گزارش CNN از طرح ارتش آمریکا برای استفاده از «مادر همه بمب‌ها» علیه ایران | بمب عظیم غیر هسته‌ای GBU-43/B چیست؟

رویداد۲۴| حسین فلاحی: شبکه سی‌ان‌ان مدعی شد ارتش آمریکا طرح‌هایی برای حملات احتمالی جدید علیه اهداف ایرانی، از جمله زیرساخت‌های انرژی و تأسیسات هسته‌ای، آماده کرده است. این طرح‌ها احتمال استفاده از بمب عظیم غیرهسته‌ای GBU-43/B، معروف به «مادر همه بمب‌ها»، علیه اهدافی از جمله تأسیسات هسته‌ای ایران و منطقه کوه پیک‌اکس را نیز در بر می‌گیرد. در ادامه به بررسی مشخصات و قابلیت های بمب GBU-43/B می پردازیم.

تاریخچه توسعه و ساخت بمب GBU-43/B

بمب عظیم انفجار هوایی GBU-43/B یا «(MOAB)»، به عنوان قوی‌ترین سلاح غیرهسته‌ای در زرادخانه ایالات متحده به شمار می رود. بر اساس گزارش global security.org، این بمب بزرگترین سلاح هدایت‌شونده ماهواره‌ای و هواپرتاب تاریخ است که برای جایگزینی با  بمب دیزی کاتر ۱۵۰۰۰ پوندی BLU-۸۲ غیر هدایت‌شونده ساخته شده است که در ویتنام و در افغانستان مورد استفاده قرار گرفت. بمب دیزی کاتر BLU-۸۲ یک بمب هدایت شونده است که ۱۸۷۰۰ پوند ماده منفجره با استفاده از یک کلاهک BLU-۱۲۰/B استفاده می‌کند و توسط یک سری بال‌های ثابت تثبیت شده است.

با این حال، GBU-43/B سنگین‌ترین بمب غیرهسته‌ای ارتش ایالات متحده نیست و از این نظر بمب نفوذگر مهمات انبوه یا Massive Ordnance Penetrator یا (MOP)، که یک بمب سنگر شکن با وزن عظیم ۳۰۰۰۰ پوند است به عنوان سنگین‌ترین بمب زراتخانه ایالات متحده محسوب می شود.

بمب GBU-43/B در سال ۲۰۰۳ تنها در مدت ۹ هفته در شرکت هوانوردی مستقر در آلاباما توسط آلبرت ال. ویمورتس جونیور ساخته شد تا برای عملیات آزادی عراق مورد استفاده قرار گیرد. در آن زمان دونالد رامسفلد، وزیر دفاع وقت آمریکا اعلام کرد که این بمب برای فشار بر صدام حسین برای توقف جنگ علیه ائتلاف ساخته شده است. این سلاح برای استفاده در جنگ عراق با هزینه ۱۶ میلیون دلار برای هر یک بمب ساخته شد با این حال این بمب هوشمند هرگز در آن جنگ مورد استفاده قرار نگرفت.

ترامپ نخستین رئیس‌جمهور آمریکا بود که دستور استفاده از مادر همه بمب‌ها را صادر کرد. او در نخستین دوره ریاست‌جمهوری خود، در سال ۲۰۱۷، به ارتش اجازه داد از قدرتمندترین بمب غیرهسته‌ای آمریکا علیه مواضع داعش استفاده کند.

قابلیت های بمب GBU-43/B

بمب GBU-43/B، یک "بمب هوشمند" با مهمات هدایت شونده با جی پی اس است. این بمب دارای یک پوشش آلومینیومی نسبتا نازک است که به گونه‌ای طراحی شده است که روی سطح ترکیده و به آن نفوذ نکند. این یک انفجار بزرگ با تکه تکه شدن کمتر ایجاد می‌کند.این بمب دارای باله‌های تثبیت کننده و ژیروسکوپ اینرسی برای کنترل و چرخش است. GBU-43/B برای پرتاب از یک هواپیمای سی-۱۳۰ طراحی شده است و به پالتی مخصوص بسته می‌شود.

GBU-43/B مجهز به یک کلاهک ۱۸۷۰۰ پوندی معروف به BLU-۱۲۰/B ترکیب شده با H۶ است که با مخلوطی از سیکلوتری متیلن تری نیترامین، تی ان تی و آلومینیوم ساخته شده است. این بمب ۳۰ فوت طول دارد و قطر آن ۴۰.۵ اینچ است.

سیستم هدایت GBU-43/B

GBU-43/B به جای جنگنده با هواپیمای سی-۱۳۰ هرکولس حمل می‌شود. این سلاح عظیم که با جی پی اس هدایت می‌شود از در‌های بار یک هواپیمای ترابری سی-۱۳۰ هرکولس انداخته می‌شود و اندکی قبل از برخورد به زمین منفجر می‌شود.

بمب روی یک سکو یا پالت قرار می‌گیرد و با آزاد شدن یک چتر، از هواپیما بیرون کشیده می‌شود و بعد از جدا شدن، به سمت هدف شیرجه می‌زند. این بمب موتور ندارد، اما با استفاده از بالچه‌هایی مسیر خود را به سمت هدف تنظیم می‌کند.

اثر اصلی بمب GBU-43/B یک موج انفجاری عظیم است که توسط ۱۸۰۰۰ پوند تی ان تی ایجاد می‌شود و گفته می‌شود که در هر جهت تا یک مایل (1.609 کیلومتر) کشیده می‌شود. پوشش نازک آلومینیومی بمب به طور خاص برای به حداکثر رساندن شعاع انفجار طراحی شده است. این بمب برای آسیب رساندن به تاسیسات زیرزمینی و تونل‌ها طراحی شده است.

FOAB روسی؛ پدر همه بمب ها

بر اساس گزارش globalsecurity.org، در ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۷، ارتش روسیه اعلام کرد که FOAB ملقب به «پدر همه بمب‌ها»، قوی‌ترین مهمات غیرهسته‌ای جهان را آزمایش کرده است. FOAB نوعی بمب سوخت-هوا است که از نظر فنی به عنوان یک سلاح گرماباریک شناخته می‌شود.

بنا به اعلام روس‌ها بمب آنها (FOAB) چهار برابر قوی‌تر از بمب آمریکایی MOAB است. گفته می‌شود که FOAB از مواد منفجره کارآمدتری استفاده می‌کند که معادل ۴۴ تن تی ان تی است که شعاع انفجار ۳۰۰ متری یعنی دو برابر MOAB  ایجاد می‌کند. بمب‌های ترموباریک معمولاً در دو مرحله منفجر می‌شوند: یک انفجار کوچک ابری از مواد منفجره ایجاد می‌کند که سپس مشتعل می‌شود و یک موج ویرانگر ایجاد می‌کند.

مشخصات فنی کلی MOAB

کشور سازنده: ایالات متحده
اپراتور: ایالات متحده
شرکت سازنده: آزمایشگاه تحقیقاتی نیروی هوایی ایالات متحده
طول: ۳۰ فوت (۹.۱۴۴)
عرض: ۵ فوت با باله‌های جمع شده / ۱۰ فوت با باله‌های کشیده
قطر: ۴۰.۵ اینچ
وزن: ۲۱۶۰۰ پوند
برد: ۳ مایل دریایی که از طریق سیستم جی پی اس هدایت می‌شود
تسلیحات: ۱۸۷۰۰ پوندی ترکیب با H۶ (۱.۳۵ برابر قدرتمندتر از تی ان تی)