ادعای نیویورک تایمز درباره ارتباط سدسازی ایران با پروژههای نظامی و بازداشت فعالان محیط زیست
رویداد۲۴ | اریکا سولومون، رئیس دفتر نیویورک تایمز در امور ایران و عراق یادداشتی مدعی است که فعالان محیطزیست مدتهاست از گسترش چشمگیر سدها و پروژههای انتقال آب، از جمله خطوط لوله و تونلها، در سراسر ایران شگفتزدهاند؛ بهویژه در مناطقی که ظاهراً نیازی به چنین تأسیساتی نداشتهاند.
این رسانه مدعی است که اکنون برخی تحلیلگران معتقدند پس از حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به سایتهای مخفی موشکی ایران در سال جاری، ممکن است پاسخ این معما را یافته باشند؛ زیرا بسیاری از این حملات در همان مناطقی رخ دادهاند که پروژههای آبی در آنها ساخته شده است. این تحلیلگران به این نتیجه رسیدهاند که احتمال دارد پروژههای آبی با هدف پشتیبانی از توسعه توان نظامی ایران اجرا شده باشند.
نیویورک تایمز مدعی شده با توجه به محرمانه بودن برنامه موشکی ایران، هرگونه ارتباط میان این برنامه و طرح بلندپروازانه و چند دههای توسعه زیرساختهای آبی کشور همچنان در حد گمانهزنی است. با این حال، برخی کارشناسان شواهد موجود را بسیار قابلتوجه میدانند.
این رسانه به یک گزارش هم اشاره کرده و می گوید: نیما شکری، متخصص امنیت آب، به همراه تیم تحقیقاتی خود در دانشگاه صنعتی هامبورگ آلمان، سالها تعداد غیرمعمول سدهای ساختهشده در سراسر ایران را بررسی کرده است. بر اساس یافتههای آنان، دستکم ۵۳۳ سد در ایران وجود دارد؛ رقمی که این کشور را در زمره کشورهای دارای بیشترین تعداد سد در منطقه قرار میدهد.
او گفت: «این موضوع همیشه برای من معما بود. چرا آنها اینهمه سد میساختند؟»
نیویورک تایمز مدعی شده بهار امسال، شکری هنگام مرور اخبار مربوط به جنگ در کشور زادگاهش، با نقشهای مواجه شد که محل حملات هوایی به سایتهای مخفی و مشکوک موشکی ایران را نشان میداد. الگوی پراکندگی این حملات، که به شکل نیمدایرهای از شمال تا جنوب امتداد داشت، تقریباً با نقشهای که او از محل سدهای ایران تهیه کرده بود، مطابقت داشت.
به ادعای شکری، پرسش قدیمی او جای خود را به پرسش تازهای داد: «چرا به نظر میرسد هر جا سدی وجود دارد، در نزدیکی آن حملهای موشکی یا هوایی رخ داده است؟»
این رسانه مدعی است که هفت کارشناس حوزه آب و مسائل نظامی که نیویورک تایمز با آنها گفتوگو کرده، معتقدند استقرار تأسیسات نظامی گسترده و پیشرفته در نزدیکی سدها، که میتوانند منابع پایدار آب و برق را تأمین کنند، از نظر منطقی قابل توجیه است.
دنی سیترینوویچ، تحلیلگر پیشین و باسابقه مسائل ایران در سازمان اطلاعات نظامی اسرائیل، معتقد است چنین زیرساختهایی به تهران امکان «تداوم عملیاتی» میدهد.
او گفت: «ایران انگیزه قدرتمندی دارد تا اطمینان حاصل کند که مجموعههای موشکی این کشور برای تأمین خدمات ضروری، به زیرساختهای عمومی و سراسری وابسته نباشند.»
سیترینوویچ افزود میتوان بهطور منطقی ارزیابی کرد که «ایران تا اندازهای در زیرساختهای مستقل یا پشتیبان، مانند سدها و پروژههای آبی، برای تأسیسات موشکی خود سرمایهگذاری کرده است».
