سایه روشن تأثیر سخنان ترامپ در بازار ارز ایران

رویداد۲۴-بازار ارز و به‌دنبال آن طلا روزهای پرنوسانی را پشت سرمی گذارند. گرچه همواره نرخ ارز نوسانی در محدوده 10 درصد داشته است، ولی طی چند روز اخیر و تحت هیجاناتی که از آنسوی مرزها وارد کشور شد، میزان نوسان نرخ‌ها هم بالا رفت. به طوری که دیروز برای نخستین بار در سال‌جاری دلار امریکا از مرز 4 هزار تومان عبور کرد و خود را به 4040 تومان رساند. دراین روز یورو و پوند نیز با جهش‌های قیمتی مواجه شدند و رکوردهای تازه‌ای را به ثبت رساندند.

اما روزگذشته برخلاف روال دوشنبه نرخ دلار و یورو در بازار معکوس شد و عقب‌نشینی کرد. به گونه‌ای که در زمان تنظیم این گزارش دلار با افت 20 تومانی به 4021 تومان و یورو با کاهش 11 تومانی به 4835 تومان رسید. البته دراین روز پوند و درهم همچنان به روند صعودی خود ادامه دادند و پوند نیز 48 تومان دیگر رشد کرد و به 5384 تومان دست یافت و درهم  با افزایش 3 تومانی 1122 تومان قیمت‌گذاری شد. تحت تأثیر عقبگرد نرخ دلار در بازار دیروز سکه و طلا هم قیمت‌ها کاهشی شد. درحالی که روز دوشنبه هر قطعه سکه تمام بهار آزادی از یک میلیون و 310 هزار تومان گذشته بود، دیروز در اکثر قطعات سکه قیمت‌ها کاهشی بود. این درحالی است که اونس جهانی طلا به‌عنوان یکی از عوامل مهم تأثیرگذار در قیمت سکه و طلای داخلی در این روز 4.5 دلار بالا رفته بود ولی تأثیر افت دلار بیش از آن در بازار بود. دیروز هر قطعه سکه تمام طرح جدید با کاهش 8500 تومانی یک میلیون و 304 هزار تومان قیمت خورد. سکه تمام طرح قدیم نیز در این روز با قیمت یک میلیون و 267 هزار تومان 10 هزار تومان کاهش یافت. اما نیم سکه و ربع سکه بدون تغییربا ترتیب با قیمت‌های 670 و 392 هزار تومان ارزش‌گذاری شد. در بازار طلا هم هر گرم طلای 18 عیار 124 هزار و 367 تومان قیمت خورد که نسبت به روز دوشنبه هزار و 177 تومان کمتر بود.
عیار سنجی سخنان ترامپ
اینکه چه عواملی باعث افزایش نوسان قیمتی در بازار ارزشده است و چشم‌انداز آن چگونه خواهد بود، یکی از مهم‌ترین بحث‌های کارشناسی است که این روزها در فضای رسانه‌ای مطرح می‌شود. برخی از کارشناسان اعتقاد دارند که این نوسانات موقتی بوده ولی عده‌ای دیگر معتقدند که سرانجام دولت باید تکلیف خود را با واقعی کردن نرخ ارز روشن کند تا هراز گاهی با چنین نوساناتی که ناشی از غیرواقعی بودن نرخ آن است مواجه نباشیم.
در این باره رئیس کل بانک مرکزی در خصوص نوسانات نرخ ارز طی چند روز اخیر گفت: ارزهای مختلف در دنیا نوساناتی دارند و چیز عجیبی نیست و حتی قوی‌ترین ارزها هم دچار نوسان نرخ برابری با ارزهای دیگر می‌شوند.
ولی‌الله سیف در گفت‌و‌گو با ایرنا، بیان کرد: واقعیت‌های اقتصادی در هر کشوری شرایطی را اقتضا می‌کند و چیزی نیست که بشود با دستور آن را در یک شرایط خاص و ثابت نگه داشت. اصولاً این برابری و متعادل بودن بازار ارزی در فضاهایی باثبات و قابل اتکا باقی می‌ماند که شرایط بر مبنای واقعیت‌ها باشد و عرضه و تقاضا نرخ را تعیین کند. وی اضافه کرد: بانک مرکزی نسبت به نوسان نرخ ارز بی‌تفاوت نیست و وظیفه دارد که از نوسانات هیجانی بازار ارز جلوگیری کند و اگر بانک مرکزی مداخله کند، ممکن است به شکل موقت بشود بازار را کنترل کرد، اما شرایط باز به همان شرایط قبل برمی گردد و این امر بازار را از پیش‌بینی پذیر شدن خارج می‌کند.
وی ادامه داد: اگر بانک مرکزی وظیفه‌اش را درست انجام دهد، اخبار هیجانی تأثیری در بازار ایجاد نمی‌کند و باید سعی کنیم که این فضا را ایجاد کنیم.
وی با کم اثر دانستن آثار سخنان ترامپ در بازار ارز تأکید کرد: اوج تأثیر حرف‌های ترامپ در امور بانکی آثار هیجانی است که ممکن است در بازار ارز ایجاد شود ولی این اثرات بلندمدت نخواهد بود. وی افزود: به‌دلیل شفافیتی که در بازار وجود دارد، شاید حرف‌های خاص اصلاً اثری هم نداشته باشد و اگر اثری هم داشته باشد، موقت و زودگذر خواهد بود و نباید فعالان حاضر در بازار تحت تأثیر این هیجانات قرار گیرند. وی اظهار کرد: طی پنج سال گذشته در کشور ما نمونه‌های بارزی از این آثار موقت را داشتیم که نوسانات کوچک ایجاد شده ولی بلافاصله تبدیل به وضعیت باثبات شد.
به گفته وی توقع زیادی از سند برجام داشتن طبیعتاً زیاد درست نیست و از آن طرف هم اگر بگوییم که هیچ تأثیری نداشته آن هم غلط است چرا که به موجب سند برجام، تحریم‌های ثانویه برداشته شده است.
این درحالی است که لطفعلی بخشی عضو هیأت علمی دانشگاه علامه طباطبایی در گفت‌و‌گو با «ایران» اعتقاد دارد که عامل اصلی نوسانات اخیر سخنان ترامپ رئیس جمهوری امریکاست. به گفته این اقتصاددان همواره سایر عوامل که در بازار ارز اثر دارند در کشور وجود داشته است ولی این واکنش بازار به سخنان ترامپ و احتمال بازگشت تحریم‌هاست که نوسان قیمت‌ها را تشدید کرده است.
وی ادامه داد: به‌دلیل سرمایه اجتماعی کم، بسیاری از مردم برای کسب سود یا حفظ ارزش دارایی‌های خود به خرید ارز بخصوص دلار روی آورده‌اند که همین عامل نیز نوسانات را تشدید کرده است. طی ماه‌های گذشته خرید ارز از سوی مردم سودی برای آنها نداشت ولی اکنون آنها با تحلیل شرایط فعلی فکر می‌کنند که باید ارز بخرند. بخشی خاطرنشان کرد: درصورتی که پایبندی ایران به برجام از سوی امریکا تأیید نشود بسیاری از بخش‌های اقتصاد ایران همانند تجارت خارجی، فروش نفت و درآمدهای دولت تحت تأثیر قرار خواهد گرفت.