مشخصات ATACMS ارتش آمریکا

رویداد۲۴| حسین فلاحی:  روز گذشته ارتش آمریکا با سیستم موشکی تاکتیکی مشترک (ATACMS)، پایگاه هوایی بوشهر را مورد هدف قرار داد. در ادامه این مطلب به بررسی ATACMS خواهیم پرداخت.

ATACMS چیست؟

ATACMS (سیستم موشکی تاکتیکی مشترک)، یک سیستم موشکی بالستیک تاکتیکی کوتاه/میان‌برد ارتش ایالات متحده است. ATACMS برای هدف قرار دادن اهداف نقطه‌ای مانند پست‌های فرماندهی، سکو‌های پرتاب موشک، تأسیسات پدافند هوایی، گره‌های ارتباطی و انبار‌های مستقر در عمق خطوط دفاعی طراحی شده است. ATACMS می‌تواند در تمام شرایط آب و هوایی و در هر ساعت از روز عملیاتی شود.

بیشتر بخوانید: مشخصات ناو شارل دوگل چیست؟ | ناو هواپیمابر فرانسوی که به مدیترانه اعزام شد

تاریخچه توسعه ATACMS

توسعه ATACMS در سال ۱۹۸۲ آغاز شد. وزارت دفاع آمریکا در سال ۱۹۸۰ برنامه‌های CSWS (سیستم تسلیحاتی پشتیبانی نیروی زمینی) را به عنوان جانشین MGM-۵۲ Lance آغاز و CSW ( سلاح دورایستای متعارف) نیروی هوایی را در برنامه JTACMS (سیستم موشکی تاکتیکی مشترک) ادغام کرد. در سال ۱۹۸۵، پس از اعطای قرارداد‌های پیش‌توسعه به چندین شرکت، نیروی هوایی ایالات متحده از این برنامه خارج شد و JTACMS به ATACMS تغییر نام داد.

در ماه مه ۱۹۸۶، قرارداد اصلی توسعه ATACMS به شرکت  لینگ-تمکو-ووت (Ling-Temco-Vough) اعطا شد و اندکی پس از آن موشک MGM-۱۴۰ به آن اختصاص داده شد. اولین آزمایش موشک XMGM-۱۴۰A در آوریل ۱۹۸۸ انجام و در دسامبر همان سال، تولید با نرخ پایین آغاز شد. سامانه موشکی ضدهوایی MGM-۱۴۰A ATACMS در ژانویه ۱۹۹۱ عملیاتی و جایگزین موشک بالستیک کوتاه‌برد MGM-۵۲ Lance SRBM شد.

در سال ۱۹۹۲ بخش موشکی LTV توسط شرکت لورال خریداری شد و شرکت لورال ووت سیستمز تشکیل شد که این شرکت در سال ۱۹۹۶ توسط لاکهید مارتین خریداری شد. پیمانکار اصلی فعلی ATACMS، شرکت لاکهید مارتین است.

انواع موشک 

ATACMS، موشک‌های سطح به سطح هستند که از وسایل نقلیه‌ای مانند سیستم راکتی توپخانه‌ای با تحرک بالا (HIMARS) یا سیستم راکتی پرتاب چندگانه M۲۷۰ (MLRS) شلیک می‌شوند. این موشک انواع مختلفی دارد.

MGM-140A: موشک MGM-140A دارای برد مؤثر ۱۶۵ کیلومتر، هدایت اینرسیایی و کلاهکی حامل ۹۵۰ مهمات فرعی M۷۴ است. موشک MGM-۱۴۰A که با نام ATACMS Block I نیز شناخته می‌شود، توسط یک موتور راکتی سوخت جامد تک مرحله‌ای نیرو می‌گیرد و توسط یک سیستم اینرسی مبتنی بر ژیروسکوپ حلقه‌ای لیزری به سمت هدف هدایت می‌شود. کلاهک آن شامل ۹۵۰ بمب کوچک ضد نفر/ضد تجهیزات M۷۴ است. این موشک از یک پرتابگر M۲۷۰ MLRS (سیستم راکت‌انداز چندگانه) پرتاب می‌شود و حداکثر برد آن حدود ۱۶۵ کیلومتر (۱۰۰ مایل) است. ATACMS قابلیت انهدام سایت‌های موشکی تاکتیکی سطح به سطح، سایت‌های پدافند هوایی و مجتمع‌های C۳ (فرماندهی، کنترل و ارتباطات) را دارد.

