تتلو و چرخش‌های سیاسی بی‌پایان؛ از آغوش اصولگرایان تا جدال با پهلوی
رویداد۲۴| امیر تتلو فقط یک خواننده جنجالی و زندانی نیست؛ مواضع سیاسی او طی سال‌ها گذشته به اندازه زندگی شخصی و رفتارهایش خبرساز شده است. از دیدار بحث‌برانگیز با ابراهیم رئیسی در آستانه انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۱۳۹۶ تا مواضع متناقض درباره حکومت و آزادی، تتلو بار‌ها نشان داده که می‌تواند از یک چهره خارج از چارچوب رسمی به سوژه‌ای برای رقابت‌های سیاسی تبدیل شود. حالا انتشار پیامی در صفحه یوتیوب او درباره انتشار آهنگی با عنوان «پهلوی خر کیه؟» پس از آزادی، بار دیگر این پرسش را مطرح کرده است: تتلو در سیاست چه مسیری را طی کرده و چرا مواضع او تا این اندازه تغییرپذیر به نظر می‌رسد؟
تتلو؛ از حمایت از موسوی تا اجرا روی ناو
برای شناخت مواضع سیاسی تتلو باید به سال‌های نخست فعالیت او برگشت؛ زمانی که موسیقی زیرزمینی‌اش برای بخشی از مخاطبان جوان، نمادی از فاصله گرفتن از محدودیت‌های رسمی بود. او در انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۱۳۸۸ از میرحسین موسوی حمایت کرد؛ موضعی که با تصویر سال‌های بعد او تفاوت داشت. تتلو در آن دوره بیشتر به‌عنوان خواننده‌ای شناخته می‌شد که با قواعد رسمی موسیقی ایران کنار نمی‌آمد و برای فعالیت هنری با محدودیت مواجه بود.
اما این تصویر به‌تدریج تغییر کرد. در سال ۱۳۹۴، هم‌زمان با مذاکرات هسته‌ای ایران و قدرت‌های جهانی، تتلو آهنگ «انرژی هسته‌ای» را منتشر کرد؛ اثری در حمایت از برنامه هسته‌ای ایران که ویدئوی آن روی یک ناو نظامی ضبط شده بود. این اتفاق برای بسیاری از مخاطبانی که او را خواننده‌ای بیرون از چارچوب‌های رسمی می‌دانستند، پرسش‌برانگیز بود. هنرمندی که پیش‌تر به دلیل فعالیت بدون مجوز شناخته می‌شد، حالا در موضوعی مهم برای تبلیغات سیاسی و رسمی کشور موضعی همسو با حاکمیت گرفته بود.
این تغییر جهت در سال ۱۳۹۶ آشکارتر شد؛ زمانی که تتلو در انتخابات ریاست‌جمهوری ابتدا از محمدباقر قالیباف حمایت کرد و پس از کناره‌گیری قالیباف به نفع ابراهیم رئیسی، به صف حامیان رئیسی پیوست. او حتی از حسن روحانی خواست از رقابت کنار برود و در روز‌های پایانی تبلیغات انتخابات با رئیسی دیدار کرد.
تصاویر این دیدار به‌سرعت در رسانه‌ها منتشر شد و واکنش‌های گسترده‌ای به دنبال داشت. برای نخستین‌بار، یک خواننده زیرزمینی که موسیقی و سبک زندگی‌اش با معیار‌های رسمی فرهنگی همخوانی نداشت، به چهره‌ای در تبلیغات یک نامزد اصولگرا تبدیل شده بود. برخی چهره‌های این جریان نیز از دیدار دفاع کردند و آن را فرصتی برای ارتباط با نسل جوان دانستند. در مقابل، منتقدان این رفتار را نشانه‌ای از تناقض در رویکرد جریان اصولگرا می‌دیدند؛ جریانی که در مواردی با فعالیت هنرمندان مستقل مخالفت می‌کرد، اما در رقابت سیاسی حاضر بود از محبوبیت همان هنرمندان بهره بگیرد.
