«هرندی» جولانگاه فساد+عکس
رویداد 24: سالهاست هرندی در آتش اعتیاد و انواع آسیبهای اجتماعی میسوزد، اما
به یکباره چه شد که مردم منطقه این طور طغیان کرده و به چادرهای کارتن خوابها
حمله و بوستان هرندی را به آتش کشیدند؟
21 مهرماه سال جاری بود که محمد باقر قالیباف، شهردار تهران با حضور در
صحن علنی شورای شهر تهران، از طرح "ارتقای کیفیت زندگی در محله هرندی"
سخن گفت. شاید قالیباف در آن زمان تصور نمیکرد که قول جمع آوری و ساماندهی چند
ماهه و حتی چند هفتهای محله پرآسیب هرندی توسط شهرداری با هدف برگرداندن جریان
زندگی به منطقه به مردم مردمی که دیگر تحمل وضعیت موجود را نداشتند و عملی نشدن آن
باعث شود که حدود یک ماه بعد این مردم خسته و عصبانی، خود به فکر افتاده و به
کارتن خوابها حمله کرده و هرندی را به آتش بکشند.
اکنون وقت آن فرارسیده است تا به سوالهایی که شاید ذهن بسیار از
افراد را درگیر کرده است، پاسخی داده شود؛ وقت آن رسیده تا بدانیم مقصر کیست؟ و
چه، هرندی را "هرندی" کرد؟
خدماتی که باعث هجوم کارتنخوابها به هرندی شد
شارمین میمندی نژاد، موسس جمعیت امداد دانشجویی - مردمی امام علی (ع)
در گفتوگو با خبرنگار «اجتماعی» ایسنا، در خصوص
اتفاقات محله هرندی عنوان کرد: اگرچه تا کنون اقدامات چشمگیری توسط نهادهای مسئول
برای حل معضل کارتن خوابی برداشته نشده است، لیکن وقایعی چون آتش سوزی پارک هرندی
را نمی توان به نام این نهادها و ارگانها زد؛ بلکه به نظر می رسد اینها اقدامات
خود کارتن خوابهایی است که پاک شده، به موسسات دولتی مراجعه کرده و برای فعالیتهای NGO محور خود مجوز گرفتهاند.
وی در ادامه ضمن بیان آنکه بیماری اعتیاد همواره حتی پس از بهبود فرد
معتاد نیز در وی باقی میماند، گفت: متاسفانه این افراد دچار بیماری اعتیاد بوده و
رفتارهایی که در زمینه مبارزه با اعتیاد ایجاد کردند نیز به همین شکل است؛ در برخی
موارد نیز علاوه بر آنکه اقدامات آنان غیرکارشناسانه بوده، از صداقت و احترام و
انصاف نیز به دور بوده است.
میمندی نژاد ادامه داد: NGOهایی سالهاست
با قدمتهای 10 تا 20 ساله در منطقه هرندی و یا سایر محلات معضل خیز کشور به صورت
کارشناسانه فعالیت میکنند اما انعکاس فعالیت آنها هرگز به اندازه موجی که با چند
فعالیت سطحی حوزه کارتنخوابی ایجاد میشود، نبوده است. به نظر میرسد این اتفاقات
هدفمند باشد و در واقع از همان سیستمی نشات بگیرند که جامعه ایرانی را معتاد میخواهد
و سیستمی پنهان در صدد سوق دادنِ امکانات مالی و تبلیغاتی به این سمت و سو باشد.
وی ادامه داد: این هجمه باعث میشود ناگهان مردم با وضعیتی در منطقه
هرندی مواجه شوند که هر کسی با یک ظرف غذا خود را به آن منطقه میرساند؛ به همین
دلیل معتقدم این نابسامانیها از شهرداری نشأت نمیگیرد.
لزوم رصد دقیق فعالیت NGOها
میمندی نژاد در ادامه ضمن بیان آنکه شهرداری تهران در خصوص پیدا کردن
شریک کاری برای خود دارای مشکلاتی است، گفت: شهرداری تهران و بهزیستی و ستاد
مبارزه با مواد مخدر به دنبال مشارکت مردمی برای برنامههای خود می گردند؛ برای
مثال در زمینه کارتن خوابی در موضوعات اسکان، فضا، لباس، پوشاک و غیره به دنبال
ایجاد یک فضای مشارکت اجتماعی هستند، اما معتقدم این همکاری در صورت انتخاب شرکای
غلط نه تنها معضل را کاهش نمیدهد، بلکه در راستای تثبیت آن معضل خواهد بود.
