هشدار یک دیپلمات پیشین: بنبست تهران و واشنگتن وارد فاز خطرناک شد | مذاکرات به آخر خط رسید؟
رویداد۲۴| روزنامه شرق در سرمقالهای با عنوان «مذاکره درباره مذاکره» به بررسی آخرین تحولات میان ایران و آمریکا پس از رد پیشنهاد تهران از سوی دونالد ترامپ پرداخته است.
کوروش احمدی، دیپلمات پیشین، در این یادداشت نوشته است: «ترامپ ساعاتی بعد از دریافت آخرین پیشنهاد ایران با انتشار پیامی آن را "کاملا غیرقابلقبول" خوانده است.»
به نوشته احمدی، خبرگزاری صداوسیما گزارش داده که «ایران در پیشنهاد خود طرح آمریکا را که به معنای تسلیم ایران در برابر زیادهخواهی ترامپ بود، رد کرده و بر ضرورت پرداخت خسارتهای جنگ توسط آمریکا و حاکمیت ایران بر تنگه هرمز، ضرورت پایان تحریمها و آزادسازی اموال و داراییهای توقیفشده کشورمان تأکید کرده است».
او همچنین به گزارش خبرگزاری تسنیم اشاره میکند که بر اساس آن، «مباحثی مانند تضمین عدم تجاوز نظامی، بیرونبردن نیروهای نظامی آمریکا از محیط پیرامونی ایران، رفع محاصره دریایی، آزادسازی داراییهای بلوکهشده ایران، پرداخت غرامت، لغو تحریمها و پایان جنگ در همه جبههها از جمله لبنان، سازوکار جدید تنگه هرمز و... بخشی از مباحثی است که در پیشنهاد ۱۴ بندی ایران گنجانده شده است».
احمدی در ادامه مینویسد: «با توجه به اینکه قاعدتا مقامات ما از قبل میتوانستهاند پیشبینی کنند که پیشنهادی با چنین محتوایی نمیتوانسته مورد قبول ترامپ قرار گیرد، شاید این پیشنهاد را با هدف چانهزنی ارائه کرده باشند؛ اما مسئله این است که آیا ترامپ نیز چنین فکر میکند و آماده ورود به یک روند چانهزنی هست یا خیر.»
این دیپلمات پیشین معتقد است که «چانهزنی از طریق تبادل اصلاحیههایی در یک متن ممکن است به آخر خط رسیده باشد و ادامه کار از این طریق دیگر ممکن نباشد».
در بخش دیگری از این سرمقاله آمده است: «بعد از ملاقاتی که بین قالیباف و جیدی ونس در اسلامآباد انجام شد و در نوع خود منحصربهفرد بود، شواهدی حاکی از اینکه ملاقات دیگری با آن ویژگیها در آینده نزدیک ممکن باشد، وجود ندارد.»
احمدی روند کنونی را حتی نسبت به مذاکرات غیرمستقیم پیش از جنگ ۴۰ روزه «عقبگرد» توصیف کرده و نوشته است: «هدف تاکنون این بود که طرفین از این طریق بتوانند در قالب یک طرح یا نقشه راه یا یادداشتتفاهم نحوه انجام مذاکرات را مشخص کنند و درباره لجستیک و دستور کار به توافق برسند؛ یعنی تاکنون در واقع مذاکره درباره نحوه مذاکره انجام میشد.»
او تاکید میکند: «اکنون که نتیجهای از این طریق حاصل نشده، فعلا چارهای نیست جز اینکه از ادامه بنبست صحبت کنیم و ببینیم عوارض و عواقب این بنبست در شرایط کنونی برای کشور چه میتواند باشد.»
در ادامه این یادداشت، احمدی به اولویتهای دولت ترامپ اشاره کرده و نوشته است: «به نظر میرسد تمرکز ترامپ تنها بر برنامه غنیسازی در ایران و محموله اورانیوم ۶۰ درصدی است و توجهی به برنامههای موشکی و منطقهای ایران ندارد.»
او در عین حال هشدار میدهد که هرچند مسائل موشکی و منطقهای برای اسرائیل اهمیت دارد، اما «اسرائیل بدون مجوز آمریکا قادر به اقدام نظامی علیه ایران نخواهد بود».
به اعتقاد این تحلیلگر، احتمال وقوع جنگی گسترده پایین است، اما واشنگتن ممکن است مسیر دیگری را در پیش بگیرد. احمدی مینویسد: «بعید به نظر میرسد که انجام یک جنگ تمامعیار دیگر در اولویت ترامپ باشد. محتمل است که او بر اعمال فشار اقتصادی و محاصره دریایی و احیانا تلاش برای بازکردن تنگه هرمز متمرکز شود.»
در بخش پایانی این سرمقاله نیز آمده است: «ترامپ اکنون بدون شک با بزرگترین بحران دوران ریاستجمهوریاش مواجه است. او به نحوی عمل کرده که راه پس و پیش را به روی خود بسته است.»
احمدی در پایان هشدار میدهد: «او ممکن است از هر طریق دیگری جز یک جنگ تمامعیار که یک بار آزموده شده و حاصلی نداشته، بکوشد تا مانع رسیدن جامعه ایران به حداقلی از قرار و ثبات شود و وضعیت اقتصادی-اجتماعی همچنان در حالت تعلیق باقی بماند.»
