نقد و بررسی فیلم رکسانا| یکی از بهترین فیلم‌های جشنواره امسال

رویداد۲۴ | مازیار وکیلی: رکسانا که در ششمین روز جشنواره فیلم فجر و در بخش خارج از مسابقه به نمایش درآمد داستان یک پسر جوان بنام فِرِد است که آشنایی‌اش با دختری بنام رکسانا مسیر زندگی‌اش را تغییر می دهد. کارگردانی این فیلم را پرویز شهبازی برعهده دارد. شهبازی تا پیش از رکسانا فیلم‌های بزرگ و مهمی مانند نفس عمیق، عیار ۱۴، دربند، مالاریا و مسافرجنوب را کارگردانی کرده است. این فیلم محصول سال ۱۴۰۱ و تهیه کننده آن مسعود ردایی است. رکسانا از فیلم‌های توقیف شده در دولت قبل بود که در این دوره با مساعدت وزارت ارشاد و شورای پروانه نمایش برای اهالی مطبوعات به نمایش درآمد. 

رکسانا فیلمی درباره نسل جوان 

رکسانا نه تنها یکی از بهترین فیلم‌های جشنواره امسال که یکی از بهترین فیلم‌های یک دهه اخیر سینمای ایران است. در چند سال اخیر فیلم‌های زیادی درباره نسل جوان ساخته شده است و همگی این فیلم‌ها مدعی بودند که تصویری واقعی از این نسل به نمایش می‌گذارند.

 اما این رکسانا پرویز شهبازی است که تصویری بی واسطه، تلخ و تکان دهنده از نسل جوان امروز نمایش می‌دهد. شخصیت اصلی این فیلم پسری است بنام فِرِد که در زندگی هدف مشخصی ندارد و فقط مشغول پرسه زدن در شهر است.

پسری که حتی وقتی عاشق می‌‌شود هم دلیل این عشق را نمی‌داند. فرد پسری بسیار معصوم و بامعرفت است. هوای رکسانا را دارد و به او کمک می‌کند. اما مشکل اصلی فرد ناآگاهی اوست. کمک‌های فرد به رکسانا نه تنها وضعیت را برای خودش و رکسانا بهتر نمی‌کند بلکه باعث بروز فجایعی می‌شود که سرنوشت تلخ دو شخصیت اصلی فیلم را رقم می‌زند. شاید دلیل اصلی توقیف فیلم رکسانا تصویر واقعی و بسیار ترسناکی است که از نسل جوان و جامعه امروز ایران نشان می‌دهد.

رکسانا یک فیلم با ظرافت

رکسانا یکی از دقیق ترین و ظریف ترین ساختارهای سینمایی سال‌های اخیر را دارد. در نگاه اول وقتی فیلم را تماشا می‌کنیم ذره‌ای احساس نمی‌کنیم این فیلم کارگردانی هم داشته است. فیلم به قدری نرم و روان جلو می‌رود که تماشاگر خودش را بخشی از ماجراهای فیلم احساس می‌کند.

 انگار دوربینی وجود ندارد و ما صرفاً شاهد زندگی جوانی بنام فرد هستیم. این سبک سهل و ممتنع فیلمسازی بیانگر پختگی و تجربه فیلمسازی است که سال‌ها است در سینمای اجتماعی ایران فیلم می‌سازد و بلد است یک داستان را به تاثیر گذارترین شکل ممکن روایت کند.

شهبازی در رکسانا همه عناصر ملودراماتیکی را که می‌توانست باعث احساسات گرایانه شدن فیلم شود از مقابل دوربین حذف کرده و به یک روایت خشک، سرد، خشن و ناتورالیستی از جامعه بی ترحمی رسیده که جوانانی مانند فرد را می‌بلعد. رکسانا پر از ارجاعاتی به فیلم‌های خود شهبازی است از حضور منصور نفس عمیق در قمارخانه سیا بگیر تا استفاده هوشمندانه از آب و دریا که مالاریا و فصل پایانی آن را به یاد می‌آورد. شهبازی با ساخت رکسانا به غایت و کمال فیلم سازی خود رسیده و توانسته فیلمی بسازد که همه چیز در آن شبیه واقعیت است.

 واقعیتی که به هیچ وجه سانتی مانتال و زیبا نیست بلکه بسیار خشن و بی رحم است. اما سخن پایانی این نوشته با مسئولان است. مسئولانی که رکسانا را توقیف کردند. اگر کسی دلسوز جامعه امروز ایران باشد همین پرویز شهبازی است که واقعیت را به شما نشان می‌دهد نه تصویری که شما دوست دارید ببینید. امثال پرویز شهبازی را باید دوست داشت و به آن‌ها میدان داد نه این که فیلم‌هایشان را توقیف کرد.