ایران تأسیسات زیرزمینی خود را «شهرهای موشکی» مینامد؛ مجموعههایی بهشدت مستحکمشده شامل تونلها و فضاهایی که در اعماق کوهستان حفر شدهاند و نهتنها برای نگهداری و پرتاب موشکهای بالستیک دوربرد و پهپادها، بلکه برای تولید آنها نیز استفاده میشوند.
فرزین ندیمی، پژوهشگر ارشد مؤسسه واشنگتن و متخصص امور نظامی ایران، برآورد میکند که دستکم ۳۰ سایت موشکی در سراسر این کشور وجود دارد.
به گفته او، کشورهای بسیار معدودی دارای شبکهای از تأسیسات نظامی زیرزمینی به پیچیدگی و گستردگی شبکه ایران هستند. او کره شمالی را یکی از استثناهای این وضعیت معرفی میکند.
ارتباط احتمالی تأسیسات موشکی با بازداشت فعالان محیطزیست
نیویورک تایمز یک ادعای دیگر هم مطرح کرده و نوشت: حملات هوایی آمریکا و اسرائیل، با آشکار کردن گستردگی و موقعیت سایتهای مخفی موشکی در مناطق دورافتاده ایران، ممکن است به روشن شدن معمای دیگری نیز کمک کرده باشند؛ معمایی که سالها ذهن فعالان محیطزیست را درگیر کرده است: چرا در سال ۲۰۱۸ شماری از فعالان حفاظت از حیاتوحش که در مناطق حفاظتشده فعالیت میکردند، بازداشت شدند؟
این رسانه در ادعایی عجیب به نقل از برخی فعالان محیطزیست گفته ممکن است این افراد هنگام فعالیتهای میدانی خود، ناخواسته به تأسیسات حساس نظامی نزدیک شده یا با آنها مواجه شده باشند.
در سال ۲۰۱۸، سازمان اطلاعات سپاه پاسداران دهها فعال محیطزیست را به اتهام جاسوسی بازداشت کرد. یکی از آنان کاووس سیدامامی، از بنیانگذاران مؤسسه حیاتوحش میراث پارسیان، بود که در دوران بازداشت جان باخت.
مقامهای ایرانی، فعالان محیطزیست را متهم کرده بودند که از دوربینهایی که ظاهراً برای پایش زیستگاه گونههای نادر و در معرض انقراض، از جمله یوزپلنگ آسیایی، نصب شده بودند، برای جمعآوری اطلاعات به نفع آمریکا و اسرائیل استفاده کردهاند.
کاوه مدنی، که هنگام بازداشت در جریان برخوردهای سال ۲۰۱۸، معاون سازمان حفاظت محیطزیست ایران بود، به نیویورک تایمز گفته گروههای حفاظت از محیطزیست هرگز بدون دریافت مجوز از دولت و نهادهای اطلاعاتی در مناطق طبیعی و دورافتاده فعالیت نمیکردند.
دو منطقه در ایران که حملات هوایی پرسشهای تازهای درباره آنها ایجاد کرده است
هدف قرار گرفتن دو منطقه ایران در حملات هوایی اخیر، نمونههای قابلتوجهی از این موضوع را ارائه میدهد.
امیر آقاکوچک، از متخصصان برجسته حوزه آب در دانشگاه کالیفرنیا می گوید: مدتها درباره علت اجرای پروژهای عظیم برای انتقال آب از منطقه کوهستانی زاگرس به یزد در مرکز ایران دچار ابهام بوده است.
به ادعای نیویورک تایمز حملات هوایی ماه مارس به منطقه یزد، گزارشهایی را در پی داشت که از جمله در روزنامه فایننشال تایمز منتشر شدند و به وجود یک تأسیسات بزرگ موشکی در این منطقه اشاره داشتند.
آقاکوچک به نیویورک تایمز گفته پس از این تحولات، این احتمال را مطرح کرده است که پروژه انتقال آب «ممکن است دستکم تا حدودی تحت تأثیر ملاحظات نظامی قرار گرفته باشد».
