علی عظمایی کیست؟ | از جنگ ۸ ساله تا جانشینی سردار تنگسیری

رویداد۲۴ | نام سردار علی عظمایی در نیروی دریایی سپاه پاسداران با واژگانی چون «امنیت خلیج فارس»، «حفاظت از جزایر سه‌گانه» و «مواجهه راهبردی در تنگه هرمز» گره خورده است. او که از فرماندهان دوران جنگ هشت‌ساله بود، پس از چهار دهه فعالیت در نیروی دریایی سپاه پاسداران، اکنون طی حکمی از سوی رهبر انقلاب بر صندلی فرماندهی نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی تکیه زده است.

مسئولیتی تعیین‌کننده که پس از شهادت سردار علیرضا تنگسیری به وی واگذار شد تا مسیر جنگ در روز‌های آتی را رقم بزند. تنگه هرمز حالا به عنوان اهرم استراتژیک ایران در جنگ با آمریکا بر عهده این فرمانده نیروی دریایی خواهد بود.

گام‌های نخستین؛ از سپاه هرمزگان تا روایت فتح

علی عظمایی کارنامه نظامی خود را در بحبوحه جنگ تحمیلی و در سپاه پاسداران استان هرمزگان آغاز کرد. جبهه‌های خروشان جنوب و کرانه‌های خلیج فارس، محل شکل‌گیری تجربه و دانش نظامی او در حوزه رزم دریایی و ساحلی بود. یکی از نقاط جالب توجه در زندگی رزمی او، ثبت تصویری از وی در برنامه تاریخی «روایت فتح» در سال ۱۳۶۶ و در جزیره بوموسی است؛ تصویری که گواهی بر حضور دیرپای او در استراتژیک‌ترین نقاط مرزی کشور و همراهی با رزمندگان نسل اول انقلاب است.

بیشتر بخوانید: تغییر هندسه دفاعی پس از جنگ | پیام ادغام ستادکل و قرارگاه خاتم و چینش جدید فرماندهان چیست؟

با پایان جنگ، عظمای در سازمان رزم نیروی دریایی سپاه به فعالیت ادامه داد. تجربه اندوخته‌شده از دوران دفاع مقدس و تدابیر دفاعی او در خلیج فارس باعث شد تا بتواند به عنوان یکی از فرماندهان برجسته در نیروی دریایی فعالیت کند.

سردار عظمایی و حراست از تنگه هرمز

از اواسط دهه ۱۳۸۰، نقش سردار عظمایی در ساختار اجرایی و رزمی نیروی دریایی سپاه برجسته‌تر شد. او تا سال ۱۳۸۹ مسئولیت معاونت هماهنگ‌کننده و ریاست ستاد منطقه یکم دریایی صاحب‌الزمان (عج) ندسا را بر عهده داشت.

منطقه یکم که مرکز آن در بندرعباس قرار دارد، حساس‌ترین و نزدیک‌ترین فرماندهی به تنگه هرمز محسوب می‌شود و وظیفه اصلی آن تامین امنیت و مدیریت عبور و مرور در این آبراه حیاتی بین‌المللی است.

پس از تجربه موفق در سمت ریاست ستاد، عظمایی از تیرماه ۱۳۸۹ تا آبان ۱۳۹۱ به‌عنوان جانشین فرمانده منطقه یکم دریایی فعالیت کرد. حضور در این مسئولیت‌ها به او فرصت داد تا تمامی جزئیات عملیاتی و امنیتی تنگه هرمز و مناطق پیرامونی آن را از نزدیک مدیریت کرده و تسلط کامل بر تحرکات نیرو‌های فرامنطقه‌ای پیدا کند.

