مشخصات بمب دقیق و نقطه زن GBU-39

رویداد۲۴| حسین فلاحی: بمب کم قطر GBU-39 یا (Small Diameter Bomb)، یک بمب هدایت‌شونده دقیق از کلاس ۲۵۰ پوندی (۱۱۳ کیلوگرمی) است که توسط شرکت بوئینگ برای نیروی هوایی ایالات متحده طراحی و ساخته داده شده است. GBU-39 کوچک و بسیار دقیق است و به هواپیما‌های تهاجمی اجازه می‌دهد تا در هر سورتی پرواز، مهمات بسیار بیشتری را حمل کنند و در عین حال با اهداف ثابت در برد‌های طولانی‌تر درگیر شوند. بمب GBU-39 رسماً در سال ۲۰۰۶ وارد خدمت شد.

طراحی بمب GBU-39

GBU-39، دارای طراحی برای حمل آسان، کارایی آیرودینامیکی و ماژولار است. طول این سلاح تقریباً ۱.۸ متر (۷۱ اینچ) و قطر بدنه آن ۱۹۰ میلی‌متر (۷.۵ اینچ) است. کیت بال قابل باز شدن آن، که از کامپوزیت گرافیت-اپوکسی ساخته شده است، پس از رهاسازی تا طول بال ۱.۵ متر (۵۹ اینچ) امتداد می‌یابد و نیروی بالابری و پایداری لازم را برای پرواز در مسافت‌های بیش از ۱۱۰ کیلومتر (۶۸ مایل) هنگام رهاسازی از ارتفاع بالا فراهم می‌کند.

هسته ساختاری بمب برای دوام بیشتر از فولاد با استحکام بالا ساخته شده است. عناصر کامپوزیتی به صرفه‌جویی در وزن و کاهش سطح مقطع راداری کمک می‌کنند. چهار باله دم، که در عقب بمب قرار دارند، توسط یک سیستم فعال‌سازی الکترومکانیکی داخلی که توسط یک باتری حرارتی تغذیه می‌شود، کنترل می‌شوند.

این باله‌ها مانورپذیری دقیق و تصحیح پرواز را در سراسر پروفایل پرواز مهمات فراهم می‌کنند. این مهمات دارای محفظه‌هایی برای سیستم‌های اویونیک، مجموعه هدایت، کلاهک و سیستم‌های قدرت است. طرح کلی، بقای بالایی را در شرایط آزادسازی با گرانش بالا پشتیبانی می‌کند و سازگاری بسیار خوبی با پرتابگر چهارگانه BRU-۶۱/A فراهم می‌کند. شکل و طرح باله‌های GBU-39 اجازه می‌دهد تا چندین بمب در محفظه‌های داخلی هواپیما‌های رادارگریز یا به صورت خارجی روی جنگنده‌های قدیمی نصب شوند.

کلاهک‌های GBU-39

بمب GBU-39، دارای یک کلاهک ۹۳ کیلوگرمی (۲۰۳ پوندی) با غلاف فولادی و ترکش‌خورنده است. این کلاهک برای نفوذ به سازه‌های ثابت سخت، از جمله سنگر‌های فرماندهی، پناهگاه‌های هواپیما و سایت‌های ذخیره‌سازی مستحکم طراحی شده است. GBU-39 از یک فیوز با عملکرد تأخیری استفاده می‌کند که به آن اجازه می‌دهد قبل از انفجار، بیش از ۱ متر (حدود ۳ فوت) در بتن مسلح نفوذ کند و حداکثر آسیب را در سازه‌های محافظت‌شده ایجاد کند.

