حمله آمریکا در یک تا چند ماه آینده قطعی است | حمله ترکیبی از مدل سوریه و ونزوئلا خواهد بود | حقوق بشر و کشته‌ها کلیدواژه‌های ترامپ در روز‌های آتی

رویداد۲۴ | مریم وحیدیان: با شدت گرفتن اعتراضات داخلی در ایران در اوایل هفته، احتمال حمله نظامی آمریکا به ایران هم تقویت شده است. علت بهانه‌ایست که رئیس جمهور آمریکا برای حمله مجدد به ایران طراحی کرده بود. او مدعی شده بود اگر برخورد قهری با معترضان در ایران صورت بگیرد، آمریکا آماده مداخله است. شب گذشته ترامپ در شبکه اجتماعی تروث نوشت به همراه تیم امنیت ملی خودش، عصر سه‌شنبه گزینه‌هایی، از جمله گزینه نظامی را بررسی خواهد کرد. «دونالد ترامپ» رئیس‌جمهور آمریکا با اشاره به تداوم ناآرامی‌ها در ایران عنوان کرد که تمامی دیدارها با مقامات ایرانی را لغو کرده است. لویت سخنگوی کاخ سفید هم در سخنانی مدعی شده بود که ترامپ در صورت لزوم، از استفاده از زور علیه ایران هراسی ندارد. 

این را باید در کنار تلاش‌های اسرائیل برای جنگ مجدد با ایران و از بین بردن زیرساخت‌های موشکی کشور بررسی کرد. نتانیاهو بارها در چندماه گذشته بعد از حمله به ایران مدعی شده بود ایران نباید ظرفیت موشکی هم داشته باشد. از سوی دیگر بسیاری از رسانه‌های اسرائیلی بعد از جنگ در تحلیل‌های نظامی خود تاکید کرده بودند که هیات حاکمه اسرائیل انتظار داشته در زمان حمله خردادماه به ایران، ناآرامی‌های خیابانی نیز شکل بگیرد و به این ترتیب زمینه برای سرنگونی نظام فراهم شود.

حمله نظامی انجام می‌شود، اما زمان آن مشخص نیست

رحمان قهرمان پور کارشناس سیاست خارجی و مسائل نظامی معتقد است که آمریکا در حال آماده شدن برای اقدام نظامی و بررسی سناریو حمله علیه ایران است. او در گفت‌وگو با رویداد۲۴ استدلال می‌کند که «وقتی مقامات آمریکایی، مخصوصاً ترامپ از اعزام نظامی سخن می‌گویند،  نمی‌خواهند که تصمیمات پشت پرده خود را افشا کنند. این بدان معناست که آمریکا در حال آماده شدن برای حمله و بررسی سناریوهاست.»

قهرمان‌پور می گوید: در این جا دو سطح بررسی را باید از هم تفکیک کرد؛ یک سطح بررسی، افکار و سناریو‌ها و دیگری سطح تصمیم سیاسی برای انجام پروژه. معمولاً وقتی سیاستمداران تصمیم گرفته باشند، تصمیم خود را اعلام نمی‌کنند؛ بلکه عملی می‌کنند. چرا که باید محرمانه بماند.

وی می‌افزاید: «وقتی مقامات از چیزی سخن می‌گویند به این معناست که موضوع درحال بررسی است و دیدگاه‌های مختلف در نظر گرفته می‌شود. در مورد حمله به ایران، وزارت دفاع، سیا، وزارت خارجه و ... در حال بررسی موضوع هستند.»

رفتار ترامپ با ونزوئلا چه چیزی به ما می‌گوید؟

این کارشناس روابط بین‌الملل با اشاره به رفتار ترامپ در ونزوئلا می‌گوید: رئیس جمهور آمریکا از سپتامبر- شهریور ۱۴۰۴ -اعلام کرده بود که به ونزوئلا حمله می‌کند. آن زمان درحال بررسی راه‌ها و گزینه مختلف بودند و نهایتاً چهار تا پنج ماه بعد اقدام نظامی خود علیه ونزوئلا را عملی کردند.

او می‌افزاید: «زمانی‌ که ترامپ از حمله نظامی به ایران سخن می‌گوید به این معناست که دولت آمریکا در حال بررسی نحوه عملی کردن سناریو است. در این شرایط راهکار‌های متعددی برای اجرای پروژه وجود دارد که در دست بررسی قرار می‌گیرد.»

