هفتمین روز اعتراضات در ایران؛ تحول ادبیات رسانه‌های اصولگرا چه پیامی دارد؟

رویداد ۲۴| طی هفته گذشته، اعتراضات اجتماعی و اعتصابات صنفی در نقاط مختلف ایران ادامه یافته و امروز به هفتمین روز خود رسید. گزارش‌های رسمی منتشرشده این اعتصابات در شهر‌های متعدد کشور ادامه داشته است.

در سوی دیگر، گزارش‌های منتشرشده از سوی منابع رسمی و غیررسمی اشاره دارند به تحرکات معترضان کسبه و بازار‌ها به‌ویژه در تهران و چند شهر دیگر. این اعتراضات ریشه در فشار‌های اقتصادی، تورم بالا و کاهش قدرت خرید مردم دارد و کسبه و رانندگان را به تعطیلی مغازه‌ها و توقف فعالیت‌های خود در نشانه مخالفت با وضع موجود واداشته است. حتی تغییر رییس بانک مرکزی در اواخر هفته گذشته نیز نتوانست پالس مثبتی به بازار یا بازاریان بدهد.

نکته قابل توجه در پوشش رسانه‌ای این رویدادها، تغییر تدریجی لحن و واژگان در رسانه‌های اصولگرا است. در روز‌های نخست، رسانه‌های اصولگرا بیش از گذشته به واژگانی نزدیک‌تر به «اعتراض صنفی» و «مطلبات معیشتی» روی آورده‌اند و تأکید کمتری بر جنبه‌های امنیتی و «اغتشاش» دارند. این گرایش که نه اعلام رسمی بلکه در فضای گزارش و تیتر‌ها قابل مشاهده است، حکایت از پذیرش تدریجی واقعیت‌های اقتصادی و اجتماعی پشت اعتراضات دارد و نشان می‌دهد رسانه‌های رسمی در عمل در حال فاصله گرفتن از روایت صرفاً امنیتی هستند.

به مرور، اما بسیاری از رسانه‌های نزدیک به نهاد‌های نظامی و جریان اصولگرا از واژه‌هایی مانند «اغتشاشات» و «مختل‌کنندگان نظم» برای توصیف تجمعات و اعتصابات استفاده می‌کردند و سعی دارند این حرکت‌ها را در چارچوب امنیتی–انتظامی تحلیل کنند. این نوع ادبیات، تأکید بر «اقدامات ضد دولتی» و «عاملان بیگانه» را در اولویت پوشش خبری قرار می‌داد.

این تغییر ادبیات می‌تواند دو معنا داشته باشد: نخست پذیرش نسبی اینکه مطالبات معیشتی و اقتصادی بخش‌هایی از جامعه واقعی و مشروع است، و دوم اینکه رسانه‌ها به تدریج به پوشش واقع‌بینانه‌تر حوادث اجتماعی گرایش پیدا می‌کنند تا از آسیب‌زدن به اعتبار رسانه‌های رسمی جلوگیری کنند.

در کنار این مسائل، تغییر ادبیات رسانه‌های اصولگرا نشانه‌ای از زیر و بم‌های این رویداد است؛ روایتی که از رد کامل اعتراضات به سمت توجه به چالش‌های اقتصادی و اعتراضات صنفی در حال تغییر است، چه به‌دلیل فشار واقعی در جامعه و چه به انگیزه کاهش فاصله بین واقعیت‌های میدانی و پوشش رسانه‌ای رسمی. فرایندی که ممکن است در روز‌های آینده نیز ادامه یابد.