دیشب چه گذشت؟ | جنگ به زیرساخت‌ها رسید؛ از پل‌های هرمزگان تا حمله سوم به چابهار

رویداد۲۴| درگیری مستقیم ایران و آمریکا بامداد جمعه وارد مرحله تازه‌ای شد؛ مرحله‌ای که این بار علاوه بر مراکز نظامی، زیرساخت‌های حمل‌ونقل در جنوب کشور نیز در فهرست اهداف قرار گرفت. حمله به پل‌های هرمزگان، ایستگاه راه‌آهن بندرعباس و برج مراقبت دریایی چابهار، در کنار ادامه حملات به مراکز نظامی، نشان می‌دهد دامنه نبرد از تاسیسات نظامی فراتر رفته و به زیرساخت‌های ارتباطی و لجستیکی نیز کشیده شده است. همزمان تهران نیز با اعلام حملات موشکی و پهپادی به مواضع آمریکا در کشور‌های منطقه و سوریه، از ادامه عملیات «مقابله به مثل» خبر داده است؛ روندی که چشم‌انداز بازگشت به مذاکره را بیش از گذشته با ابهام روبه‌رو کرده است.

پل‌ها؛ هدف تازه حملات آمریکا

مهم‌ترین تحول بامداد جمعه، حمله به شش پل در شهرستان خمیر هرمزگان بود. استانداری هرمزگان اعلام کرد پل گریوه، پل لاتیدان، دو پل مسیر کهورستان، پل نیمه‌کاره محور بندرخمیر-کشار و پل روستای مارو هدف حملات قرار گرفته‌اند. رسانه‌های داخلی نیز از کشته شدن دست‌کم هفت نفر در این حملات خبر داده‌اند.

هدف قرار گرفتن این پل‌ها، از نگاه بسیاری از تحلیلگران، نشانه تغییر تاکتیک واشنگتن است؛ تغییری که به جای تمرکز صرف بر پایگاه‌ها و تجهیزات نظامی، مسیر‌های پشتیبانی و انتقال تجهیزات را نیز در بر می‌گیرد. مقام‌های آمریکایی نیز به رسانه‌های بین‌المللی گفته‌اند هدف از این حملات، محدود کردن توان لجستیکی ایران در منطقه تنگه هرمز بوده است.

بندرعباس و چابهار زیر آتش

همزمان با حمله به پل‌ها، ایستگاه انشعاب راه‌آهن بندرعباس نیز هدف قرار گرفت. استانداری هرمزگان اعلام کرد در این حمله دو نفر مجروح شدند و با وجود آسیب به محل حادثه، خسارت گسترده‌ای به زیرساخت‌های اصلی وارد نشده است.

در شرق کشور نیز برج مراقبت دریایی بندر چابهار برای سومین بار هدف حمله قرار گرفت. بر اساس گزارش ایرنا، این برج به طور کامل تخریب شد، هرچند مقام‌های محلی تاکید کرده‌اند اسکله‌ها و تجهیزات عملیاتی بندر آسیب جدی ندیده‌اند.

در کنار این حملات، گزارش‌هایی از حمله به اهواز، ایرانشهر، کنارک، دشتی بوشهر، کبودرآهنگ همدان و مناطقی در لرستان نیز منتشر شده است؛ موضوعی که نشان می‌دهد دامنه عملیات آمریکا از سواحل جنوبی فراتر رفته و چند استان را دربر گرفته است.

سنتکام: ششمین موج حملات پایان یافت

فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) اعلام کرده ششمین موج حملات خود علیه ایران را به پایان رسانده است. به گفته سنتکام، در این عملیات ده‌ها هدف نظامی از جمله سامانه‌های پدافندی، مراکز دیده‌بانی ساحلی، زیرساخت‌های لجستیکی نظامی و توانمندی‌های دریایی هدف قرار گرفته‌اند.

