چه کسانی دست قطعه سازان ایرانی را بستند
رویداد۲۴-صنعت قطعهسازی کشور با کمبود نقدینگی و سرگردانی در وصول مطالبات خود از شرکتهای خودروساز هنوز در مسیر توسعه درجا میزند و علی رغم تمام پتانسیلها نتوانسته در بازار حرفی برای گفتن داشته باشد. اما وجود رانت در این صنعت باعث شده تا در کنار مشکلات مختلف دست قطعهساز بسته شده و هر روز مجبور به ترک بازار شود. اینها بخشی از صحبتهای بهرام شهریاری یکی از اعضای انجمن قطعهسازان است که دل پری از اوضاع فعلی واحدهای قطعهساز کشور دارد. در ادامه این مطلب گفت وگوی خودرو پلاس را با او میخوانید:
در حال حاضر صنعت قطعهسازی کشور با مشکلات متعددی دست و پنجه نرم میکند حتی برخی مجبور به حذف از بازار و ورشکستگی هم شده اند. تعدادی از فعالان این بازار وجود رانت را در صنعت قطعهسازی کشورعاملی بر تشدید مشکلات میدانند، نظر شما در این رابطه چیست؟
بله متأسفانه علاوه بر موضوعات مختلف که صنعت قطعهسازی با آن دست و پنجه نرم میکند، رانت هم عامل دیگری برای کاهش عملکرد این بخش است. البته در طول 10سال گذشته برخی از سیاستها باعث شد تا بسیاری از قطعهسازان از بازار حذف و اجناس بیکیفیت و وارداتی جایگزین تولیدات آنها شود. خودروساز ترجیح میدهد با تعداد محدودی از قطعهسازان همکاری کند و در این شرایط به طور حتم مابقی با عدم خریدار روبه رو میشوند و به مرور زمان با کاهش حجم تولید، قطعهسازان با مشکلات متعددی مواجه خواهند شد. اخیراً اعلام شده که قطعهسازان باید با شرکتهای جدید «تیر وان» که مجموعهای از شرکتها هستند همکاری کنند که این موضوع اصلاً برای قطعهسازان قابل قبول نیست.
چرا قطعهساز نفعی در همکاری با این شرکتها نمیبرد؟
واحد تولیدی باید برای فروش محصولات خود با شرایط خودشان خریدار را انتخاب و متناسب با سفارشها فعالیت کنند اما در این شرایط قطعهساز ملزم به فروش قطعه به یک مشتری خاص است آن هم با محدودیتهای خاص که بیشتر منافع خریدار را تأمین میکند تا قطعهساز. در این قراردادها قطعهسازان مختلف سهم ناچیزی از فروش دارند که اصلاً صرفه اقتصادی ندارد. در یک مقطعی هزاران قطعهساز در کشور فعالیت میکردند اما امروز بخش زیادی از آنها مجبور به تعطیلی شدهاند. در حال حاضر رقابت ناجوانمردانهای در بازار قطعه وجود دارد به این صورت که برای سودآوری بیشتر تعداد محدودی از سفارشها را به قطعهسازان کوچک میدهند و مابقی سفارشها به قطعهسازان خاصی ارائه میشود. در این شرایط طبیعی است که قطعهسازان کوچک و بدون رانت به مرور حذفشده و قطعهسازان دیگری جایگزین آنها شوند.
وضعیت دریافت مطالبات قطعهسازان از شرکتهای خودروساز چگونه است؟ داستان رانت در این موضوع هم وجود دارد؟
متأسفانه برخوردهای سیاسی در صنعت قطعهسازی و خودروسازی باعث شده تا تیراژ تولید قطعه با مشکلات متعددی مواجه شود. اگر هم قطعهساز به سختی بتواند سفارشی را از خودروساز بگیرد باید برای دریافت پول خود از هفت خوان عبور کند. از آن طرف کسانی که با رانت سفارشها را گرفتهاند به راحتی پولهای خود را دریافت میکنند. علاوه بر این موضوعات هزینههای تولید هم افزایش پیدا کرده است که همین موضوع امکان توسعه محصول را از واحدهای تولیدی گرفته است.
طبق چشم انداز 1404 صنعت قطعهسازی کشور باید به زنجیره تأمین قطعه خودروسازان مطرح ورود پیدا کرده و توسعه قابل توجهی پیدا کند، با این شرایط آیا این موضوع امکان پذیر است؟
بله قرار بود تیراژ خودرو افزایش و وضعیت صنعت قطعهسازی کشور بهبود پیدا کند اما متأسفانه هنوز برنامهای منسجم برای توسعه صنعت قطعهسازی کشور وجود ندارد و همین امر عاملی شده تا موانع توسعه واحدهای تولیدی این بخش افزایش و راهکاری هم برای رفع آنها وجود نداشته باشد. باید تأکید کنم قطعهساز کشورتوانایی تولید قطعات باکیفیت و حتی جدید را دارد اما دستهای قطعهسازان را بستهاند در این شرایط اصلاً امکان فعالیت وجود ندارد.
برخی معتقدند قطعهسازان امروز تنبل شده و کاری برای توسعه و پیشرفت تولیدات نمیکند؟
من اصلاً این موضوع را قبول ندارم چطور قطعهساز در دهه 70 که تیراژ خودرو افرایش پیدا کرد تنبل نبود! امروز سوء مدیریتها باعث شده تا صنعت قطعهسازی کشور به این روز بیفتد. ما پیکان را به ساخت داخلی صد درصد رساندیم حتی در بخش خودروهای پراید و پژو 405 هم ساخت داخل به 90 درصد و در پژو 206 به ساخت داخل 60 درصد رساندیم که این نشان میدهد قطعهساز ایرانی توانمند است.
نظرشما در رابطه با قطعهساز نماها چیست؟
متأسفانه برخی از قطعهساز نماها قطعه از چین یا کشورهای دیگر وارد و به نام قطعه داخلی در بازار به فروش میرسانند که این موضوع در بیاعتمادی به قطعهساز داخلی بیتأثیر نبوده است.