سیزده سال در منطقه پنجم دریایی و جزایر نازعات

با گسترش تهدیدات و نیاز به تفکیک دقیق‌تر ماموریت‌های دفاعی در خلیج فارس، در آبان‌ماه ۱۳۹۱ ساختار جدیدی در نیروی دریایی سپاه شکل گرفت و «منطقه پنجم دریایی امام محمد باقر (ع)» با مرکزیت بندرلنگه افتتاح گردید. هدف از تشکیل این منطقه، واگذاری پوشش عملیاتی منطقه نازعات و تثبیت امنیت جزایر سه‌گانه بود.

سردار علی عظمایی با حکم سردار محمدعلی جعفری، فرمانده وقت کل سپاه، به عنوان نخستین فرمانده منطقه پنجم دریایی منصوب شد. حوزه او از نقطه انتهایی جزیره قشم و محدوده جزایر نازعات تا غرب جزیره کیش را شامل می‌شد و جزایر تنب بزرگ، تنب کوچک و بوموسی را به طور کامل زیر پوشش چتر دفاعی قرار می‌داد.

دوران فرماندهی عظمایی بر منطقه پنجم از آبان ۱۳۹۱ تا سال ۱۴۰۴ طول کشید. تصدی سیزده‌ساله او بر این منطقه، یکی از طولانی‌ترین دوره‌های فرماندهی در سطح مناطق پنج‌گانه نیروی دریایی سپاه به شمار می‌رود.

در طول این ۱۳ سال، او توانست ساختار دفاعی منطقه نازعات را شکل دهد و سیستم‌های پدافندی، موشکی و شناوری را در این محور حساس به‌روزرسانی و آماده‌باش نگه دارد.

انتصاب عظمایی به عنوان جانشینی نیروی دریایی

وی در نهایت در فروردین‌ماه ۱۴۰۱، به پیشنهاد شهید سردار حسین سلامی، فرمانده پیشین کل سپاه پاسداران و با موافقت فرماندهی کل قوا، درجه سردار عظمایی از سرتیپ دومی به سرتیپ تمامی، دریاداری ارتقا یافت. اعطای رسمیت این درجه توسط شهید سردار محمد باقری، رئیس وقت ستاد کل نیرو‌های مسلح صورت گرفت.

در ادامه این مسیر ارتقا، وی در سال ۱۴۰۴ به‌عنوان جانشین فرمانده نیروی دریایی سپاه پاسداران منصوب شد تا در کنار شهید سرتیپ علیرضا تنگسیری، هدایت این نیروی راهبردی را بر عهده بگیرد.

قرار گرفتن عظمایی در فهرست تحریم‌های بین‌المللی

نقش تاثیرگذار سردار عظمایی در خلیج فارس، بازتاب‌های فرامنطقه‌ای نیز داشت. در سال ۱۳۹۸، وزارت خزانه‌داری ایالات متحده آمریکا نام علی عظمایی را به دلیل نقش وی در تقابل‌های منطقه‌ای و تقویت توان دفاعی ایران، در فهرست تحریم‌های یک‌جانبه قرار داد.

انتصاب سردار عظمایی به فرماندهی نیروی دریایی سپاه

پس از حادثه فروردین‌ماه ۱۴۰۵ و شهادت سردار علیرضا تنگسیری، فرمانده قدرتمند نیروی دریایی سپاه، این مسئولیت بر دوش سردار عظمایی قرار گرفت. با صدور حکمی رسمی از سوی رهبر انقلاب و فرمانده کل قوا، سردار دریادار علی عظمایی به عنوان هفتمین فرمانده نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی منصوب شد.

در متن حکم انتصاب وی، بر ارتقاء آموزش و مهارت‌ها، تجهیزات و امکانات دریایی، اشراف اطلاعاتی توام با رشد توان رزمی، و تعامل هم‌افزا با نیروی دریایی ارتش و سایر بخش‌های لشکری تأکید شده است.

انتصاب سردار عظمایی که خود از بدنه عملیاتی نیرو و آگاه به تمام زوایای خلیج فارس است، برای جنگی که امروز در آن قرار داریم تعیین کننده خواهد بود.