ماجرای هدیه ۲۰۰ میلیون دلاری ایران به حزب‌الله چیست؟ | رویترز چه گفت و آمریکا چه چیزی را تکذیب کرد؟
رویداد۲۴| گزارش اختصاصی رویترز درباره انتقال ۲۰۰ میلیون دلار از ایران به حزب‌الله لبنان، بار دیگر موضوع تأمین مالی این گروه و هزینه‌های حمایت منطقه‌ای جمهوری اسلامی را به بحث گذاشته است؛ پولی که بنا بر این گزارش قرار بود برای کمک به خانواده‌های لبنانی آواره‌شده در جنگ با اسرائیل هزینه شود. اما در پی انتشار این خبر، وزارت خارجه آمریکا اصل انتقال این مبلغ را رد کرد و حزب‌الله نیز بدون تأیید رقم اعلام‌شده، از تأمین منابع مالی و برنامه‌ای برای توزیع کمک خبر داد. پرسش اصلی اکنون این است که این پول دقیقاً چه منشأیی داشته، چه شواهدی درباره انتقال آن وجود دارد و آیا قرار است واقعاً به دست خانواده‌های آسیب‌دیده برسد؟
رویترز چه گفت و ماجرای ۲۰۰ میلیون دلار از کجا شروع شد؟
خبرگزاری رویترز روز ۷ اکتبر ۲۰۲۶ در گزارشی اختصاصی به قلم لیلا بسام و مایا جبیلی نوشت که حزب‌الله لبنان در ماه سپتامبر ۲۰۰ میلیون دلار از ایران دریافت کرده است. رویترز این اطلاعات را به نقل از دو منبع مطلع از انتقال پول منتشر کرد؛ منابعی که نامشان در گزارش اعلام نشده و جزئیات مستقلی از هویت یا اسناد مورد استنادشان نیز در دسترس عموم قرار نگرفت.
بر اساس این گزارش، هدف از انتقال پول، کمک به خانواده‌هایی بود که در جریان جنگ امسال اسرائیل و حزب‌الله آواره شده‌اند. منابع رویترز گفته بودند حزب‌الله قصد دارد در مرحله نخست به هر خانواده واجد شرایط سه هزار دلار پرداخت کند و اولویت را به خانواده‌هایی بدهد که خانه و روستای محل زندگی‌شان ویران شده یا به دلیل حضور نیرو‌های اسرائیلی امکان بازگشت به آنجا را ندارند.
یکی از منابع، شمار خانواده‌های مشمول این برنامه را حدود ۵۰ هزار خانوار اعلام کرده بود. با این حال، پرداخت سه هزار دلار به ۵۰ هزار خانواده در مجموع به ۱۵۰ میلیون دلار می‌رسد؛ بنابراین، حتی بر اساس روایت منتشرشده، تمام ۲۰۰ میلیون دلار لزوماً قرار نبود در قالب همین پرداخت اولیه توزیع شود و گزارش نیز توضیح روشنی درباره محل مصرف باقی‌مانده مبلغ ارائه نکرد.
جزئیات دیگری که رویترز منتشر کرد، به دشواری انتقال پول مربوط می‌شد. به گفته منابع این خبرگزاری، واسطه‌های انتقال پول ۲۰ درصد از مبلغ را به‌عنوان کارمزد دریافت کرده بودند؛ رقمی که یکی از منابع آن را چهار برابر نرخ معمول توصیف کرده بود. با این حال، گزارش مشخص نکرد که پول دقیقاً از چه مسیر بانکی یا مالی، از طریق کدام واسطه‌ها و در چه زمانی به لبنان رسیده است.
حزب‌الله چه چیزی را تأیید کرد؟
یکی از بخش‌های مهم گزارش رویترز، اظهارات یک مقام حزب‌الله بود. این مقام به خبرگزاری گفت مبلغی برای کمک فراهم شده و قرار است برنامه توزیع آن در روز‌های آینده اعلام شود؛ اما درباره منشأ پول و رقم دقیق آن توضیحی نداد.
این اظهارات را نمی‌توان تأیید صریح دریافت ۲۰۰ میلیون دلار از ایران دانست. آنچه در روایت رویترز آمده، تأیید فراهم‌شدن منابع مالی از سوی یک مقام حزب‌الله است، نه تأیید مستقل رقم اعلام‌شده یا مسیر انتقال آن.
با این حال، گزارش رویترز در کنار اظهارات این مقام، اطلاعات دو منبع آگاه از انتقال را نیز مطرح کرد. ترکیب این دو بخش سبب شد خبر در رسانه‌های بین‌المللی بازتاب گسترده‌ای پیدا کند؛ به‌ویژه آنکه حزب‌الله پس از ماه‌ها جنگ و تخریب گسترده مناطق محل سکونت هوادارانش، با فشار برای ارائه کمک مالی و بازسازی پایگاه اجتماعی خود روبه‌رو بوده است.
آمریکا خبر را تکذیب کرد؟
وزارت خارجه آمریکا در واکنش به گزارش رویترز، اصل انتقال پول را رد کرد. تامی پیگوت، سخنگوی این وزارتخانه، در اظهاراتی به شبکه الجزیره گفت حزب‌الله ۲۰۰ میلیون دلار از ایران دریافت نکرده است. او همچنین مدعی شد که این گروه با انتشار چنین اخباری می‌کوشد تصویری از برخورداری خود از منابع مالی تازه ارائه کند.
پیگوت در موضع‌گیری خود، موضوع را به سیاست فشار اقتصادی واشنگتن علیه تهران پیوند داد و گفت آمریکا در حال محدودکردن منابع مالی ایران و قطع ارتباط مالی این کشور با گروه‌های منطقه‌ای مورد حمایت خود است. او همچنین خواستار خلع سلاح حزب‌الله و قطع ارتباط آن با تهران شد.
سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در عین حال از تلاش واشنگتن و شرکایش برای فراهم‌کردن میلیارد‌ها دلار کمک به بازسازی لبنان سخن گفت. از نگاه دولت آمریکا، کمک‌های بین‌المللی باید در چارچوب حمایت از دولت لبنان و تقویت نهاد‌های رسمی این کشور انجام شود و منابع مالی در اختیار حزب‌الله قرار نگیرد.
چرا پرداخت این پول برای حزب‌الله اهمیت دارد؟
اهمیت ماجرا را باید در شرایط پس از جنگ لبنان و البته شرایط اقتصادی فعلی ایران بررسی کرد. درگیری‌های امسال، پس از ورود حزب‌الله به جنگ منطقه‌ای در حمایت از ایران در دوم مارس، به حملات گسترده اسرائیل و آوارگی شمار زیادی از ساکنان مناطق جنوبی لبنان و حومه جنوبی بیروت انجامید. طبیعی است که پرداخت کمک نقدی می‌تواند بخشی از فشار اجتماعی ناشی از جنگ را کاهش دهد و نشان دهد که این گروه همچنان توانایی حمایت از هوادارانش را دارد.
روی دیگر سکه، اما شرایط اقتصادی ایران است، وضعیت دشوار اقتصادی و تنگنا‌های معیشتی مردم در ماه‌های اخیر رو به وخامت بوده و قطعا پرداخت این مبلغ کلان در این اوضاع، موجب افزایش نارضایتی عمومی و خشم اجتماعی خواهد شد، این همان گزاره‌ای است که رسانه‌های فارسی زبان خارج از کشور با اتکا به آن، گزارش رویترز را بازتاب داده و روی موج آن سوار شدند.
