شوخی تلخ دولت با جیب پدربزرگ‌ها؛ ۴.۵ میلیون «عیدی» است یا «اعانه»؟

رویداد۲۴| طبق اعلام رسمی، مبلغ پایه عیدی امسال بازنشستگان ۴ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان تعیین شده است. فرمول‌نویسان دولتی برای بازنشستگان متأهل نیز مبلغ یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان به عنوان حق همسر و به ازای هر فرزند تحت تکفل، ۵۰۰ هزار تومان در نظر گرفته‌اند. عمق فاجعه، اما وقتی مشخص می‌شود که ماشین‌حساب‌های دولتی را کنار بگذاریم و با ماشین‌حساب «بازار» و «سفره مردم» به این ارقام نگاه کنیم.

۵۰۰ هزار تومان؛ هزینه خرید یک جفت جوراب یا لباس عید فرزند؟

عجیب‌ترین بخش این مصوبه، تخصیص مبلغ ۵۰۰ هزار تومان برای فرزندان است. در بازاری که قیمت‌ها سر به فلک کشیده، این رقم نمادین بیشتر به یک شوخی شباهت دارد. گشت‌وگذاری در راسته بازار پوشاک نشان می‌دهد که امروز برای خرید یک دست لباس معمولی بچگانه (شامل شلوار، پیراهن و یک کفش متوسط) باید حداقل رقمی بین ۲ میلیون و ۵۰۰ تا ۳ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان هزینه کرد. تخصیص ۵۰۰ هزار تومان یعنی دولت عملاً هزینه‌ای معادل «یک‌ششم» قیمت واقعی لباس یک کودک را پرداخت کرده است. با این ۵۰۰ هزار تومان، در خوش‌بینانه‌ترین حالت تنها می‌توان یک تی‌شرت نخی ساده یا شاید یک جفت دمپایی خانگی برای کودک تهیه کرد، نه لباس عید.

معادله غیرممکن پوشاک؛ عیدی کامل بدهید، یک کت تک ببرید!

ماجرا وقتی دردناک‌تر می‌شود که هزینه‌های پوشاک خود بازنشسته را بررسی کنیم. اگر یک بازنشسته بخواهد با تمام مبلغ عیدی ۴ میلیون و ۵۰۰ هزار تومانی خود، نو نوار شود و یک دست پیراهن و شلوار معمولی (نه برند و لوکس) تهیه کند، با در‌های بسته مواجه خواهد شد. در حال حاضر، قیمت یک دست لباس با پارچه و دوخت متوسط در بازار تهران، از کف ۶ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان آغاز می‌شود.

به بیان ساده‌تر، تمام پاداش یک سال زحمت و انتظارِ یک بازنشسته، حتی کفاف خرید یک دست لباس ساده را نمی‌دهد و او برای حفظ ظاهر هم که شده باید حدود ۲ میلیون تومان دیگر از جیب خالی‌اش روی مبلغ عیدی بگذارد. خرید کفش چرم حداقل ۳ میلیون تومانی هم که دیگر در این محاسبات، رویاپردازی محسوب می‌شود.

سقوط آزاد قدرت خرید در برابر سفره نوروز

با این حقوق و عید‌ها بازنشستگان چاره‌ای ندارند غیر از اینکه کلا قید خرید لباس را بزنند. اما تلخی قضیه وقتی بیشتر می‌شود که می‌بینیم این پول کفاف خرج خوراک شب عید را هم نمی‌دهد. در بازاری که گوشت گوسفندی به کیلویی یک میلیون و ۶۰۰ هزار تومان رسیده است، کل مبلغ عیدی ۴.۵ میلیونی تنها معادل خرید کمتر از ۳ کیلوگرم گوشت است. ما ماهی کیلویی بیش از ۵۰۰ هزار تومان باید سبزی پلو ماهی شب عید را هم فراموش کرد.

وضعیت آجیل و خشکبار از این هم اسفناک‌تر است. با رسیدن قیمت پسته و آجیل ۴ مغز به کانال ۲ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان، عیدی امسال حتی قدرت خرید ۲ کیلوگرم آجیل برای پذیرایی از مهمانان را ندارد. در واقع، این مبلغ حتی نمی‌تواند یک ترکیب ساده از «یک کیسه برنج ۱۰ کیلویی ایرانی» و «دو کیلوگرم گوشت» و «یک کیلو آجیل» را پوشش دهد؛ چرا که جمع همین سه قلم کالای اساسی، بیش از ۷ میلیون تومان را طلب می‌کند که بسیار بیشتر از عیدی واریزی است.

اعلام این ارقام در شرایطی که خط فقر و سبد معیشت چندین برابر این مبالغ است، نشان می‌دهد سیاست‌گذاران یا از قیمت‌های سال ۱۴۰۴ بی‌خبرند یا ترجیح می‌دهند چشمانشان را بر واقعیت ببندند. مبلغی که نه لباس می‌شود، نه آجیل و نه حتی برای تهیه شام شب عید کافی است، نامش «اعانه» و نمکی است بر زخم بازنشستگانی که بعد از سال‌ها کار و پرداخت حق بیمه حالا باید شرمنده فرزندان و نوه‌های خود باشند.