برای عملیات در محیط‌های شهری یا جایی که باید خسارات جانبی به حداقل برسد، نوع GBU-39A/B FLM پوشش فولادی با یک پوسته کامپوزیتی فیبر کربنی استفاده می شود که بمب را با ماده منفجره متراکم فلزی (DIME) پر می‌کند. این ترکیب انفجاری، انفجار موضعی قدرتمندی با ترکش بسیار محدود ایجاد می‌کند و خسارات ناخواسته به غیرنظامیان یا زیرساخت‌های مجاور را به میزان قابل توجهی کاهش می‌دهد. نوع FLM به ویژه برای عملیات ضد شورش، ضد تروریسم و ​​​​عملیات‌های ضربتی دقیق در نزدیکی مناطق غیرنظامی ارزشمند است.

سیستم‌های هدایت GBU-39

موشک GBU-39 SDB از یک سیستم ناوبری اینرسی (INS) پیشرفته با کمک جی پی اس استفاده می‌کند که دارای یک واحد اندازه‌گیری اینرسی (IMU) ژیروسکوپ حلقه‌ای لیزری  هانیول HG۱۷۰۰ با یک گیرنده جی پی اس ناواسترایک  مجهز به SAASM (ساخت راکول کولینز) است. این ساختار به مهمات اجازه می‌دهد تا کارایی و هدف‌گیری دقیق را در محیط‌ها و مناطق دارای جی پی اس  ضعیف یا بدون جی پی اس حفظ کنند.

آنچه هدایت GBU-39 را از JDAM‌های سنتی متمایز می‌کند، الگوریتم تصحیح مسیر پرواز تطبیقی ​​آن است که به طور مداوم موقعیت و سرعت بمب را در زمان واقعی با استفاده از داده‌های اینرسی کنترل می‌کند. این امر یک مسیر نهایی بسیار دقیق را برای این سلاح تضمین می‌کند و خطر خطای ناشی از انحراف را، به ویژه در برد‌های فراتر از ۱۰۰ کیلومتر (۶۲ مایل) کاهش می‌دهد.

کاربرد GBU-39

موشک GBU-39 SDB از سیستم حمل هوشمند BRU-۶۱/A، که یک پرتابگر چهارتایی با قابلیت نگهداری چهار بمب است، پرتاب می‌شود. هر مهمات در یک محفظه جداگانه در داخل محفظه نصب شده است و دارای رابط‌های برق و داده جداگانه برای هدف‌گیری مستقل است. BRU-۶۱/A از پرتاب پنوماتیک برای به حداقل رساندن اثر و بهبود قابلیت اطمینان در شرایط مانور با شتاب گرانش بالا استفاده می‌کند.

این بمب برای استفاده در طیف وسیعی از جنگنده‌ها و بمب‌افکن‌های تاکتیکی، از جمله F-15E استرایک ایگل، F-16C/D فایتینگ فالکون ، F-22A رپیتور و تمام انواع F-35 لایتینگ 2 مورد تأیید قرار گرفته است. GBU-39 همچنین توسط بمب‌افکن‌های دوربرد مانند B-1B لنسر، B2A اسپیریت ، B-52H استراتوفورترس و MQ-9 رپتورحمل می‌شود. 

مشخصات فنی کلی GBU-39

• نوع: بمب با قطر کوچک مهمات هدایت شونده دقیق گلاید
• کشور طراح: ایالات متحده
• شرکت طراح: بوئینگ
• کاربر: ایالات متحده، اسرائیل، نروژ، کره جنوبی، استرالیا، هلند، عربستان سعودی
• کلاهک: انفجار نفوذی-ترکش‌پذیری؛ DIME (نوع FLM با ترکش کم)
• قابلیت‌های نفوذ: ۱ متر (۳.۳+ فوت) بتن مسلح
• دقت: ۵ متر CEP؛ مقاوم در برابر پارازیت و جعل سیگنال
• وزن: ۱۲۹ کیلوگرم (۲۸۵ پوند)؛ سرجنگی حدود ۹۳ کیلوگرم (۲۰۳ پوند)
• ابعاد| طول: ۱.۸ متر؛ قطر: ۰.۱۹ متر؛ طول بال: ۱.۵ متر

شلیک بمب GBU-39 توسط نیروی هوایی اوکراین - مارس ۲۰۲۵