خروج خریداران دلار از بازار

رویداد۲۴| کارشناسان معتقدند افزایش خوش‌بینی‌ها نسبت به توافق احتمالی بین ایران و آمریکا بر سر پایان دادن به جنگ، یکی از اصلی‌ترین دلایل افت قیمت‌ها در بازار ارز و به تبع آن بازار طلا بوده است. در کنار این موضوع، افزایش بازدهی بازار سرمایه در روز‌های اخیر نیز یکی دیگر از دلایل افت تقاضای سفته بازانه برای دارایی‌های امن معرفی می‌شود.

روز گذشته، معاملات بازار سکه و طلای داخلی در نرخ‌های پایین‌تری نسبت به روز پنج‌شنبه قرار داشتند. این در حالی است که روز جمعه بازار جهانی طلا، در واکنش به افزایش احتمال توافق ایران و آمریکا روند صعودی طی کرده بود.

روز شنبه، بازار ارز و طلا با ادامه‌دار بودن روند کاهش تقاضا مواجه بودند. روند کاهش تقاضا که از اواخر هفته گذشته آغاز شده بود، در نخستین روز هفته جاری نیز ادامه پیدا کرد. روز شنبه، هر دلار آمریکا در بازار آزاد و فیزیکی در نرخ ۱۷۰هزار تومان به فروش رسید. کارشناسان معتقدند خوش‌بینی فعالان بازار نسبت به احتمال توافق بین ایران و آمریکا، اصلی‌ترین عامل کاهشی شدن روند نرخ دلار است.

رصد سخنان منتشرشده از سوی منابع داخلی و خارجی در روز‌های اخیر، احتمال دستیابی به توافقی میان ایران و آمریکا برای پایان جنگ را بیش از همیشه نزدیک نشان می‌دهد. با این حال، هنوز چنین توافق یا تفاهم‌نامه‌ای به امضای مقامات عالی رتبه دو کشور نرسیده است.

در این بین، برخی اخبار منتشرشده در راستای احتمال توافق از قدرت بیشتری برخوردارند و توانایی اثرگذاری فوری بر بازار دارند. جمعه شب، ساعاتی قبل از رفتن بازار‌های جهانی به تعطیلات هفتگی، رئیس‌جمهور آمریکا از رفع محاصره دریایی ایران خبر داد. این خبر هم بر نرخ لحظه‌ای تتر و هم بر نرخ‌های بازار‌های جهانی اثر گذاشت.

نرخ لحظه‌ای تتر که از روز سه‌شنبه هفته گذشته تا روز جمعه در بازه ۱۷۰.۷هزار تومان تا ۱۷۴هزار تومان در نوسان بود، بعدازظهر روز جمعه تا ۱۶۹.۲هزار تومان کاهش یافت. در ساعات بعدی، این رمزارز بخشی از کاهش خود را بازیابی کرد و تا بعدازظهر روز شنبه نوسانات محدودی داشت و در محدوده ۱۷۰هزار تومان معامله شد.

روز جمعه، نرخ جهانی طلا که نسبت به محتمل شدن توافق میان ایران و آمریکا واکنش نشان داده بود و بخشی از افت‌های روز‌های قبل را جبران کرده بود، با سخنان جدید رئیس‌جمهور ایالات متحده، دومین روند افزایشی خود در روز جمعه را پیش گرفت. همچنین، قیمت نفت خام برنت و نفت خام آمریکا در قرارداد‌های آتی با ۲درصد کاهش مواجه شدند و در پایین‌ترین سطح ۶هفته اخیر خود قرار گرفتند.

مذاکرات برای پایان دادن به جنگ در خلیج‌فارس ن‌زدیک به ۲ ماه است که ادامه دارد و گزارش‌هایی از توافق برای پایان جنگ، می‌تواند امیدواری بازار‌ها را برای رفع اختلال در عرضه انرژی افزایش دهد. کارشناسان بازار‌های جهانی معتقدند با وجود احتمال پیشرفت در مذاکرات میان ایران و آمریکا، نرخ جهانی طلا برای رشد با موانعی روبه‌رو است.

از یک‌سو، اختلالی که در حمل‌ونقل و زیرساخت‌های انرژی تاکنون به‌وجود آمده است، می‌تواند بر قیمت نفت حداقل تا ماه اکتبر اثرگذار باشد که در نتیجه آن فدرال‌رزرو آمریکا و سایر بانک‌های مرکزی مهم را به حفظ رویکرد محتاطانه وادار کند.

داده‌های تورم آمریکا نشان داد که تورم در ماه آوریل سریع‌ترین رشد خود را در سه سال اخیر ثبت کرده است. این موضوع انتظارات بازار را تقویت کرده که فدرال‌رزرو نرخ‌های بهره را احتمالا تا سال۲۰۲۷ بدون تغییر نگه خواهد داشت.

از سوی دیگر، در سایر نقاط جهان نیز بانک‌های مرکزی و دولت‌ها در واکنش به افزایش قیمت‌های انرژی سیاست‌هایی اتخاذ کرده‌اند که باعث کاهش تقاضای طلا شده است. برای مثال تقاضای طلا در هند به‌دلیل افزایش عوارض واردات ضعیف باقی ماند. همچنین در چین که بزرگ‌ترین مصرف‌کننده طلا محسوب می‌شود، حاشیه سود معاملات طلا کاهش یافت؛ زیرا فعالان بازار با احتیاط بیشتری نسبت به نرخ‌های فعلی بازار‌ها عمل می‌کنند.