نزدیکی به اصولگرایان هم مشکل تتلو را حل نکرد
نکته مهم در ماجرای تتلو این بود که حمایت سیاسی از رئیسی به معنای حل اختلاف او با ساختار رسمی فرهنگی کشور نبود. تتلو همچنان مجوز فعالیت در داخل ایران را نداشت و در نهایت در سال ۱۳۹۷ به ترکیه رفت و در استانبول مستقر شد. او در خارج از ایران نیز به فعالیت موسیقی و انتشار مطالب جنجالی در شبکه‌های اجتماعی ادامه داد.
تتلو در سال‌های بعد نیز با انتشار مطالب جنجالی در شبکه‌های اجتماعی خبرساز ماند. بخشی از حواشی او به اظهارات و رفتارهایش درباره زنان و دختران مربوط می‌شد؛ موضوعی که در سال ۲۰۲۰ به بسته شدن صفحه اینستاگرام او انجامید. این حواشی اگرچه مستقیماً به مواضع سیاسی او مربوط نبود، بر تصویر عمومی‌اش تأثیر گذاشت و نشان داد که شهرت تتلو فقط به موسیقی و سیاست محدود نمانده است.
در آذر ۱۴۰۲، تتلو پس از بازگردانده شدن از ترکیه به ایران بازداشت شد. از آن زمان، پرونده قضایی او به یکی از موضوعات خبرساز در رسانه‌های ایران تبدیل شده است. اتهامات و احکام مطرح‌شده در پرونده او نیز در مقاطع مختلف خبرساز بوده‌اند؛ از جمله گزارش‌هایی درباره حکم اعدام به اتهام سب‌النبی که در ادامه، وضعیت حقوقی آن با موضوع توبه و رسیدگی قضایی گره خورد. شایعه سازی درباره احتمال آزادی او نیز همچنان ادامه دارد و همین چند هفته قبل نیز جنجال آفرین شده بود.
«پهلوی خر کیه؟»؛ بازگشت تتلو به دعوا‌های سیاسی؟
حالا پیام تازه‌ای که در صفحه یوتیوب تتلو منتشر شده، بار دیگر پای سیاست را به میان کشیده است. در این پیام، ادمین صفحه می‌گوید تتلو پس از آزادی آهنگی با عنوان «پهلوی خر کیه؟» منتشر خواهد کرد؛ اثری که بنا بر توضیح منتشرشده، قرار است بر این مضمون تأکید کند که «پادشاه فقط خداست».
انتخاب عنوانی صریح علیه پهلوی، آن هم با تأکید بر پادشاهی خدا، یادآور مواضعی است که تتلو در دوره نزدیکی به جریان اصولگرا از خود نشان می‌داد. این پیام می‌تواند نشانه‌ای از تلاش برای بازگشت به همان ادبیات سیاسی باشد؛ هرچند برای نتیجه‌گیری درباره موضع فعلی او، باید منتظر اظهارات روشن‌تر و مستقیم‌تر ماند.
تتلو؛ سیاست به‌مثابه ابزار دیده‌شدن؟
مرور سابقه تتلو نشان می‌دهد که او در مقاطع مختلف، از حمایت از میرحسین موسوی تا پشتیبانی از برنامه هسته‌ای و دیدار با ابراهیم رئیسی، مواضعی متفاوت اتخاذ کرده است. این تغییر‌ها را نمی‌توان بدون توجه به شرایط اجتماعی، محدودیت‌های فعالیت هنری و شیوه حضور او در فضای مجازی تحلیل کرد. در عین حال، شواهد موجود برای این نتیجه‌گیری که تمام مواضع سیاسی او صرفاً با هدف دیده‌شدن اتخاذ شدهاند، کافی نیست.
آنچه روشن است، نقش پررنگ سیاست در حاشیه‌های زندگی حرفهای اوست. تتلو در دوره‌ای با حمایت از یک نامزد اصولگرا به مرکز توجه رسانه‌ها آمد و حالا، در حالی که سرنوشت قضایی‌اش همچنان محل بحث است، نام پهلوی را به عنوان موضوع آهنگی احتمالی مطرح کرده است.
این ماجرا فقط درباره مواضع یک خواننده نیست؛ درباره فضای سیاسی‌ای هم هست که در آن، گاه هنرمندان، سیاست را پله و نردبان پیشرفت می‌کنند و گاه به دلیل محبوبیتشان به ابزار رقابت‌های جناحی تبدیل.
