انزوای دیپلماتیک قطر آغازگر جنگ اعراب با ایران است؟

رویداد۲۴- قدرت‌های سنی حوزه خلیج‌فارس مدت‌ها است که به دنبال جنگ با ایران هستند. شرایط فعلی می‌تواند بهانه‌ای باشد که آن‌ها می‌خواهند.

به گزارش رویداد۲۴ به نقل از فارن پالسی، سارایوو 1914، دوحه 2017؟ ممکن بود در لحظه تاریخی مشابه ترور وارث امپراتوری اتریش-مجارستان باشیم که منجر به جنگ بزرگ شد. این بار اما درگیری احتمالی میان نیروهای سعودی-امارات و ایران است. واشنگتن باید خیلی سریع در جهت توقف این جنگ اقدام کند، نه اینکه منتظر آغاز قتل‌عام و کشتارها باشد.

هدف اسمی عربستان و امارات کشور قطر است که مدت‌ها است از اجماع اعراب حوزه خلیج‌فارس علیه ایران جدا شده است. ریاض و فهرست رو به رشدی از کشورهای عرب روز دوشنبه روابط خود را با این امیرنشین گازخیز قطع کردند و عربستان اعلام کرد مجوز پروازهای قطر را لغو کرده، مرز زمینی را بسته و ورود کشتی‌های قطری به آب‌هایش را ممنوع کرده است. با هر تعریفی، این یک اقدام خصمانه و شیپور جنگ است. 

ایران در واکنش به این اقدام، اعلام کرد ک به قطر اجازه می‌دهد از سه بندر خود برای جمع‌آوری مواد غذایی وارداتی که به آن وابستگی دارد، استفاده کند- ژستی که از دیدگاه ریاض و ابوظبی تنها بیانگر روابط خائنانه دوحه با تهران را تأیید می‌کند.

دست‌کم دو روایت ما را به این نقطه رسانده است. اگر دولت قطر را باور داشته باشید، خبرگزاری رسمی قطر در 24 ماه می هک شده بود و یک خبر تقلبی به نقل از امیر این کشور منتشر کرد مبنی بر اینکه «هیچ دلیلی در پس خصومت اعراب با ایران وجود ندارد.» این گزارش که ادعا می‌شود تقلبی است، حمایت قطر از اخوان المسلمین و حامی فلسطینی‌اش، حماس را نشان می‌دهد و تأکید می‌کند که روابط دوحه با اسرائیل نیز خوب است.

قطر خود را قربانی توطئه ریاض و ابوظبی می‌بیند که علیرغم عضویت در شورای همکاری خلیج‌فارس، دشمنی تاریخی با دوحه دارند. دوحه که به زنان اجازه رانندگی می‌دهد و نوشیدن الکل را برای خارجیان مجاز می‌داند، عربستان را متهم می‌کند که چهره وهابیت را خراب می‌کند. درعین‌حال ابوظبی حمایت دوحه از اخوان المسلمین که در امارات ممنوع است را محکوم می‌کند.

اهمیت قطر به‌عنوان کشوری که حدود 200 هزار نفر شهروند دارد را به‌سختی می‌توان توصیف کرد. خارجی‌هایی که در این کشور زندگی می‌کنند گاهی اوقات دچار سردرگمی می‌شوند. این در حالی است که قطر بالاترین نرخ سرانه درآمد روی زمین را دارد. این امارت پس از ایران، بزرگ‌ترین ذخایر گاز نفتی جهان را در اختیار دارد و یک صادرکننده بزرگ از بریتانیا تا ژاپن است. 

واشنگتن می‌تواند نقش مهمی در آرام کردن این شرایط بالقوه انفجاری داشته باشد. ممکن است که مقامات آمریکا گمان کرده باشند که قطر در عملکرد تعاملی خود میان آمریکا و ایران، بی‌طرفانه برخورد کرده باشد- اما بروز بحران میان دوحه و ریاض یا کشمکشی که قطر را به دامان ایران می‌اندازد، به نفع هیچ‌کس نیست. 

ضمن این‌که به نظر می‌رسد ریاض و امارات در حال راه‌اندازی سایت‌های جایگزین برای نیروهای آمریکایی مستقر در العدید هستند. البته اعتبار آن‌ها آن‌قدر که مدعی هستند خوب نیست. در سال 2003 عربستان نیروهای آمریکا را از پایگاه هوایی ولیعهد سلطان بیرون کرد تا در پی حملات 11 سپتامبر با افراط‌گرایی اسلامی خود مقابله کند. ابوظبی در حال حاضر میزبان تانکر و هواپیماهای شناسایی آمریکا است اما زمان زیادی برای تأسیس یک مرکز فرماندهی مجهز برای جایگزینی تأسیسات در العدید لازم است.

این تقابل آزمونی برای دولت جوان ترامپ است. همین چند هفته پیش بود که در روند تصویربرداری در ریاض، محمد بن زیاد آل نهیان، ولیعهد امارات در کنار امیر تمیم از قطر ایستاد تا بتواند سمت راست رئیس‌جمهور آمریکا قرار بگیرد. حال عربستان و امارات سعی دارند همین کار را در عرصه بین‌المللی انجام دهند. از میان تمام بحران‌های ممکن در خاورمیانه، مشاوران ترامپ احتمالاً هرگز به این یکی اشاره نکرده بودند.