سرنوشت تلخ جو بایدن؛ از شکست ترامپ تا شکست مقابل سرطان

رویداد۲۴| خبر تازه درباره وخامت وضعیت جسمانی جو بایدن، رئیس‌جمهور پیشین آمریکا، بار دیگر نام سیاستمداری را به صدر اخبار بازگردانده که بیش از نیم قرن از عمر خود را در بالاترین سطوح سیاست ایالات متحده سپری کرده است؛ سیاستمداری که از یکی از جوان‌ترین سناتور‌های تاریخ آمریکا به معاونت ریاست‌جمهوری و سپس کاخ سفید رسید و سرانجام در سال‌های پایانی فعالیت سیاسی‌اش، بیش از هر چیز با پرسش‌هایی درباره سن و توانایی جسمی و ذهنی خود روبه‌رو شد.

هانتر بایدن، پسر جو بایدن، در گفت‌وگویی با بی‌بی‌سی درباره وضعیت بیماری پدرش گفت سرطان او فراتر از استخوان‌ها گسترش یافته و درد قابل توجهی برای او ایجاد کرده است. رویترز نیز با استناد به همین مصاحبه گزارش داده که سرطان پروستات بایدن پیشرفته شده و به بخش‌هایی فراتر از استخوان‌ها گسترش یافته است.

بایدن در ماه مه ۲۰۲۵ به سرطان تهاجمی پروستات مبتلا تشخیص داده شد؛ بیماری‌ای که در زمان تشخیص به استخوان‌های او نیز سرایت کرده بود. اکنون، بیش از یک سال بعد، خبر‌های تازه از دشوارتر شدن وضعیت او حکایت دارد.

اما داستان بایدن فقط داستان بیماری یک سیاستمدار سالخورده نیست؛ زندگی سیاسی او روایتی طولانی از صعود، شکست، بازگشت و سرانجام خروج از قدرت است.

از سنا تا کاخ سفید

جو بایدن فعالیت سیاسی خود را در زمانی آغاز کرد که هنوز بسیار جوان بود. او در سال ۱۹۷۲، در ۲۹سالگی، به عنوان سناتور ایالت دلاور انتخاب شد و سال‌ها در مجلس سنا فعالیت کرد. همین سابقه طولانی باعث شد بایدن در مقایسه با بسیاری از سیاستمداران آمریکایی، تجربه‌ای کم‌نظیر در حوزه سیاست خارجی و مسائل داخلی داشته باشد.

بایدن در طول سال‌های حضور در سنا بار‌ها برای نامزدی ریاست‌جمهوری تلاش کرد، اما در نخستین دوره‌ها موفق نشد. نقطه عطف زندگی سیاسی او، اما در سال ۲۰۰۸ رقم خورد؛ زمانی که باراک اوباما او را به عنوان معاون خود در انتخابات ریاست‌جمهوری انتخاب کرد.

با پیروزی اوباما، بایدن هشت سال معاون رئیس‌جمهور آمریکا بود و در همین دوره به یکی از چهره‌های مهم سیاست خارجی دولت دموکرات تبدیل شد.

بازگشت از شکست‌های انتخاباتی

بایدن پس از پایان دولت اوباما نیز از سیاست کنار نرفت. در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۰، در شرایطی که دونالد ترامپ برای چهار سال دیگر در کاخ سفید تلاش می‌کرد، بایدن نامزد حزب دموکرات شد.

او در انتخاباتی شدیداً قطبی توانست ترامپ را شکست دهد و در ژانویه ۲۰۲۱ وارد کاخ سفید شود.

ریاست‌جمهوری بایدن با مجموعه‌ای از بحران‌های بزرگ همراه بود؛ از همه‌گیری کرونا و تبعات اقتصادی آن گرفته تا خروج آمریکا از افغانستان، جنگ اوکراین و سپس جنگ غزه و بحران‌های گسترده خاورمیانه.

دولت او همچنین در داخل آمریکا برنامه‌های گسترده‌ای در حوزه زیرساخت، صنعت، انرژی و فناوری دنبال کرد. دولت بایدن در گزارش رسمی پایان دوره خود، از جمله بر سرمایه‌گذاری‌های زیرساختی، سیاست‌های صنعتی و برنامه «Cancer Moonshot» برای مبارزه با سرطان تأکید کرده بود.

سایه سنگین سن بر کاخ سفید

با وجود این دستاوردها، یک مسئله به تدریج به مهم‌ترین چالش سیاسی بایدن تبدیل شد: سن.

بایدن در زمان ورود به کاخ سفید ۷۸ ساله بود و در ۸۲سالگی همچنان رئیس‌جمهور آمریکا بود؛ رکوردی که در زمان ریاست‌جمهوری او ثبت شد.

