کارشناس محیط زیست خبر داد:
قاچاق روباه شنی ایرانی برای بازسازی محیط زیست عربی
مستوفی گفت: زیستگاه روباه شنی مورد هجوم افراد بی صلاحیت و غیرمسئول قرار گرفته و از بین رفتن روباه شنی بر روی چرخه غذایی و حیات یوزها اثر منفی میگذارد و باعث نابودی آنها هم میشود.

رویداد۲۴ روباه شنی یکی از گونههای در معرض خطر انقراض در ایران است. این روباه به رنگ شن دیده میشود و در مقایسه با روباه معمولی، جثه کوچکتر و گوشها نسبتا بزرگتری دارد. پشت گوشها سیاه نیست و پشت بدن معمولا زرد مایل به نارنجی است، ولی لکه سیاه رنگی در زیر چشمها دارد و دم، زرد متمایل به قهوهای و انتهای آن سفید است. در بین پنجههای دست و پا موهای بلندی دارد. این روباههای کوچک صدای WOW از خود در میآورند.
فرخ مستوفی روباه شنی را یکی از شاخصترین جانوران کویر برشمرد و گفت: در مناطق کویری میتوان روباههای شنی را به فراوانی مشاهده کرد. دلیل آن، وجود شرایط زیست محیطی مناسب در منطقه برای آنهاست، شرایطی مانند آب و هوای مناسب و گرمسیری، دارا بودن دشتها، شنزارها برای استتار و پوشش مناسب و وجود شکارها و غذاهای فراوان.
وی افزود: ایران دوگونه روباه دارد؛ روباه معمولی و روباه شنی. روباه شنی یکی از گونههای بسیار نادر ایران است که شبگرد بوده و شبها برای شکار بیرون میآید، به همین دلیل به ندرت دیده میشود که آمارگیری از این گونه را دشوار کرده است.
این کارشناس محیط زیست حضور گردشگران را باعث آزار و اذیت جانوران کویری عنوان کرد: روباه شنی بسیار کنجکاو و در عین حال خجالتی است. گوشهای روباه شنی از روباه معمولی بزرگتر است. این گوشهای پهن و بزرگ، ابزاری همچون بادگیر است و به خنک شدن بدن روباه در گرما کمک میکند؛ همچنین قابلیت شنوایی بسیار قویتر از سایر سگسانان برای این روباه ایجاد میکند. از این رو صدا با هر فرکانسی را در سطح کویر میتواند با گوشهای بلندش جذب کند.
مستوفی همچنین با اشاره به اینکه زیستگاه روباههای شنی در دورترین نقاط کویر در مناطق شنی است که از لحاظ زیستی مناطق بسیار حساسی هستند، گفت: روباه شنی در لانهای که حفر میکند، زندگی میکند. برخی از روباهها زمین را برای لانه خود میکنند. برخی دیگر ممکن است از لانههای آماده جانوران دیگر استفاده کنند. همچنین روباههای بیابانی شبکهای از تونلها زیر شنها میکنند. از این رو تردد ماشین در این مناطق به زیستگاه این جانوران آسیب جدی وارد میکند.
وی از سازمان میراث فرهنگی و محیط زیست درخواست کرد که بر تورهای کویرنوردی نظارت کامل انجام شود: متأسفانه اخیرا عدهای با ماشینهای پر سرو صدا شروع به کویرنوردی کرده اند و جمعیت زیادی را به درون مناطق بسیار حساس از نظر اکوسیستم میبرند و باعث شده اند زیستگاه این جانوران در معرض خطر قرار بگیرد. برخی روباههای شنی مجبور به مهاجرت شده اند و برخی که مانده اند مشکلات دیگری برایشان پیش آمده است. همچنین عکسهایی دیده شده که روباههای شنی زنده گیری و به کشورهای حاشیه خلیج فارس برای فروش قاچاق شده است.
این فعال محیط زیست، قاچاق گونههای کمیاب را زنگ خطری برای محیط زیست ایران عنوان کرد: کشورهای عربی مانند امارات با داشتن منابع مالی فراوان و برنامه ریزی به دنبال گونههای جانوری هستند تا محیط زیست خود را بازسازی کرده و بیابانهای خالی خود را از گونههای کمیاب و نایاب پر کنند آنها متقاضیان خرید روباههای شنی ایران هستند و بعید نیست روزی در فکر تصاحب یوز ایرانی باشند.