بیشتر بخوانید: ۴ سناریوی پیشِ‌روی ایران | نوع مواجهه با اعتراضات، تعیین‌کننده آینده کشور است | امنیتی‌سازی می‌تواند پای مداخله خارجی را باز کند

قهرمان پور درباره اقدامات آمریکا تا زمانه عملی کردن پروژه حمله به ایران می‌گوید: «در حال حاضر رئیس جمهور آمریکا به دنبال این است که با موضوع حقوق بشر، یک فشار حداکثری به ایران وارد کند. اعمال تعرفه‌ها، حملات سایبری و تروریستی اعلام کردن سپاه از جمله اقدامات دولت آمریکا خواهد بود. این اقدامات حلقه فشار را تنگ‌ و تنگ‌تر خواهد کرد تا زمینه برای اقدام نظامی فراهم شود.»

این کارشناس سیاست خارجی تاکید کرده در حال حاضر آمریکا هم نمی‌داند چه نوع اقدامی اجرا خواهد کرد؛ طبیعتاً نهاد‌های مختلف از جمله ارتش، وزارت دفاع، سیا  با هم همفکری و جدل می‌کنند و در نهایت گزینه‌ای در دستور کار قرار می گیرد که هیچکس از آن گزینه با خبر نخواهد شد، تا زمانی که اجرایی شود.

قهرمان‌پور با تاکید بر اینکه اگر سناریو معلوم باشد، هیچ رهبر سیاسی آن را افشا نمی‎‌کند، می‌گوید: «ترامپ هیچگاه نگفت به دنبال این هستیم که مادورو را بازداشت  کنیم و برباییم.»

او با همین فرض می گوید: «عملی کردن سناریو ترامپ علیه ایران ممکن است یک یا چند ماه طول بکشد. در این فاصله حتی ممکن است فشار‌ها از جمله فشار‌های اقتصادی، سیاسی، حقوق بشری و سایبری را زیاد کنند که ایران را بیشتر تضعیف کنند. من حدس می‌زنم که پس از آن حتما اقدامی که صورت می گیرد، اقدام سختی خواهد بود.»

اقدام علیه ایران چه شکلی خواهد داشت؟

قهرمان پور درباره مدل حمله احتمالی ترامپ علیه ایران هم یک پیش بینی کرده است. او می گوید: «اگرچه ما نمی‌دانیم، اما ممکن است به سایت‌های موشکی ایران حمله کنند، اما آنچه بدیهی است این است که ترامپ و تیم نظامی آمریکا اقدامی از جنس حمله نظامی به عراق در سال ۲۰۰۳ نخواهند کرد. سناریویی که احتمالاً در مورد ایران پیاده خواهند کرد، با توجه به مختصات ایران، ترکیبی از سناریوی حملات به سوریه و سناریوی ونزوئلا است.»

این کارشناس روابط بین الملل در پاسخ به این پرسش که ترامپ این‌بار چگونه اقدام نظامی علیه ایران را مشروعیت خواهد بخشید، می‎گوید: «بهانه ترامپ برای این حمله، اعتراضات و نقض حقوق بشر خواهد داد. اگر دستگیر‌شده‌ها محاکمه شوند، بر این موضوع مانور خواهند داد. همچنین به کشته‌ها در اعتراضات اشاره خواهند کرد و به این بهانه فشار بر ایران را بیشتر می‌کند.»

او در مورد احتمال منصف کردن ترامپ از تصمیم به ایران توسط دموکرات‌ها و سایر نظامات نظارتی در ایالات متحده، گفت: «نظام نظارت در آمریکا بسیار قوی است و تصمیمات این‌چنینی نیز در ساختار دموکراتیک بومی آمریکا گرفته می‌شود، اما به هرحال نظام آمریکا یک نظام ریاستی است و به رئیس جمهور حق می‌دهد که چنین تصمیماتی بگیرد.»

به گفته قهرمان‌پور «در نظام آمریکا، قدرت رئیس جمهور از کنگره، ارتش و قوه قضاییه آمریکا بیشتر است؛ بنابراین ترامپ می‌تواند، تصمیمی را بر خلاف نظر کنگره عملی کند؛ همانطور که در موضوع ربایش رئیس جمهور ونزوئلا علیرغم مخالفت کنگره، این تصمیم عملی شد. آمریکا در اعمال تعرفه‌ها و اقدام نظامی علیه نطنز و فوردو و ونزوئلا با نظر رئیس جمهور عمل کرد و الان هم در ترامپ در اوج قدرت قرار دارد.»

به گفته او تا زمان انتخابات کنگره در اکتبر، سیاست داخلی در تعلیق است؛ بنابراین حداقل تا مهر ماه جریان مخالف حمله به ایران در آمریکا نمی توانند کاری از پیش نخواهند برد. آمریکا یک ساختار دموکراتیک دارد، نظارت در آن قوی است، اما این بدین معنا نیست که ترامپ حق تصمیم گیری برای اقدام نظامی علیه ایران را نداشته باشد.