هرچه به انتخابات ۲۰۲۴ نزدیک‌تر شد، نگرانی‌ها درباره توانایی جسمی و ذهنی او افزایش یافت. این نگرانی‌ها پس از مناظره انتخاباتی او با دونالد ترامپ در ژوئن ۲۰۲۴ به اوج رسید؛ عملکردی که حتی در میان دموکرات‌ها نیز پرسش‌های جدی درباره ادامه حضور او در رقابت انتخاباتی ایجاد کرد.

بایدن ابتدا حاضر به کنار رفتن نبود و تأکید می‌کرد که همچنان توانایی شکست ترامپ را دارد. اما فشار‌ها در نهایت افزایش یافت و او در ژوئیه ۲۰۲۴ از رقابت انتخاباتی کناره‌گیری کرد. رویترز در آن زمان گزارش داده بود که نگرانی رأی‌دهندگان درباره سن و توانایی ذهنی بایدن، پس از مناظره ضعیف او، به یکی از عوامل اصلی فشار برای کناره‌گیری تبدیل شده بود.

انتخابی که دموکرات‌ها را غافلگیر کرد

پس از کناره‌گیری بایدن، کامالا هریس، معاون او، نامزد حزب دموکرات شد. اما فرصت کوتاه برای رقابت انتخاباتی نتوانست مانع بازگشت ترامپ به کاخ سفید شود.

ترامپ در انتخابات نوامبر ۲۰۲۴ هریس را شکست داد و برای دومین بار رئیس‌جمهور آمریکا شد.

به این ترتیب، بایدن در حالی کاخ سفید را ترک کرد که تنها چهار سال پیش‌تر توانسته بود ترامپ را شکست دهد.

با گذشت زمان، بحث درباره تصمیم بایدن برای نامزدی مجدد نیز ادامه پیدا کرد. حتی کامالا هریس بعد‌ها در کتاب خود تصمیم بایدن برای ادامه رقابت در ۸۱سالگی را «بی‌ملاحظه» توصیف کرد و درباره مشکلاتی که سن او برای کمپین ایجاد کرده بود نوشت.

تراژدی خانوادگی؛ سایه‌ای که همیشه با بایدن بود

زندگی شخصی بایدن نیز بار‌ها با تراژدی گره خورده است. پسر ارشد او، بو بایدن، در سال ۲۰۱۵ در ۴۶سالگی پس از مبارزه با سرطان مغز درگذشت. مرگ بو تأثیر عمیقی بر بایدن گذاشت و بار‌ها در سخنان عمومی رئیس‌جمهور پیشین به آن اشاره شد.

اکنون خود بایدن با نوعی دیگر از سرطان دست‌وپنجه نرم می‌کند؛ بیماری‌ای که در زمان تشخیص پیشرفته بود و به استخوان‌هایش نیز سرایت کرده بود.

هانتر بایدن در گفت‌وگوی اخیر خود درباره بیماری پدرش احساساتی شد و او را همچنان «مرکز خانواده» توصیف کرد. جزئیات بیشتری درباره میزان گسترش بیماری یا تغییر احتمالی روند درمان منتشر نشده است.

مردی که دیر به قله رسید و دیر از آن پایین آمد

شاید یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های زندگی سیاسی بایدن همین باشد: او برخلاف بسیاری از رؤسای جمهور آمریکا، خیلی دیر به بالاترین مقام سیاسی کشور رسید.

او دهه‌ها در سنا فعالیت کرد، هشت سال معاون رئیس‌جمهور بود و سرانجام در ۷۸سالگی به ریاست‌جمهوری رسید. اما همین ویژگی در پایان به نقطه ضعف او تبدیل شد.

بایدن در زمانی وارد کاخ سفید شد که جامعه آمریکا بیش از هر زمان دیگری درباره مسئله سن رئیس‌جمهور حساس شده بود. در سال‌های پایانی ریاست‌جمهوری، هر لغزش کلامی، هر زمین خوردن یا هر نشانه‌ای از خستگی او به موضوعی سیاسی تبدیل می‌شد.

اکنون او دیگر در کاخ سفید نیست و دونالد ترامپ بار دیگر رئیس‌جمهور آمریکاست. اما نام بایدن همچنان بخشی از تاریخ معاصر آمریکا باقی خواهد ماند؛ سیاستمداری که بخش بزرگی از عمر خود را در قدرت گذراند، در برابر شکست‌های انتخاباتی بار‌ها بازگشت، سرانجام به ریاست‌جمهوری رسید و در پایان، در حالی که با یکی از سخت‌ترین بیماری‌های زندگی خود مبارزه می‌کند، میراث سیاسی‌اش همچنان محل بحث است.

سرطان، آخرین فصل زندگی بایدن را رقم زده است؛ اما برای قضاوت درباره میراث او، باید به بیش از پنج دهه حضورش در سیاست آمریکا نگاه کرد.