وضعیت بازار ارز و طلا در اولین روز هفته

نرخ ۱۷۰هزار تومانی اسکناس دلار در روز گذشته، ۱۰۶درصد (بیش از دوبرابر) بالاتر از قیمت آن در روز مشابه سال گذشته است، با این حال این نرخ در آستانه کانال ۱۷۰هزار تومان است؛ کانالی که یک ماه است نرخ دلار به آن وارد شده و هنوز برای عقب‌نشینی از آن تردید دارد.

نرخ اسکناس دلار در ۹اردیبهشت‌ماه سال جاری برای نخستین‌بار در تاریخ اقتصاد ایران به کانال ۱۷۰هزار تومان وارد شد و حتی تا ارقام انتهایی کانال ۱۸۰هزار تومان نیز پیشروی کرد. در نهمین روز ماه گذشته، نرخ دلار که تا پیش از آن در کانال ۱۵۰هزار تومان قرار داشت، با ۱۵هزار تومان افزایش به رقم ۱۷۲هزار تومان رسید.

در آن ماه، نرخ دلار بعد از دو روز قرارگیری در کانال ۱۷۰هزار تومان به کانال ۱۸۰هزار تومان جهش کرد و بعد از آن، تا دو هفته میان این دو کانال در نوسان بود. با گذشت زمان از قرارگیری نرخ دلار در کانال‌های جدید قیمتی، از دامنه نوسانی قیمت این ارز کاسته می‌شد. به‌طوری‌که یا نرخ دلار نسبت به روز قبل بدون تغییر می‌ماند یا تنها هزار تومان افزایش یا کاهش می‌یافت.

این روند که به اصطلاح برخی کارشناسان به کف‌سازی معروف است این احتمال را تقویت می‌کند که بازار بعد از مطمئن شدن از وجود تقاضا برای قیمت‌های فعلی به سطوح بالاتری افزایش خواهد یافت. کارشناسان اعلام کردند در چنین شرایطی که دیگر اخبار منفی توانایی ایجاد رشد در نرخ دلار ندارد، احتمالا انتشار اخبار مثبت و همچنین اقدامات سیاستگذار می‌تواند بیش از گذشته بر روند بازار تاثیر گذار باشد.

برخی کارشناسان معتقدند، روز بیست‌ونهم اردیبهشت‌ماه، دقیقا در شرایطی که نرخ دلار در حال تجربه محک‌زنی نرخ‌ها بود، سیاستگذار با بازگشایی کنترل‌شده بازار سرمایه (بورس) توانست روند کف‌سازی بازار ارز را متوقف کند. برخی معتقدند بازگشایی بورس بعد از طولانی‌ترین توقف از سال ۱۳۵۸ تاکنون و در دورانی که درباره تداوم آتش‌بس تردید وجود داشت، توانست سیگنالی از عادی شدن شرایط به فعالان اقتصادی مخابره کند.

همچنین بسیاری از کارشناسان معتقدند ورود پول به بازار سرمایه و رونق در آن، باعث شد بورس به‌عنوان بازار جانشین بازار ارز و طلا عمل کند و حتی از جذابیت بالاتری برخوردار باشد. بر این اساس ممکن است ورود پول به بازار سرمایه را بتوان یکی از موانع افزایش تقاضا در بازار ارز و طلا معرفی کرد.

روز شنبه که نرخ دلار، با هزار تومان کاهش نسبت به روز پنج‌شنبه مواجه بود، بازار سرمایه رکورد تاریخی ثبت کرد. در این روز برای اولین‌بار در تاریخ بورس ایران، در یک ساعت خاص هیچ سهمی منفی نبود. این رخداد در حالی به وقوع پیوست که معمولا رشد قیمت دلار یکی از دلایل افزایش ارزش سهم‌ها معرفی می‌شود.

بررسی‌ها نشان می‌دهد در شرایطی که بازدهی بازار سرمایه افزایش یابد، تقاضا برای دلار و طلا که به عنوان دارایی‌های امن شناخته می‌شوند، کاهش پیدا می‌کند.

این رخداد در بازار‌های جهانی نیز در حال وقوع است و افزایش بازدهی بازار‌های سرمایه‌ای، یکی از دلایلی است که در حال حاضر از رشد تقاضا برای دارایی‌های امن مانند طلا جلوگیری می‌کند. این موضوع به معنی آن است که سرمایه‌گذاران حاضر به پذیرش ریسک بالاتر شدند و بخشی از پول خود را از دارایی‌های امن مانند طلا و دلار به سمت سهام منتقل کرده‌اند.

البته در عمل این رابطه همیشه یک‌به‌یک نیست و عوامل مختلفی مانند تورم، سیاست‌های بانک مرکزی و تنش‌های ژئوپلیتیک می‌توانند این الگو را تغییر دهند.

با وجود آنکه روز جمعه، نرخ جهانی طلا، بخشی از کاهش‌های اخیر خود در هفته گذشته را جبران کرد؛ ولی نرخ‌ها در بازار طلایی داخلی با شیبی محدود به روند نزولی خود ادامه داند.

روز شنبه، سکه طلای طرح جدید در رقم ۱۸۰میلیون تومان به فروش رسید. این نرخ پایین‌ترین نرخ ثبت‌شده برای معاملات این قطعه طلایی طی یک ماه اخیر است. در این روز نیم‌سکه طلا در نرخ ۹۴میلیون تومان و ربع‌سکه طلا در نرخ ۵۲میلیون تومان به فروش رسیدند.

روز شنبه هر گرم طلای ۱۸عیار با ۱۲۰هزار تومان کاهش قیمت نسبت به روز پنج‌شنبه در رقم ۱۸میلیون تومان به فروش رسید. این نرخ‌ها مربوط به ظهر روز گذشته است و در ساعات بعد از ظهر نرخ انواع قطعات طلایی به روند نزولی خود ادامه دادند.