این فعال اجتماعی ادامه داد: برخی از NGOهایی که
به محلات پرآسیب هرندی و شوش وارد شدهاند قدمتی بیشتر از 2 تا 3 سال ندارند و حتی
قدمت برخی از آنها نیز به اندازه همان یخچالی است که در منطقه نصب شده است؛ معتقدم
این گونه عملکردها باید مجدد و با دقت مورد ارزیابی قرار گیرند.
به وضعیت «کارتن خواب پرستی» رسیدهایم
وی افزود: چرا برخی جریانات، سقف یک آسیب به این وخیمی و فلاکت باری
را تا این حد ساده و پایین آوردهاند طوری که امروز به وضعیت «کارتن خواب پرستی»
رسیدهایم؟.
میمندی نژاد تصریح کرد: ایجاد فضای کارتن خواب پرستی در کشور یک
ناهنجاری عظیم فرهنگی است که میتواند در آینده بحرانهای بسیار زیادی را برای
امنیت و فرهنگ جامعه ایجاد کند به همین دلیل فعالیتهای افرادی که این فضای سهل
انگارانه را در جامعه به وجود آوردهاند باید با دقت مورد کارشناسی قرار گیرد.
وی ادامه داد: برای مثال اینکه چند روز در هفته با بهره گرفتن از
احساسات مردم به محله هرندی رفته و به زعم اینکه کارتن خوابها فقیرند و پارهپوشی
آنها ناشی از فقر و گرسنگی آنهاست لذا در میان آنها غذا توزیع کنیم، عملی فوق
العاده سطحی است که موضعی مغلطه آمیز را در حوزه معضل اعتیاد تبلیغ و تقویت میکند.
تنوع غذاهای توزیعی در هرندی، مشوق بقای آنها در وضعیت کنونی میشود
موسس جمعیت امام علی (ع) افزود: یک کارتن خواب روزانه مبلغی قابل توجه
را خرج اعتیادش میکند، این فرد برای تامین پول مواد خود حتی به گوشواره بچهای که
در خیابان راه می رود رحم نمیکند و یا دختر بچهاش را می فروشد، زن خود را به
فحشا، گدایی و خیابان گردی وادار میکند؛ پس باید میان این گونه افراد و فقرا در
روشهای مددکاری، تمایز قائل بود.
این فعال اجتماعی در مورد اشتغال این افراد تصریح کرد: کارِ برخی از
آنان، دزدی وجیب بری در هنگام نیاز به مواد است. در صورتی که تصویر ارائه شده از
این افراد توسط جریانات یادشده، به گونهای دیگر است.
وی تصریح کرد: بیگمان کارتن خوابها نیز همچون اقشار آسیب دیده اجتماع،
معلول ساختارها و مناسبتهای نابجا و معیوب اجتماعی و اقتصادی هستند، اما رسیدگی به
آنها نباید سطحی و غیرکارشناسانه و آسیب زا باشد.
پذیرایی از معتادان با چلوکباب و بستههای تشویقی
موسس جمعیت خیریه امام اعلی (ع) افزود: مصرف کنندگانِ دیروز که قرار
بود بابت آسیبهایی که در دوران تخریب خود به جامعه وارد آورده اند، معتادان گمنام
باقی بمانند و پس از پاکی به جامعه خدمت کنند، در حال حاضر تبدیل به شخصیتهای
اجتماعی شدند که هر روز با رسانهها مصاحبه کرده و با متدهای تبلیغاتیِ کاملا
احساسی و غیرعلمی، نوعی فضای رُمانتیکِ معصومانه پیرامونِ معتادان کارتن خواب
ایجاد کنند که هیچ ارتباطی با فرآیند مددکاری که برای نجات آنان از ورطه اعتیاد
لازم است، ندارد.
وی در ادامه تاکید کرد: معتاد زمانی می تواند در جهت بهبودی وضعیت
خود اقدام کند که به عجز رسیده باشد، اگر هم برخی امکانات ابتدایی مانند غذا و
لباس گرم در اختیارشان قرار داده می شود، برای ایجاد انگیزه جهت تغییر شرایط فعلیشان
است اما قرار نیست کسی که با اعتیاد خود، بعضا خانوادههایی را از هم متلاشی و زن
و فرزند خود را به حال خود رها کرده، به عنوان پاداش، هر شب چلوکباب بخورد و بستههای
تشویقی کمد و یخچال دریافت کند و هر شب هم عدهای بیایند آغوش گرم به رویش
بگشایند؛ این سیستم، آن ها را از رسیدن به عجز باز می دارد و باعث میشود آنان در
همان مرحله اعتیاد ثابت بمانند.
