد به حدود ۲۷۹ میلیارد روبل، معادل نزدیک به ۳.۷ میلیارد دلار، رسید.

نفت گران‌تر، نفس تازه برای اقتصاد جنگی روسیه

اقتصاد روسیه همچنان وابستگی بالایی به درآمد‌های انرژی دارد. افزایش نگرانی‌ها درباره عرضه نفت در بازار جهانی پس از تشدید درگیری‌ها میان ایران، آمریکا و اسرائیل باعث شد قیمت نفت افزایش پیدا کند و درآمد صادرکنندگان نفتی، از جمله روسیه، رشد کند.

بلومبرگ گزارش داده درآمد‌های نفت و گاز روسیه نسبت به سال گذشته ۳۸ درصد افزایش یافته است؛ رشدی که به دولت مسکو اجازه داد بخشی از فشار‌های مالی ناشی از جنگ اوکراین را جبران کند.

با وجود این دستاورد کوتاه‌مدت، وضعیت برای روسیه چندان مطمئن نیست. بازار نفت به شدت به تحولات سیاسی خاورمیانه واکنش نشان می‌دهد و هر نشانه‌ای از کاهش تنش می‌تواند قیمت‌ها را پایین بیاورد.

بر اساس گزارش بلومبرگ، پس از امضای تفاهم‌نامه میان ایران و آمریکا، قیمت نفت خام روسیه از ۸۶.۵۲ دلار در ماه مه به ۶۳.۵۲ دلار در هر بشکه کاهش یافت؛ موضوعی که چشم‌انداز درآمد‌های بودجه‌ای مسکو را تضعیف کرده است.

هزینه‌های جنگ، همچنان تهدید اصلی کرملین

حتی افزایش درآمد‌های نفتی نیز نتوانسته فشار هزینه‌های نظامی روسیه را از بین ببرد. جنگ اوکراین همچنان بخش بزرگی از منابع مالی دولت روسیه را مصرف می‌کند و گزارش‌ها نشان می‌دهد هزینه‌های دولتی این کشور در نیمه نخست سال جاری میلادی به حدود ۳۲۰ میلیارد دلار رسیده است.

به همین دلیل، افزایش درآمد نفتی ناشی از بحران ایران بیشتر شبیه یک فرصت مقطعی برای کرملین است تا یک تغییر پایدار در وضعیت اقتصادی روسیه.

پایان تنش ایران و آمریکا؛ پایان یک فرصت نفتی برای مسکو؟

بازار انرژی نشان داده که هر بحران ژئوپلیتیکی می‌تواند برای برخی کشور‌ها فرصت اقتصادی ایجاد کند. روسیه در بحران اخیر خاورمیانه یکی از این بازیگران بود؛ اما کاهش تنش میان ایران و آمریکا و احتمال بازگشت ثبات به بازار نفت می‌تواند این مزیت را محدود کند.

در نهایت، آنچه برای مسکو اهمیت دارد نه یک جهش کوتاه‌مدت قیمت نفت، بلکه توان حفظ درآمد‌های انرژی در شرایط تحریم و هزینه‌های فزاینده جنگ اوکراین است؛ چالشی که همچنان بزرگ‌ترین آزمون اقتصادی کرملین باقی مانده است.