فرخ مستوفی با اشاره به اینکه روباه شنی خوراک دائمی و طبیعی یوزپلنگ ایرانی است و یوز غذایی جز خرگوش و روباه ندارد و به سختی ممکن است بتواند شکاری مانند آهو داشته باشد، افزود: من در اینجا اعلام خطر میکنم که زیستگاه روباه شنی مورد هجوم افراد بی صلاحیت و غیرمسئول قرار گرفته و از بین رفتن روباه شنی بر روی چرخه غذایی و حیات یوزها اثر منفی میگذارد و باعث نابودی آنها هم میشود.
فرخ مستوفی روباه شنی را یکی از شاخصترین جانوران کویر برشمرد و گفت: در مناطق کویری میتوان روباههای شنی را به فراوانی مشاهده کرد. دلیل آن، وجود شرایط زیست محیطی مناسب در منطقه برای آنهاست، شرایطی مانند آب و هوای مناسب و گرمسیری، دارا بودن دشتها، شنزارها برای استتار و پوشش مناسب و وجود شکارها و غذاهای فراوان.
وی افزود: ایران دوگونه روباه دارد؛ روباه معمولی و روباه شنی. روباه شنی یکی از گونههای بسیار نادر ایران است که شبگرد بوده و شبها برای شکار بیرون میآید، به همین دلیل به ندرت دیده میشود که آمارگیری از این گونه را دشوار کرده است.
این کارشناس محیط زیست حضور گردشگران را باعث آزار و اذیت جانوران کویری عنوان کرد: روباه شنی بسیار کنجکاو و در عین حال خجالتی است. گوشهای روباه شنی از روباه معمولی بزرگتر است. این گوشهای پهن و بزرگ، ابزاری همچون بادگیر است و به خنک شدن بدن روباه در گرما کمک میکند؛ همچنین قابلیت شنوایی بسیار قویتر از سایر سگسانان برای این روباه ایجاد میکند. از این رو صدا با هر فرکانسی را در سطح کویر میتواند با گوشهای بلندش جذب کند.
مستوفی همچنین با اشاره به اینکه زیستگاه روباههای شنی در دورترین نقاط کویر در مناطق شنی است که از لحاظ زیستی مناطق بسیار حساسی هستند، گفت: روباه شنی در لانهای که حفر میکند، زندگی میکند. برخی از روباهها زمین را برای لانه خود میکنند. برخی دیگر ممکن است از لانههای آماده جانوران دیگر استفاده کنند. همچنین روباههای بیابانی شبکهای از تونلها زیر شنها میکنند. از این رو تردد ماشین در این مناطق به زیستگاه این جانوران آسیب جدی وارد میکند.
وی از سازمان میراث فرهنگی و محیط زیست درخواست کرد که بر تورهای کویرنوردی نظارت کامل انجام شود: متأسفانه اخیرا عدهای با ماشینهای پر سرو صدا شروع به کویرنوردی کرده اند و جمعیت زیادی را به درون مناطق بسیار حساس از نظر اکوسیستم میبرند و باعث شده اند زیستگاه این جانوران در معرض خطر قرار بگیرد. برخی روباههای شنی مجبور به مهاجرت شده اند و برخی که مانده اند مشکلات دیگری برایشان پیش آمده است. همچنین عکسهایی دیده شده که روباههای شنی زنده گیری و به کشورهای حاشیه خلیج فارس برای فروش قاچاق شده است.
این فعال محیط زیست، قاچاق گونههای کمیاب را زنگ خطری برای محیط زیست ایران عنوان کرد: کشورهای عربی مانند امارات با داشتن منابع مالی فراوان و برنامه ریزی به دنبال گونههای جانوری هستند تا محیط زیست خود را بازسازی کرده و بیابانهای خالی خود را از گونههای کمیاب و نایاب پر کنند آنها متقاضیان خرید روباههای شنی ایران هستند و بعید نیست روزی در فکر تصاحب یوز ایرانی باشند.
فرخ مستوفی با اشاره به اینکه روباه شنی خوراک دائمی و طبیعی یوزپلنگ ایرانی است و یوز غذایی جز خرگوش و روباه ندارد و به سختی ممکن است بتواند شکاری مانند آهو داشته باشد، افزود: من در اینجا اعلام خطر میکنم که زیستگاه روباه شنی مورد هجوم افراد بی صلاحیت و غیرمسئول قرار گرفته و از بین رفتن روباه شنی بر روی چرخه غذایی و حیات یوزها اثر منفی میگذارد و باعث نابودی آنها هم میشود.
منبع: برنا