جهانگیر و یک مأموریت دشوار | ۹ پیشنهاد حزب نوآوران برای مدیریت جدید در سازمان بازرسی
رویداد۲۴| حزب نوآوران استان تهران در نامهای خطاب به جهانگیر، رئیس جدید سازمان بازرسی کل کشور، مجموعهای از پیشنهادها برای تحول در رویکرد این سازمان ارائه کرد؛ پیشنهادهایی که بر عبور از بازرسی سنتی و پروندهمحور و حرکت به سمت بازرسی هوشمند، مسئلهمحور و پیشگیرانه تأکید دارد.
متن نامه به شرح زیر است:
بسمهتعالی
جناب آقای دکتر جهانگیر
رئیس محترم سازمان بازرسی کل کشور
با سلام و احترام
انتصاب جنابعالی به ریاست سازمان بازرسی کل کشور را صمیمانه تبریک عرض نموده و برای جنابعالی در این مسئولیت مهم و خطیر، آرزوی توفیق داریم.
حزب نوآوران استان تهران با توجه به رویکرد خود در زمینه اصلاح حکمرانی، افزایش بهرهوری و ارائه راهکارهای نوآورانه، بر این باور است که سازمان بازرسی کل کشور میتواند در دوره جدید و با تجارب ارزنده جنابعالی، گام مهمی در جهت تحول از بازرسی سنتی و موردی به بازرسی هوشمند، مسئلهمحور، پیشگیرانه و اثرگذار بردارد.
در همین راستا، پیشنهادهای مختصر زیر را تقدیم میکنیم:
۱. تمرکز بر مسائل بزرگ به جای تخلفات کوچک
ظرفیت کارشناسی سازمان محدود و مسائل کشور بسیار گسترده است؛ بنابراین لازم است اولویت با موضوعاتی باشد که بیشترین تأثیر را بر حقوق عمومی، منابع ملی، سلامت اداری و اعتماد مردم دارند.
بازرسی نباید درگیر تعداد زیادی پرونده و تخلف جزئی شود و از مسائل بزرگ و ساختاری غافل بماند.
۲. اجرای قاعده ۸۰-۲۰ پارتو در برنامههای بازرسی
به مدیران و کارشناسان سازمان آموزش داده شود که در بسیاری از حوزهها، بخش کوچکی از موضوعات، بخش عمدهای از آثار و نتایج را ایجاد میکنند؛ بنابراین قبل از هر مأموریت بازرسی پرسیده شود:
«کدام ۲۰ درصد موضوعات، ۸۰ درصد اهمیت و اثر را دارند؟»
این تغییر نگاه میتواند بخش قابل توجهی از ظرفیت سازمان را از امور کماثر به موضوعات مهم و راهبردی منتقل کند.
۳. حرکت از «پروندهمحوری» به «مسئلهمحوری»
اگر یک تخلف مشابه در چند دستگاه یا شرکت تکرار میشود، نباید صرفاً برای هر مورد یک پرونده تشکیل داد؛ بلکه باید علت تکرار آن را شناسایی و برای اصلاح فرآیند تصمیمگیری کرد.
هدف نهایی بازرسی باید کاهش تولید تخلف باشد، نه صرفاً افزایش تعداد تخلفات کشفشده.
۴. ایجاد «مرکز پایش مسائل مهم کشور»
پیشنهاد میشود واحدی کوچک و چابک، مأمور شناسایی و تحلیل موضوعات مهم و دارای آثار گسترده بر حقوق عمومی باشد و بهصورت دورهای فهرستی از مهمترین موضوعاتی که سازمان باید در آنها ورود کند، به رئیس سازمان ارائه دهد.
این مرکز میتواند با استفاده از گزارشهای مردمی، اطلاعات بازرسیهای گذشته، گزارشهای دستگاهها، رسانهها و دادههای عمومی، موضوعات مهم را پیش از تبدیل شدن به بحران شناسایی کند.
۵. تبدیل سامانه ۱۳۶ به یک ابزار هوشمند برای کشف الگو
گزارشهای مردمی سامانه ۱۳۶ نباید صرفاً بهصورت پروندههای منفرد بررسی شوند.
اگر تعداد زیادی گزارش درباره یک دستگاه، فرآیند، نوع قرارداد یا موضوع خاص وجود دارد، باید این گزارشها کنار یکدیگر قرار گرفته و بررسی شود که آیا یک الگوی تکرارشونده یا اشکال ساختاری در پشت آنها وجود دارد.
۶. سنجش «اثرگذاری بازرسی» به جای تعداد پروندهها
عملکرد بازرس نباید صرفاً با تعداد پروندههای بررسیشده یا تخلفات کشفشده سنجیده شود.
شاخص مهمتر این است که:
این بازرسی چه چیزی را اصلاح کرد؟ چه میزان از تضییع حقوق مردم جلوگیری شد؟ کدام فرآیند اصلاح شد و آیا تخلف مجدداً تکرار نشد؟
۷. تقویت بازرسی پیشگیرانه
در پروژهها، قراردادها و تصمیمات بزرگ و حساس، سازمان میتواند در حدود اختیارات قانونی، پیش از وقوع خسارت وارد فرآیند نظارتی شود.
به تعبیر ساده:
بازرسی موفق فقط تخلف را کشف نمیکند؛ از وقوع تخلف نیز جلوگیری میکند.
۸. حمایت جدی از گزارشگران فساد
سامانه ۱۳۶ زمانی میتواند به ابزار مؤثر مبارزه با فساد تبدیل شود که مردم اطمینان داشته باشند گزارش آنها موجب ایجاد فشار و برخورد با خودشان نمیشود.
بنابراین، صیانت از هویت و حقوق گزارشگران و جلوگیری از اقدامات تلافیجویانه باید به یکی از اصول جدی نظام بازرسی تبدیل شود.
۹. تربیت «بازرس نسل جدید»
بازرس آینده علاوه بر حقوق و مقررات، باید با اقتصاد، قراردادها، فناوری اطلاعات، تحلیل داده، کشف تقلب، مدیریت و سیاستگذاری عمومی نیز آشنا باشد.
پیشنهاد میشود دورههای تخصصی و مستمر برای تربیت چنین بازرسانی طراحی شود.
در نهایت، پیشنهاد اصلی حزب نوآوران استان تهران این است که موفقیت سازمان بازرسی با این سؤال سنجیده نشود که:
«چند تخلف کشف کردیم؟»
بلکه پرسش اصلی این باشد:
«چقدر از تضییع حقوق مردم و منابع عمومی جلوگیری و چه میزان اصلاح واقعی در نظام اداری ایجاد کردیم؟»
بدیهی است این پیشنهادها ناظر بر مأموریت ذاتی سازمان بازرسی کل کشور بوده و به هیچوجه درصدد ورود به وظایف تخصصی سازمان حسابرسی کشور یا سایر نهادهای تخصصی نیست؛ بلکه هدف، تقویت نقش نظارتی، پیشگیرانه و اصلاحی سازمان بازرسی در چارچوب صلاحیتهای قانونی آن است.
حزب نوآوران استان تهران آمادگی دارد در صورت صلاحدید جنابعالی، «طرح تحول نوآورانه سازمان بازرسی کل کشور» را با جزئیات بیشتر و در قالب برنامههای عملیاتی کوتاهمدت و میانمدت تقدیم نماید.
بار دیگر انتصاب جنابعالی را تبریک عرض نموده و برایتان در مسئولیت خطیر صیانت از حقوق عمومی، سلامت اداری و مبارزه مؤثر با فساد آرزوی موفقیت داریم.
حزب نوآوران استان تهران
اول شهریورماه