واشنگتن همچنان تاکید می‌کند هدف این عملیات، کاهش توان ایران برای تهدید کشتیرانی در تنگه هرمز است. همزمان مقام‌های آمریکایی از ادامه محاصره دریایی ایران و توقیف یا بازرسی برخی نفتکش‌های مرتبط با صادرات نفت ایران خبر داده‌اند.

پاسخ تهران؛ از خلیج فارس تا سوریه و عمان

در مقابل، سپاه پاسداران از ادامه عملیات تلافی‌جویانه خبر داده است. بر اساس اطلاعیه‌های رسمی، ایران مواضعی را در قطر، بحرین، کویت، امارات، اقلیم کردستان عراق و همچنین پایگاه آمریکا در منطقه التنف سوریه هدف حملات موشکی و پهپادی قرار داده است.

سپاه همچنین اعلام کرده دو مرکز راداری آمریکا در مناطق سلامه و غنم عمان را هدف قرار داده و منهدم کرده است؛ ادعایی که تاکنون از سوی منابع مستقل تایید نشده است. سنتکام نیز اعلام کرده حملات ایران به پایگاه‌های آمریکا در کشور‌های حوزه خلیج فارس، تاثیری بر توان عملیاتی نیرو‌های آمریکایی نداشته است.

تنگه هرمز؛ همچنان مهم‌ترین میدان نبرد

در میانه این رویارویی، تنگه هرمز همچنان مهم‌ترین نقطه اختلاف دو طرف است. سپاه بار دیگر اعلام کرده کنترل کامل تنگه در اختیار نیرو‌های ایرانی است و تا زمان ادامه حملات آمریکا، صادرات نفت و گاز از این مسیر متوقف خواهد ماند.

در مقابل، آمریکا می‌گوید عملیات نظامی خود را با هدف تضمین امنیت کشتیرانی بین‌المللی ادامه می‌دهد. همین وضعیت باعث کاهش شدید تردد کشتی‌ها از تنگه هرمز و افزایش نگرانی‌ها درباره بازار جهانی انرژی شده است.

نگرانی جهانی؛ درخواست برای بازگشت به دیپلماسی

همزمان با تشدید درگیری‌ها، فشار‌های دیپلماتیک نیز افزایش یافته است. چین و پاکستان با صدور بیانیه‌ای مشترک خواستار توقف فوری درگیری‌ها و ازسرگیری مذاکرات میان تهران و واشنگتن شدند.

فاتح بیرول، مدیر اجرایی آژانس بین‌المللی انرژی نیز هشدار داده ادامه اختلال در تردد نفتکش‌ها از تنگه هرمز می‌تواند امنیت انرژی جهان را با تهدیدی جدی روبه‌رو کند؛ موضوعی که بیش از همه کشور‌های آسیایی را تحت تاثیر قرار خواهد داد.

دیپلماسی زیر سایه جنگ

با وجود تبادل سنگین حملات، نشانه‌هایی از بسته شدن کامل مسیر دیپلماسی دیده نمی‌شود. رسانه‌های آمریکایی گزارش داده‌اند که کاخ سفید همچنان از امکان مذاکره سخن می‌گوید و مقام‌های این کشور تاکید دارند در صورت تغییر رفتار تهران، مسیر گفت‌و‌گو همچنان باز است. در مقابل، ایران نیز اگرچه بر ادامه پاسخ نظامی تاکید دارد، اما تاکنون رسما از پایان کامل مسیر مذاکره سخن نگفته است.

آنچه اکنون بیش از هر چیز به چشم می‌آید، گسترش جغرافیای درگیری است؛ از پل‌ها و خطوط ریلی در جنوب ایران تا پایگاه‌های نظامی آمریکا در منطقه. همین مسئله باعث شده است که علاوه بر هزینه‌های انسانی و نظامی، زیرساخت‌های حمل‌ونقل، تجارت دریایی و امنیت انرژی نیز به بخشی از میدان این تقابل تبدیل شوند؛ وضعیتی که هرچه طولانی‌تر شود، بازگرداندن طرفین به میز مذاکره دشوارتر خواهد بود.