هرندی سالهاست در آتش آسیبها میسوزد
وی افزود: محله هرندی سالهاست که در حال سوختن است و این آسیب به یکی
دو سال گذشته ختم نمیشود بلکه این فساد و بحرانی است که در کنار قلب بازار کشور
وجود دارد. کارگر ارزان قیمتی که در حال خدمت به بازار است باید تمام پولش را صرف
اعتیادش کند یعنی از طرفی مجبور است با مشقت کسب درآمد کرده و ازطرف دیگر درگیر
اعتیاد شود.
موسس جمعیت امام علی (ع) تصریح کرد: باید ریشه یابی شود که این مسأله
که یک فساد اقتصادی و یک بی فرهنگی است از کجا نشات گرفته؟ هرگاه توانستیم این
مسأله را به طور دقیق ریشهیابی کنیم، میتوانیم به بسیاری از بحرانهای منطقه
پاسخ دهیم.
وی ادامه داد: چرا بعد سالها که به دنبال از بین بردن کوخ نشینی و
اعتیاد بودیم هنوز که هنوز است محله دروازه غار در آتش آسیبهای مختلف اجتماعی می
سوزد؟.
موسس جمعیت امام علی (ع) ادامه داد: مردم محله هرندی از این شرایط
بیزار شدند؛ زمانی مردم این محله امید حل معضل کارتن خوابی را از منطقه شان داشتند
اما وقتی دیدند طی این سالها نه تنها ارادهای بر رفع آن نبوده، بلکه اخیرا پاتوقهای
کارتن خوابی به فضای تبلیغاتی برای عدهای و گرفتن عکس سلفی با مبتلایان به اعتیاد
تبدیل شده و فساد در منطقه به حدی رسیده که حتی به رفتارهای خیرخواهانه نیز کشیده
شده است، خودشان در مسأله ورود کردند.
میمندی نژاد افزود: مددکاران اجتماعی دلسوزی سالهاست در منطقه هرندی
فعالیت میکنند. تعداد زیادی از زنان را نجات داده و کنار رنجهای زنان بسیاری،
دردمندانه سوختهاند. اغلب این فعالان وقتی برای بهبود خدمات خود به این قشر آسیب
دیده اجتماع، تنها یک خانه برای ساماندهی زنان وفرزندان آنها می خواهند، هیچ کس
توجهی نمی کند، اما به محض آنکه برخی جریانات فوق الذکر به این چرخه وارد میشوند،
تمام مسئولان، هنرمندان و ... به یاریشان میشتابند. علت این تبعیض چیست؟ تخصص
بیشتر آنان یا تجربه مددکاری درخشانشان؟ افرادی که آن قدر دستشان از علم و تجربه
مددکاری تُهی است که تجربه مصرف مواد مخدرِ خود را به عنوان امتیازشان مطرح می
کنند.
وی ادامه داد: معتقدم مردم نمی توانند به فضای مصرف کننده و فروشنده
حاضر در این منطقه آسیب زیادی بزنند زیرا در این منطقه هم فضای تزریق وهم فضای
فروش وجود داشته و امنیت آنها سالهاست که حفظ شده است بنابراین مردم نمی توانند
رأسا وارد محله شده باشند و نمی توان باور کرد که حمله به کارتن خوابها صرفا یک
اقدام مردمی در جهت آسیب رساندن به معتادان و مواد فروشان منطقه بوده باشد.
موسس جمعیت خیریه امام اعلی (ع) گفت: در حال حاضر قبح مسأله اعتیاد در
کشور در حال ریخته شدن است. عده ای به دنبال آن هستند که فقر و اعتیاد را با
یکدیگر یکی کنند درحالی که اعتیاد با فقر یکی نیست بلکه اعتیاد یک بحرانی است که
نیاز به بررسی های اساسی دارد. باید بدانیم پاره پوشی یک مواد فروش و معتاد نباید
با پاره پوشی زن و یا کودکی که در حال سوختن در فقر هستند یکی شود، اگر روزی این
اتفاق بیفتد فریب آشکار و خطایی است که دودش به چشم فقر خواهد رفت.
منبع: ایسنا