MGM-140B: در سال ۱۹۹۲، طراحی یک موشک ارتقاءیافته با نام MGM-۱۴۰B ATACMS Block IA آغاز شد. MGM-140B از جی پی اس در سیستم هدایت خود استفاده می‌کند که دقت را در برد‌های طولانی به طور قابل توجهی افزایش می‌دهد. برای بهره‌برداری کامل از این ویژگی جدید، وزن کلاهک کاهش یافت و تنها ۲۷۵ بمب کوچک M۷۴ حمل می‌شود که برد را به ۳۰۰ کیلومتر (۱۸۵ مایل) افزایش می‌دهد. اولین تست XMGM-140B در اکتبر ۱۹۹۴ انجام شد و MGM-140B در سال ۱۹۹۸ وارد خدمت شد.  

MGM-140C: نام MGM-140C در ابتدا به ATACMS Block II اختصاص داده شد که مهمات هدایت‌شونده نورثروپ گرومن BAT (ضد تانک) را حمل می‌کرد. نوع تولیدی MGM-140C با دریافت ارتقاهایی تحت برنامه موسوم به "TACMS ۲۰۰۰" (T۲K) انجام شد. برنامه ATACMS Block II در اواخر سال ۲۰۰۳ خاتمه یافت.

MGM-140D: به عنوان موشک ارتقا یافته با پیشرفت‌های ساختاری متعدد تعریف شده است. به احتمال زیاد، این به ارتقاء MGM-۱۴۰140B ATACMS Block IA اشاره دارد.

MGM-140E: نوع ATACMS Block IVA که در ابتدا با نام Block IA Unitary شناخته می‌شد و MGM-140E نامگذاری شده بود، نیز مشمول برنامه بهبود T۲K بوده است. این موشک اکنون با نام MGM-۱۶۸168A ساخته می‌شود. انواع MGM-164 و MGM-168 از یک کلاهک انفجاری (انفجاری) یکپارچه استفاده می‌کنند. این مهمات در تعدادی از درگیری‌ها، از جمله جنگ خلیج فارس ۱۹۹۰-۱۹۹۱، جنگ عراق ۲۰۰۳ و جنگ اوکراین، مورد استفاده قرار گرفته‌اند.

ATACMS Block III: یک نسخه نفوذگر به اهداف سخت با برد برنامه‌ریزی شده حدود ۲۲۰ کیلومتر بود. Block III که با نام TACMS-P نیز شناخته می شود از سال ۲۰۰۱ به عنوان یک برنامه ACTD (نمایش فناوری مفهومی پیشرفته) تأمین مالی شد و اولین پرواز نمونه اولیه TACMS-P در مارس ۲۰۰۴ انجام شد. این برنامه متعاقباً خاتمه یافت.

مشخصات فنی کلی ATACM

نقش: سیستم موشکی بالستیک کوتاه برد/ میان برد
کشور سازنده: ایالات متحده
شرکت سازنده: لینگ-تمکو-ووت
دقت: حدود ۱۰ متر یا کمتر
وزن: ۱۶۰۰ تا ۲۳۰۰ کیلوگرم بسته به نوع خاص موشک
سرعت: تقریباً ۳ ماخ یا حدود ۳۷۰۰ کیلومتر در ساعت
سیستم‌های هدایت:جی پی اس/اینرسی
برد: ۱۶۰ تا ۳۰۰ کیلومتر